TÁC ĐỘNG CỦA SỰ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH ĐẾN CẤU TRÚC VỐN DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT TRONG CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN
Tài chính – Ngân hàng (Mã ngành: 9.34.02.01)
Luận án nghiên cứu "Tác động của sự phát triển thị trường tài chính đến cấu trúc vốn doanh nghiệp niêm yết trong Cộng đồng Kinh tế ASEAN" nhằm giải quyết khoảng trống trong nghiên cứu về mối quan hệ này, đặc biệt tại các nền kinh tế mới nổi và khu vực ASEAN. Bối cảnh nghiên cứu cho thấy cấu trúc vốn là yếu tố then chốt cho tăng trưởng kinh tế, trong khi thị trường tài chính (TTTC) đóng vai trò quan trọng trong việc khơi thông nguồn vốn. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào các yếu tố nội tại doanh nghiệp hoặc đưa ra kết quả hỗn hợp, đồng thời thiếu dữ liệu toàn diện cho khu vực ASEAN.
Mục tiêu tổng quát của luận án là xác định và đo lường tác động của sự phát triển TTTC đến cấu trúc vốn của các doanh nghiệp niêm yết tại 5 quốc gia đang phát triển trong Cộng đồng Kinh tế ASEAN (Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam) trong giai đoạn 2010-2020. Nghiên cứu cũng xem xét liệu tác động này có thay đổi khi chất lượng thể chế quốc gia khác biệt và đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy TTTC, hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn và duy trì cấu trúc vốn hợp lý.
Về phương pháp, luận án kết hợp định tính và định lượng, sử dụng phương pháp hồi quy trên dữ liệu bảng (panel data) với kỹ thuật ước lượng Dynamic system GMM 2 bước trên phần mềm Stata. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của các doanh nghiệp niêm yết, sau khi đã lọc bỏ các định chế tài chính và các quan sát bất thường.
Điểm mới của đề tài là cung cấp bằng chứng thực nghiệm cập nhật, toàn diện cho 5 quốc gia đang phát triển trong AEC, đồng thời đưa chất lượng thể chế quốc gia vào phân tích để có cái nhìn sâu sắc hơn. Luận án sử dụng các chỉ số phát triển TTTC của IMF theo 3 khía cạnh (khả năng tiếp cận, độ sâu, tính hiệu quả) và tách riêng tác động của thị trường cổ phiếu, trái phiếu.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng sự phát triển TTTC (cả tổng thể và từng thị trường) có xu hướng giúp doanh nghiệp giảm tỷ lệ nợ, đặc biệt là nợ dài hạn ở các quốc gia có chất lượng thể chế mạnh hơn. Hiệu quả TTTC cải thiện có thể làm tăng tỷ lệ nợ ngắn hạn do giảm bất cân xứng thông tin. Các yếu tố như quy mô doanh nghiệp, suất sinh lời, tỷ lệ tài sản cố định cũng tác động đáng kể đến cấu trúc vốn. Cấu trúc vốn tại các nước đang phát triển ủng hộ cả lý thuyết đánh đổi và trật tự phân hạng. Từ đó, luận án đề xuất nhiều giải pháp chính sách nhằm thúc đẩy TTTC, nâng cao chất lượng thể chế, kiểm soát lạm phát, phát triển nhà đầu tư tổ chức và đa dạng hóa kênh huy động vốn, đặc biệt có những hàm ý chính sách riêng cho Việt Nam để nâng cao chất lượng thể chế.