Tên luận án:
HỖ TRỢ GIÁO DỤC ĐỐI VỚI TRẺ EM GIA ĐÌNH NHẬP CƯ TỪ THỰC TIỄN TỈNH BÌNH DƯƠNG
Ngành:
CÔNG TÁC XÃ HỘI
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "HỖ TRỢ GIÁO DỤC ĐỐI VỚI TRẺ EM GIA ĐÌNH NHẬP CƯ TỪ THỰC TIỄN TỈNH BÌNH DƯƠNG" tập trung giải quyết vấn đề hỗ trợ giáo dục cho trẻ em thuộc các gia đình nhập cư tại tỉnh Bình Dương, một khu vực công nghiệp trọng điểm với dân số cơ học tăng nhanh. Nghiên cứu chỉ ra rằng 17,3% trẻ em tại Bình Dương không được đến trường vào năm 2019, cho thấy những khó khăn và thách thức đáng kể trong việc tiếp cận giáo dục của nhóm đối tượng này. Tình trạng bất bình đẳng và phân biệt đối xử trong giáo dục đối với con em người nhập cư làm gia tăng nguy cơ nghèo đói và bất bình đẳng xã hội, khiến trẻ em gia đình nhập cư trở thành nhóm dễ bị tổn thương cần được hỗ trợ kịp thời thông qua công tác xã hội.
Mục đích chính của luận án là nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của các hoạt động hỗ trợ giáo dục (HTGD) đối với trẻ em gia đình nhập cư (GĐNC), xác định các yếu tố tác động và thực nghiệm phương pháp công tác xã hội (CTXH) với gia đình. Từ đó, đề xuất các biện pháp nhằm thúc đẩy hoạt động CTXH, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục của trẻ em GĐNC tại Bình Dương. Nghiên cứu đã tổng hợp lý luận về trẻ em GĐNC, HTGD và hoạt động CTXH trong HTGD, đồng thời phân tích thực trạng tiếp cận giáo dục và các hoạt động HTGD theo bốn lĩnh vực: hỗ trợ thông tin, hỗ trợ tinh thần, hỗ trợ vật chất và hỗ trợ kết nối mạng lưới xã hội. Các yếu tố ảnh hưởng được xem xét bao gồm đặc điểm mạng lưới xã hội, kinh tế xã hội của hộ gia đình (học vấn cha mẹ, thu nhập) và thời gian nhập cư.
Luận án được thực hiện từ tháng 8 năm 2017 đến tháng 7 năm 2023 tại phường Thuận Giao (TP. Thuận An) và phường Mỹ Phước (TX. Bến Cát), hai địa bàn có dân số nhập cư đông nhất. Phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng, sử dụng phân tích tài liệu, phỏng vấn sâu, khảo sát bảng hỏi và thực nghiệm phương pháp CTXH với gia đình. Kết quả thực nghiệm cho thấy hiệu quả can thiệp cao của phương pháp CTXH với gia đình. Luận án đã đề xuất các giải pháp nhằm kiện toàn bộ máy CTXH tại cộng đồng, thí điểm mô hình CTXH phù hợp và nâng cao chất lượng dịch vụ CTXH, đồng thời kêu gọi chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan tiếp tục quan tâm, thúc đẩy HTGD cho con em người lao động nhập cư.
