Luận án Nghiên cứu độc tính, tác dụng điều trị nhồi máu não giai đoạn cấp trên thực nghiệm và lâm sàng của chế phẩm Trúng phong hoàn

Tóm tắt nội dung tài liệu

Đột quỵ não (ĐQN), đặc biệt là nhồi máu não (NMN), là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế trên toàn cầu, ảnh hưởng đến khoảng 20% dân số và chiếm 80-85% các trường hợp đột quỵ. Trong khi Y học hiện đại (YHHĐ) có các phương pháp điều trị cấp cứu, Y học cổ truyền (YHCT) cũng sở hữu nhiều bài thuốc hiệu quả, tuy nhiên, phần lớn phải nhập khẩu với giá thành cao.

Trước thực trạng này, nhu cầu tìm kiếm một loại thuốc có nguồn gốc trong nước, nguyên liệu sẵn có, giá thành phải chăng và hiệu quả cao trở nên cấp thiết. Đề tài tập trung nghiên cứu chế phẩm "Trúng phong hoàn" (TPH), có nguồn gốc từ bài "Thần dược cứu mệnh" và được gia thêm vị trần bì. Chế phẩm này, bao gồm địa long, đỗ đen, rau ngót, và trần bì, đã được bào chế dưới dạng hoàn mềm để điều trị chứng trúng phong với các biểu hiện như mắt miệng méo lệch, chảy dãi, chân tay co quắp, cấm khẩu, bán thân bất toại. Mặc dù thuốc đã lưu truyền rộng rãi trong dân gian, nhưng chưa có nghiên cứu đầy đủ và có hệ thống.

Mục tiêu của đề tài là: 1. Xác định độc tính cấp, bán trường diễn và tác dụng điều trị đột quỵ nhồi máu não giai đoạn cấp của chế phẩm "Trúng phong hoàn" trên động vật thực nghiệm. 2. Đánh giá tác dụng hỗ trợ điều trị của chế phẩm "Trúng phong hoàn" trên bệnh nhân đột quỵ nhồi máu não giai đoạn cấp.

Luận án mang ý nghĩa thực tiễn và đóng góp mới thông qua việc xây dựng thành công mô hình gây đột quỵ nhồi máu trên chuột nhắt trắng bằng phương pháp quang hóa (kết hợp Krypton laser 568 nm và Rose Bengal), được cho là mô hình đầu tiên tại Việt Nam trên đối tượng này. Phương pháp đã được cải tiến để đơn giản hóa, rút ngắn thời gian và đạt tỷ lệ thành công cao. Nghiên cứu này cũng là một trong số ít (thứ hai sau "An cung ngưu hoàng hoàn") tại Việt Nam đi sâu vào điều trị nhồi máu não giai đoạn cấp bằng thuốc YHCT, góp phần chứng minh hiệu quả của các bài thuốc nghiệm phương và mở ra hướng nghiên cứu mới về thảo dược trong điều trị đột quỵ.

Nghiên cứu được tiến hành một cách có hệ thống, bao gồm cả thực nghiệm và lâm sàng. Trên động vật, TPH được chứng minh là an toàn với độc tính cấp (không gây chết chuột ở liều gấp 50 lần liều dùng trên người) và độc tính bán trường diễn (không ảnh hưởng đến chức năng tạo máu, gan, thận, và mô bệnh học gan, thận). Nghiên cứu lâm sàng được thực hiện trên 120 bệnh nhân đột quỵ nhồi máu não giai đoạn cấp, so sánh nhóm điều trị phác đồ chuẩn với nhóm điều trị phác đồ chuẩn kết hợp TPH, theo dõi các chỉ tiêu lâm sàng (Glasgow, MRC, NIHSS), cận lâm sàng và các dấu hiệu theo YHCT.

Mục lục chi tiết

• Chương 1: Tổng quan tài liệu (37 trang)
  • 1.1. Đột quỵ nhồi máu não theo Y học hiện đại
    • Nhồi máu não (Cerebral infarction)
    • Nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh nhồi máu não
    • Điều trị nội khoa nhồi máu não giai đoạn cấp
  • 1.2. Đột quỵ não theo YHCT
    • Bệnh danh "Trúng phong"
    • Thể lâm sàng theo YHCT
      • Trúng phong kinh lạc
      • Trúng phong tạng phủ
        • Chứng bế
        • Chứng thoát
    • Bài thuốc nghiên cứu
• Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu (19 trang)
  • 2.1. Chất liệu nghiên cứu
  • 2.2. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.2.1. Nghiên cứu trên động vật
    • 2.2.2. Bệnh nhân nghiên cứu
  • 2.3. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.3.1. Nghiên cứu độc tính cấp và bán trường diễn
    • 2.3.2. Nghiên cứu tác dụng của thuốc trúng phong hoàn đối với đột quỵ não giai đoạn cấp trên động vật thực nghiệm
      • a) Gây đột quỵ nhồi máu trên chuột nhắt trắng
      • b) Phương pháp đánh giá tác dụng của Trúng phong hoàn trên mô hình
      • Các chỉ tiêu đánh giá
      • Nhuộm TTC
      • Đo thể tích thương tổn
      • Địa điểm nghiên cứu
    • 2.3.2. Đánh giá tác dụng của bài thuốc “trúng phong hoàn” trên bệnh nhân đột quỵ nhồi máu não giai đoạn cấp
      • a) Phương pháp điều trị
      • b) Theo dõi trên bệnh nhân
      • c) Các chỉ tiêu theo dõi và đánh giá
        • Các chỉ tiêu theo dõi trên lâm sàng
        • Phương pháp xác định chỉ tiêu theo YHCT
        • Các chỉ tiêu theo dõi trên cận lâm sàng
        • Theo dõi tác dụng không mong muốn
        • d) Tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả điều trị
        • e) Đánh giá kết quả theo đặc điểm của YHCT
  • 2.4. Xử lý số liệu
  • 2.5. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
• Chương 3: Kết quả nghiên cứu (43 trang)
  • 3.1. Kết quả nghiên cứu trên thực nghiệm
    • 3.1.1. Kết quả nghiên cứu độc tính cấp
    • 3.1.2. Độc tính bán trường diễn
      • 3.1.2.1. Tình trạng chung
      • 3.1.2.2. Sự thay đổi thể trọng chuột
      • 3.1.2.3. Ảnh hưởng của Trúng phong hoàn đến chức năng tạo máu
      • 3.1.2.4. Ảnh hưởng của TPH đến chức năng gan
      • 3.1.2.5. Ảnh hưởng thuốc Trúng phong hoàn đến đến chức năng thận
      • 3.1.2.6. Kết quả mô bệnh học
      • 3.1.2.7. Hình thái vi thể gan, thận
    • 3.1.3. Kết quả đánh giá tác dụng thuốc Trúng phong hoàn trên mô hình thực nghiệm
      • 3.1.3.1. Kết quả xây dựng mô hình gây đột quỵ não trên chuột thực nghiệm
• Chương 4: Bàn luận (32 trang)