Luận án Quản lý tài chính tại các trường đại học công lập trực thuộc Bộ Công Thương trong điều kiện thực hiện cơ chế tự chủ tài chính

Tên luận án:

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TRỰC THUỘC BỘ CÔNG THƯƠNG TRONG ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH

Ngành:

Tài chính - Ngân hàng (Mã số: 9.34.02.01)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án nghiên cứu về quản lý tài chính tại các trường đại học công lập (ĐHCL) trực thuộc Bộ Công Thương trong bối cảnh thực hiện cơ chế tự chủ tài chính. Đề tài xuất phát từ vai trò then chốt của giáo dục đại học đối với phát triển kinh tế - xã hội, được Đảng và Nhà nước khẳng định là quốc sách hàng đầu. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy tài chính là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục đại học, nhưng nguồn ngân sách nhà nước cấp còn hạn hẹp, nguồn thu sự nghiệp đối mặt với cạnh tranh gay gắt. Các trường ĐHCL trực thuộc Bộ Công Thương, với tiền thân là các trường nghề được nâng cấp (giai đoạn 2004-2011), còn nhiều hạn chế trong đào tạo đại học, nghiên cứu khoa học và quản trị tài chính. Việc triển khai các chính sách tự chủ tài chính gần đây (Nghị quyết 77/2014/NQ-CP, Nghị định 16/2015/NĐ-CP, Luật Giáo dục đại học sửa đổi 2018, Nghị định 99/2019/NĐ-CP) càng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện quản lý tài chính để tăng cường huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đặc biệt là nguồn ngoài ngân sách nhà nước.

Mục đích của luận án là làm rõ cơ sở lý luận về tự chủ và quản lý tài chính, khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại các trường này giai đoạn 2014-2018, từ đó rút ra kết quả đạt được, hạn chế, nguyên nhân và đề xuất các giải pháp hoàn thiện đến năm 2025, tầm nhìn 2030. Về ý nghĩa khoa học, luận án hệ thống hóa lý luận về quản lý tài chính trong điều kiện tự chủ, đồng thời tổng kết kinh nghiệm quốc tế. Về thực tiễn, luận án cung cấp bức tranh tổng thể về thực trạng quản lý tài chính tại các trường ĐHCL trực thuộc Bộ Công Thương và đề xuất 06 nhóm giải pháp cùng 04 nhóm kiến nghị cụ thể, có tính hệ thống và phù hợp với thực tiễn.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, quá trình tự chủ tài chính tại các trường ĐHCL trực thuộc Bộ Công Thương vẫn đối mặt với khó khăn, thách thức, đặc biệt trong việc tăng cường nguồn thu ngoài ngân sách nhà nước và quản lý chi tiêu. Luận án đã đề xuất các nhóm giải pháp nhằm tăng cường huy động nguồn thu, xác định mức thu và nội dung chi hợp lý, sử dụng hiệu quả các quỹ để chi trả thu nhập cho người lao động, góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển của các trường. Đây là tài liệu tham khảo quan trọng cho các trường và cơ quan quản lý nhà nước trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách tự chủ tài chính.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
  • 2. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án
    • a) Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
    • b) Tình hình nghiên cứu ở trong nước
    • c) Khoảng trống nghiên cứu
  • 3. Mục đích nghiên cứu
  • 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • a) Đối tượng nghiên cứu
    • b) Phạm vi nghiên cứu
  • 5. Phương pháp nghiên cứu
    • a) Phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu
    • b) Phương pháp thu thập số liệu, dữ liệu
  • 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
  • 7. Kết cấu của luận án

• CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TRONG ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH

  • 1.1. Trường đại học công lập trong hệ thống giáo dục đại học
    • 1.1.1. Khái niệm trường đại học công lập
    • 1.1.2. Đặc điểm của trường đại học công lập
    • 1.1.3. Vai trò của trường đại học công lập trong hệ thống giáo dục đại học
  • 1.2. Quản lý tài chính tại các trường đại học công lập
    • 1.2.1. Khái niệm quản lý tài chính tại các trường đại học công lập
    • 1.2.2. Mục tiêu quản lý tài chính tại các trường đại học công lập
    • 1.2.3. Nội dung quản lý tài chính tại các trường đại học công lập
      • 1.2.3.1. Quản lý nguồn thu, mức thu
      • 1.2.3.2. Quản lý sử dụng nguồn tài chính
      • 1.2.3.3. Quản lý kết quả tài chính trong năm và sử dụng các quỹ
      • 1.2.3.4. Quản lý tài sản
    • 1.2.4. Công cụ quản lý tài chính tại các trường đại học công lập
  • 1.3. Cơ chế tự chủ tài chính và tác động của nó đến quản lý tài chính tại các trường đại học công lập
    • 1.3.1. Cơ chế tự chủ tài chính tại các trường đại học công lập
      • 1.3.1.1. Khái niệm cơ chế tự chủ tài chính
      • 1.3.1.2. Nội dung cơ chế tự chủ tài chính
    • 1.3.2. Tác động của cơ chế tự chủ tài chính đến quản lý tài chính tại các trường đại học công lập
  • 1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính tại các trường đại học công lập trong điều kiện thực hiện cơ chế tự chủ tài chính
    • 1.4.1. Nhóm nhân tố khách quan
    • 1.4.2. Nhóm nhân tố chủ quan
  • 1.5. Kinh nghiệm quốc tế về quản lý tài chính tại các trường đại học công lập trong điều kiện thực hiện cơ chế tự chủ tài chính

• CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TRỰC THUỘC BỘ CÔNG THƯƠNG TRONG ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH

  • 2.1. Khái quát về các trường đại học công lập trực thuộc Bộ Công Thương và quá trình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính
    • 2.1.1. Các trường đại học công lập trực thuộc Bộ Công Thương
      • 2.1.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
      • 2.1.1.2. Tổ chức bộ máy, nhân sự
      • 2.1.1.3. Đội ngũ giảng viên
      • 2.1.1.4. Hoạt động đào tạo, khoa học công nghệ
      • 2.1.1.5. Cơ sở vật chất
      • 2.1.1.6. Đặc thù của các trường ĐHCL trực thuộc Bộ Công Thương
    • 2.1.2. Quá trình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các trường đại học công lập trực thuộc Bộ Công Thương
  • 2.2. Thực trạng quản lý tài chính tại các trường đại học công lập trực thuộc Bộ Công Thương trong điều kiện thực hiện cơ chế tự chủ tài chính
    • 2.2.1. Thực trạng quản lý nguồn thu, mức thu
      • 2.2.1.1. Thực trạng mức thu của các trường
      • 2.2.1.2. Quy mô nguồn thu của các trường
      • 2.2.1.3. Cơ cấu nguồn thu của các trường
    • 2.2.2. Thực trạng quản lý sử dụng nguồn tài chính
      • 2.2.2.1. Quy mô các khoản chi
      • 2.2.2.2. Cơ cấu các khoản chi thường xuyên
    • 2.2.3. Thực trạng quản lý kết quả tài chính trong năm và các quỹ cơ quan
      • 2.2.3.1. Kết quả chênh lệch thu chi tài chính
      • 2.2.3.2. Tình hình sử dụng kết quả tài chính trong năm và các quỹ
    • 2.2.4. Thực trạng quản lý tài sản
  • 2.3. Đánh giá thực trạng cơ chế tự chủ tài chính và quản lý tài chính tại các trường đại học công lập trực thuộc Bộ Công Thương
    • 2.3.1. Những kết quả đạt được
      • 2.3.1.1. Về quản lý nguồn thu, mức thu
      • 2.3.1.2. Về quản lý sử dụng nguồn tài chính
      • 2.3.1.3. Về quản lý kết quả tài chính trong năm và các quỹ
      • 2.3.1.4. Về quản lý tài sản
      • 2.3.1.5. Hệ thống văn bản pháp lý về cơ chế tự chủ và quản lý tài chính đã từng bước được thể chế hoá, hoàn thiện và triển khai thực hiện
    • 2.3.2. Những tồn tại, hạn chế
      • 2.3.2.1. Về quản lý nguồn thu, mức thu
      • 2.3.2.2. Về quản lý sử dụng nguồn tài chính
      • 2.3.2.3. Về quản lý kết quả tài chính trong năm và các quỹ
      • 2.3.2.4. Về quản lý tài sản
    • 2.3.3. Nguyên nhân hạn chế, tồn tại
      • 2.3.3.1. Nguyên nhân khách quan
      • 2.3.3.2. Nguyên nhân chủ quan từ nội bộ của các trường đại học công lập trực thuộc Bộ Công Thương

  • CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TRỰC THUỘC BỘ CÔNG THƯƠNG TRONG ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH

    • 3.1. Bối cảnh, mục tiêu, quan điểm phát triển giáo dục đại học và hoàn thiện quản lý tài chính tại các trường đại học công lập trực thuộc Bộ Công Thương trong điều kiện thực hiện cơ chế tự chủ tài chính
      • 3.1.1. Bối cảnh phát triển giáo dục đại học Việt Nam
      • 3.1.2. Mục tiêu, quan điểm phát triển giáo dục đại học Việt Nam
      • 3.1.3. Mục tiêu, quan điểm hoàn thiện quản lý tài chính tại các trường đại học công lập trực thuộc Bộ Công Thương trong điều kiện thực hiện cơ chế tự chủ tài chính
    • 3.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại các trường đại học công lập trực thuộc Bộ Công Thương trong điều kiện thực hiện cơ chế tự chủ tài chính
      • 3.2.1. Nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý nguồn thu, mức thu
      • 3.2.2. Nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý sử dụng nguồn tài chính
      • 3.2.3. Nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý kết quả tài chính trong năm và các quỹ cơ quan
      • 3.2.4. Nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý tài sản
      • 3.2.5. Nhóm giải pháp hoàn thiện công cụ quản lý tài chính
      • 3.2.6. Nhóm giải pháp nâng cao năng lực quản lý tài chính
    • 3.3. Một số kiến nghị đối với Nhà nước

  • KẾT LUẬN