Luận án Vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trên địa bàn Tây Nguyên hiện nay

Tên luận án:

VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN HIỆN NAY

Ngành:

CHÍNH TRỊ HỌC

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trên địa bàn Tây Nguyên hiện nay. Đề tài khẳng định đại đoàn kết toàn dân tộc là truyền thống quý báu, cội nguồn sức mạnh và đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam. Trong bối cảnh đó, hệ thống chính trị cơ sở giữ vai trò hết sức quan trọng, đặc biệt tại Tây Nguyên – một địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt, đa dạng về dân tộc và ngôn ngữ.

Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù hệ thống chính trị cơ sở các cấp ở Tây Nguyên đã có nhiều chủ trương, biện pháp nhằm tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc, đạt được những kết quả đáng kể trong công tác giáo dục, tuyên truyền, thực hiện chính sách dân tộc, tôn giáo và cải thiện đời sống nhân dân, nhưng vẫn còn những hạn chế, bất cập nhất định. Các hạn chế này bao gồm nhận thức chưa đầy đủ của cấp ủy địa phương, nội dung và hình thức tuyên truyền chưa thiết thực, công tác phối hợp giữa các chủ thể chưa hiệu quả, dẫn đến khối đại đoàn kết dân tộc ở một số nơi chưa thực sự ổn định, vững chắc. Những yếu tố tác động như yêu cầu đổi mới hệ thống chính trị, sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương, và âm mưu chống phá của các thế lực thù địch càng làm tăng tính cấp thiết của việc phát huy vai trò này.

Mục tiêu của luận án là làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn, đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân, và đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm phát huy vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc tại Tây Nguyên. Luận án đã xây dựng quan niệm về vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, xác định các tiêu chí đánh giá và những yếu tố tác động. Đồng thời, đề xuất 4 quan điểm và 7 nhóm giải pháp chủ yếu để tăng cường công tác giáo dục, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở và đội ngũ cán bộ, đổi mới chính sách dân tộc, tôn giáo, tăng cường phối hợp, nâng cao hiệu quả quản lý xung đột xã hội, và đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh, góp phần củng cố vững chắc khối đại đoàn kết dân tộc trên địa bàn Tây Nguyên trong thời gian tới.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lý do chọn đề tài
  • 2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Phương pháp nghiên cứu
  • 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
    • 5.1. Ý nghĩa khoa học
    • 5.2. Ý nghĩa thực tiễn
  • 6. Đóng góp mới của Đề tài
  • 7. Kết cấu của Đề tài

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN TỚI ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

  • 1.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
    • 1.1.1. Nhóm công trình nghiên cứu về hệ thống chính trị, hệ thống chính trị cơ sở và đại đoàn kết dân tộc
    • 1.1.2. Nhóm công trình nghiên cứu những vấn đề lý luận về vai trò của hệ thống chính trị, hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
    • 1.1.3. Nhóm công trình nghiên cứu đánh giá thực trạng vai trò của hệ thống chính trị, hệ thống chính trị cơ sở trong xây dụng khối đại đoàn kết dân tộc
    • 1.1.4. Nhóm công trình nghiên cứu về phương hướng, mục tiêu, quan điểm, giải pháp đối với hệ thống chính trị và hệ thống chính trị cơ sở trong thực hiện vai trò xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
    • 1.1.5. Nhóm công trình nghiên cứu về vai trò của hệ thống chính trị, hệ thống chính trị cơ sở trong xây dụng khối đại đoàn kết dân tộc trên địa bàn Tây Nguyên
  • 1.2. ĐÁNH GIÁ NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN TẬP TRUNG NGHIÊN CỨU
    • 1.2.1. Những kết quả đạt được
    • 1.2.2. Những vấn đề đặt ra cho luận án cần tập trung nghiên cứu

• Chương 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG XÂY DỰNG KHÓI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC Ở VIỆT NAM

  • 2.1. KHÁI NIỆM VỀ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ VÀ XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC
    • 2.1.1. Khái niệm về hệ thống chính trị cơ sở
      • 2.1.1.1. Hệ thống chính trị và hệ thống chính trị Việt Nam
      • 2.1.1.2. Khái niệm hệ thống chính trị cơ sở ở Việt Nam
    • 2.1.2. Khái niệm xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
  • 2.2. VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC Ở VIỆT NAM
    • 2.2.1. Khái niệm vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
    • 2.2.2. Vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
      • 2.2.2.1. Xác định chủ trương; lập kế hoạch, chương trình xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
      • 2.2.2.2. Tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch về xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
      • 2.2.2.3. Kiểm tra, giám sát, sơ, tổng kết, rút kinh nghiệm về công tác xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
      • 2.2.2.4. Phản hồi, kiến nghị, đề xuất với hệ thống chính trị cấp trên các sáng kiến, chính sách, biện pháp xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
    • 2.2.3. Một số tiêu chí đánh giá vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
  • 2.3. NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG THỰC HIỆN VAI TRÒ XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC