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
- 1.1. Các nghiên cứu về tiếp cận giáo dục của trẻ em gia đình nhập cư
- 1.1.1. Nghiên cứu ở nước ngoài về tiếp cận giáo dục của trẻ em gia đình nhập cư
- 1.1.2. Nghiên cứu ở Việt Nam về tiếp cận giáo dục của trẻ em gia đình nhập cư
- 1.2. Các nghiên cứu về hoạt động công tác xã hội trong hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 1.2.1. Nghiên cứu nước ngoài về hoạt động công tác xã hội trong hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 1.2.2. Nghiên cứu ở Việt Nam về hoạt động công tác xã hội trong hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 1.3. Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến hỗ trợ giáo dục
- 1.4. Đánh giá chung về tổng quan tình hình nghiên cứu và bài học kinh nghiệm đối với luận án
- CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỖ TRỢ GIÁO DỤC ĐỐI VỚI TRẺ EM GIA ĐÌNH NHẬP CƯ
- 2.1. Lý luận về trẻ em gia đình nhập cư
- 2.1.1. Khái niệm trẻ em gia đình nhập cư
- 2.1.2. Những khó khăn về tiếp cận giáo dục thường gặp ở trẻ em gia đình nhập cư
- 2.2. Lý luận về hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 2.2.1. Một số khái niệm liên quan đến hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 2.2.1.1. Hỗ trợ giáo dục
- 2.2.1.2. Khái niệm hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 2.2.2. Chủ thể của hoạt động hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 2.2.3. Hoạt động công tác xã hội trong hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 2.2.3.1. Hoạt động công tác xã hội trong hỗ trợ thông tin về giáo dục
- 2.2.3.2. Hoạt động công tác xã hội trong hỗ trợ tinh thần khi trẻ em gặp khó khăn trong tiếp cận giáo dục
- 2.2.3.3. Hoạt động công tác xã hội hỗ trợ vật chất trong giáo dục
- 2.2.3.4. Hoạt động công tác xã hội trong hỗ trợ kết nối mạng lưới xã hội
- 2.2.4. Lĩnh vực công tác xã hội với trẻ em và gia đình
- 2.2.5. Phương pháp công tác xã hội trong hoạt động hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 2.3. Một số lý thuyết vận dụng trong nghiên cứu hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 2.3.1. Lý thuyết tiếp cận dựa trên quyền trẻ em
- 2.3.2. Lý thuyết hỗ trợ xã hội
- 2.3.3. Lý thuyết tiếp cận lấy gia đình làm trung tâm
- 2.4. Một số yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 2.5. Khung phân tích trong nghiên cứu về hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 2.6. Một số cơ sở pháp lý liên quan đến hoạt động công tác xã hội trong hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư tại tỉnh Bình Dương
- CHƯƠNG 3. THỰC TRẠNG HỖ TRỢ GIÁO DỤC ĐỐI VỚI TRẺ EM GIA ĐÌNH NHẬP CƯ TẠI BÌNH DƯƠNG
- 3.1. Khái quát về địa bàn và khách thể nghiên cứu
- 3.1.1. Khái quát về đặc điểm kinh tế - xã hội của địa bàn nghiên cứu
- 3.1.2. Khái quát về đặc điểm khách thể nghiên cứu
- 3.1.2.1. Đặc điểm của hộ gia đình nhập cư tại hai phường Thuận Giao và Mỹ Phước
- 3.1.2.2. Đặc điểm tiếp cận giáo dục của trẻ em gia đình nhập cư tại Bình Dương và một số yếu tố ảnh hưởng
- 3.2. Thực trạng hoạt động hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư tại Bình Dương
- 3.2.1. Đặc điểm mạng lưới xã hội của hộ gia đình nhập cư
- 3.2.2. Thực trạng hoạt động hỗ trợ thông tin về giáo dục
- 3.2.3. Thực trạng hoạt động hỗ trợ tinh thần trong giáo dục
- 3.2.4. Thực trạng hoạt động hỗ trợ vật chất trong giáo dục
- 3.2.5. Thực trạng hoạt động hỗ trợ kết nối mạng lưới xã hội
- 3.2.6. Thực trạng tham gia hoạt động hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư từ đội ngũ cộng tác viên công tác xã hội ở cộng đồng tại tỉnh Bình Dương
- 3.2.7. Nhu cầu của gia đình nhập cư tại Bình Dương về các hoạt động hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em
- 3.3. Một số yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em mà các gia đình nhập cư tại tỉnh Bình Dương nhận được
- CHƯƠNG 4. THỰC NGHIỆM PHƯƠNG PHÁP CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI GIA ĐÌNH VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÁC HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ GIÁO DỤC ĐỐI VỚI TRẺ EM GIA ĐÌNH NHẬP CƯ TẠI BÌNH DƯƠNG
- 4.1. Sự cần thiết ứng dụng Phương pháp Công tác xã hội với gia đình trong hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư tại Bình Dương
- 4.2. Tiến trình ứng dụng Phương pháp Công tác xã hội với gia đình trong hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư tại phường Thuận Giao, thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương
- 4.2.1. Khái quát về địa bàn lựa chọn thực nghiệm phương pháp Công tác xã hội với gia đình trong hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 4.2.2. Thực nghiệm tiến trình Công tác xã hội với gia đình trong hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư tại Khu phố Bình Thuận 2 - Phường Thuận Giao - Thuận An - Bình Dương
- 4.3. Thảo luận về kết quả thực nghiệm phương pháp công tác xã hội với gia đình trong hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư
- 4.4. Biện pháp nâng cao hiệu quả các hoạt động hỗ trợ giáo dục đối với trẻ em gia đình nhập cư từ thực tiễn tỉnh Bình Dương