• Chương 3: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN HIỆN NAY VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

  • 3.1. KHÁI QUÁT BỐI CẢNH VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ Ở TÂY NGUYÊN
    • 3.1.1. Khái quát về địa bàn Tây Nguyên
    • 3.1.2. Đặc điểm của hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn Tây Nguyên
  • 3.2. THỰC TRẠNG THỰC HIỆN VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN TRONG XÂY DỰNG KHÓI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC HIỆN NAY
    • 3.2.1. Xác định chủ trương; lập kế hoạch, chương trình xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
    • 3.2.2. Tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch về xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
    • 3.2.3. Kiểm tra, giám sát, sơ, tổng kết, rút kinh nghiệm về xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
    • 3.2.4. Phản hồi, kiến nghị, đề xuất với hệ thống chính trị cấp trên các sáng kiến, chính sách, biện pháp xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
  • 3.3. ĐÁNH GIÁ VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC HIỆN NAY
    • 3.3.1. Đánh giá việc thực hiện vai trò xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
      • 3.3.1.1. Ưu điểm
      • 3.3.1.2. Hạn chế, khuyết điểm
    • 3.3.2. Đánh giá kết quả thực hiện xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
      • 3.3.2.1. Ưu điểm
      • 3.3.2.2. Hạn chế, khuyết điểm
  • 3.4. NGUYÊN NHÂN CỦA ƯU ĐIỂM, HẠN CHẾ VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN TRONG THỰC HIỆN VAI TRÒ XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC HIỆN NAY
    • 3.4.1. Nguyên nhân ưu điểm, hạn chế
      • 3.4.1.1. Nguyên nhân của ưu điểm
      • 3.4.1.2. Nguyên nhân hạn chế
    • 3.4.2. Những vấn đề đặt ra đối với hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn Tây Nguyên trong thực hiện vai trò xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc hiện nay
      • 3.4.2.1. Sự bất cập giữa yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc với nhận thức, trách nhiệm còn hạn chế của một bộ phận cán bộ cơ sở
      • 3.4.2.2. Sự thiếu tương thích giữa thể chế, cơ chế hiện hành với yêu cầu phát huy sức mạnh tổng hợp trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở cơ sở
      • 3.4.2.3. Sự bất cập giữa yêu cầu về tính toàn diện trong thực hiện bình đẳng, tôn trọng và giúp đỡ lẫn nhau giữa các dân tộc với thực tiễn thực hiện nguyên tắc này
      • 3.4.2.4. Sự thiếu tương thích giữa yêu cầu xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc với năng lực hạn chế của một bộ phận cán bộ cơ sở

• Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN THỜI GIAN TỚI

  • 4.1. DỰ BÁO TÌNH HÌNH TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN THỜI GIAN TỚI
    • 4.1.1. Tác động từ xu thế hội nhập quốc tế và các vấn đề an ninh phi truyền thống
    • 4.1.2. Tác động từ sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, truyền thông và trí tuệ nhân tạo
    • 4.1.3. Tác động từ yêu cầu đổi mới hệ thống chính trị, sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương hai cấp
    • 4.1.4. Tác động từ việc nâng cao vị thế, vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội
    • 4.1.5. Tác động từ âm mưu chống phá của các thế lực thù địch và những vấn đề tồn đọng trong thực hiện công tác tôn giáo, dân tộc
  • 4.2. QUAN ĐIỂM PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN
    • 4.2.1. Quán triệt sâu sắc chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
    • 4.2.2. Xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trên địa bàn Tây Nguyên vừa là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài vừa là nhiệm vụ cấp bách hiện nay của hệ thống chính trị cơ sở
    • 4.2.3. Phát huy vai trò hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trên địa bàn Tây Nguyên cần phát huy sức mạnh tổng hợp, hiệp đồng chặt chẽ các chủ thể và kiên trì “xây” đi đôi với “chống” trong toàn bộ hệ thống chính trị
    • 4.2.4. Phát huy vai trò hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trên địa bàn Tây Nguyên gắn với phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, ổn định quốc phòng, an ninh
  • 4.3. GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN
    • 4.3.1. Tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể thuộc hệ thống chính trị cơ sở và Nhân dân trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
    • 4.3.2. Nâng cao hiệu quả hoạt động của các thành tố trong hệ thống chính trị cơ sở nhằm xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
    • 4.3.3. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức đặc biệt là cán bộ dân tộc thiểu số gắn với thực hiện tốt chế độ, chính sách đãi ngộ
    • 4.3.4. Đổi mới, hoàn thiện các chính sách về dân tộc, tôn giáo trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
    • 4.3.5. Tăng cường công tác phối hợp giữa hệ thống chính trị cơ sở với các lực lượng trên địa bàn trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
    • 4.3.6. Nâng cao hiệu quả quản lý và giải quyết xung đột xã hội của hệ thống chính trị cơ sở
    • 4.3.7. Đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân

  • KẾT LUẬN