Luận án – Quản lý nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên ứng phó với biến đổi khí hậu

Tên luận án:

QUẢN LÝ NGUỒN CUNG CẤP NƯỚC CHO CÁC ĐÔ THỊ VÀ KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH PHÚ YÊN ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Ngành:

QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung giải quyết vấn đề cấp bách về quản lý nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp (KCN) tại tỉnh Phú Yên trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH). Đất nước đang đối mặt với nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng do cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và quá trình đô thị hóa nhanh chóng. Tuy nhiên, BĐKH đang gây ra tình trạng khan hiếm, suy giảm cả về số lượng và chất lượng nguồn nước, kèm theo các hiện tượng cực đoan như hạn hán, lũ lụt, ô nhiễm và xâm nhập mặn ở Phú Yên. Công tác quản lý hiện tại còn hạn chế, bất cập và chưa có giải pháp chủ động ứng phó hiệu quả.

Mục đích nghiên cứu là kiểm soát trữ lượng và chất lượng nguồn cung cấp nước, đảm bảo cấp nước an toàn cho các đô thị, KCN và các ngành kinh tế - xã hội của tỉnh Phú Yên. Nội dung nghiên cứu bao gồm phân tích hiện trạng nguồn cung cấp nước, tác động của BĐKH, tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan, và đề xuất mô hình cùng các giải pháp quản lý. Luận án đã hệ thống hóa cơ sở lý luận, các nguyên tắc, nội dung và vai trò quản lý nhà nước, cùng với kinh nghiệm từ các đô thị trong và ngoài nước.

Các đóng góp chính của luận án bao gồm đề xuất phương án cân đối nguồn cung cấp nước theo hướng cấp nước an toàn đến năm 2030, phân chia thành 09 vùng phân bổ dựa trên địa giới hành chính và tác động của BĐKH. Luận án cũng đề xuất các giải pháp kiểm soát trữ lượng và chất lượng nguồn nước, bao gồm hệ thống quan trắc và cảnh báo sớm cho sông Ba. Đồng thời, đề xuất mô hình tổ chức quản lý tích hợp giữa nhà nước, doanh nghiệp và người dân, cùng các giải pháp về chính sách, tài chính và cơ chế phối hợp liên ngành để nâng cao năng lực quản lý an ninh nguồn nước và ứng phó với BĐKH.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục đích nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • - Đối tượng nghiên cứu:
    • - Phạm vi nghiên cứu:
      • + Về không gian:
      • + Về thời gian:
  • 4. Nội dung nghiên cứu
  • 5. Phương pháp nghiên cứu
  • 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của Luận án
    • a. Ý nghĩa khoa học:
    • b. Ý nghĩa thực tiễn:
  • 7. Những đóng góp mới của luận án
  • 8. Một số khái niệm cơ bản có liên quan
  • 9. Kết cấu luận án
• NỘI DUNG
  • Chương 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ NGUỒN CUNG CẤP NƯỚC CHO CÁC ĐÔ THỊ VÀ KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH PHÚ YÊN ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
    • 1.1. Tổng quan về quản lý nguồn nước trên thế giới và Việt Nam
      • 1.1.1. Quản lý nguồn nước trên thế giới
        • a. Khái quát về nguồn nước trên thế giới
        • b. Quản lý tổng hợp nguồn nước (QLTHNN) trên thế giới
      • 1.1.2. Quản lý nguồn nước ở Việt Nam
        • a. Khái quát về nguồn nước ở Việt Nam
        • b. Quản lý tổng hợp nguồn nước ở Việt Nam
    • 1.2. Tổng quan nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên ứng phó với biến đổi khí hậu.
      • 1.2.1. Giới thiệu chung về tỉnh Phú Yên .
      • 1.2.2. Tổng quan về các loại nguồn nước và trữ lượng nước cung cấp cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên
        • a. Nguồn nước sông.
        • b. Nguồn nước hồ
        • c. Nguồn nước ngầm
        • d. Nguồn nước mưa:
      • 1.2.3. Hiện trạng chất lượng nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên, tác động của Biến đổi khí hậu đến nguồn nước
        • a. Hiện trạng chất lượng nước sông
          • Hệ thống Sông Ba
          • Hệ thống Sông Kỳ Lộ
          • Hệ thống Sông Bàn Thạch
        • b. Chất lượng nguồn nước hồ
        • c. Chất lượng nguồn nước ngầm
      • 1.2.4. Hiện trạng khai thác nguồn cung cấp nước cho các ĐT và KCN tỉnh Phú Yên
    • 1.3. Thực trạng tác động của Biến đổi khí hậu đến nguồn nước mặt cung cấp cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên
      • 1.3.1 Xu thế biến đổi các yếu tố khí hậu tỉnh Phú Yên
        • a. Nhiệt độ trung bình:
        • b. Lượng mưa:
        • c. Bão và áp thấp nhiệt đới:
        • d. Gió mùa:
        • e. Rét đậm, rét hại, nắng nóng, hạn hán:
        • f. Mực nước biển dâng:
      • 1.3.2. Ảnh hưởng tác động của Biến đổi khí hậu đến nguồn nước mặt
        • a. BĐKH tác động đến tài nguyên nước mặt :
        • b. Thuỷ triều và xâm nhập mặn:
        • c. Tình hình bồi lấp, xói lở bờ sông, cửa sông .
        • d. Tình hình nhiễm mặn .
      • 1.3.3. Đánh giá khả năng khai thác nguồn nước mặt cung cấp cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên, tác động của BĐKH đến nguồn nước
        • a. Về trữ lượng:
        • b. Về chất lượng:
    • 1.4. Thực trạng công tác quản lý nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên
      • 1.4.1. Thực trạng cơ cấu tổ chức và năng lực quản lý nguồn cung cấp nước
      • 1.4.2. Thực trạng cơ chế chính sách quản lý nguồn cung cấp nước
      • 1.4.3. Thực trạng triển khai hoạt động cấp nước an toàn
      • 1.4.4. Đánh giá thực trạng quản lý nguồn cung cấp nước
    • 1.5. Những công trình nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước liên quan đến luận án
    • 1.6. Các vấn đề đặt ra cần nghiên cứu
  • Chương 2: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NGUỒN CUNG CẤP NƯỚC CHO CÁC ĐÔ THỊ VÀ KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH PHÚ YÊN ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
    • 2.1. Cơ sở pháp lý quản lý nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu
      • 2.1.1. Các văn bản quy phạm pháp luật chính liên quan đến công tác quản lý
        • a. Các luật liên quan đến lĩnh vực quản lý nguồn nước
        • b. Văn bản dưới Luật
      • 2.1.2. Các quy chuẩn, tiêu chuẩn trong hoạt động khai thác sử dụng và quản lý nguồn nước đô thị
      • 2.1.3. Quy hoạch nguồn nước tỉnh Phú Yên đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2050
        • a. Quy hoạch nguồn nước thô:
        • b. Phân vùng cấp nước:
        • c. Nguồn nước khai thác cho các nhà máy nước trên địa bàn tỉnh Phú Yên
      • 2.1.4. Tổng hợp dự báo nhu cầu sử dụng nước giai đoạn 2030
      • 2.1.5. Kịch bản biến đổi khí hậu tỉnh Phú Yên và bản đồ ngập lụt
    • 2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp
      • 2.2.1. Địa hình, địa chất thổ nhưỡng
      • 2.2.2. Đô thị hóa
      • 2.2.3. Tác động của biến đổi khí hậu đến công tác quản lý nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp
    • 2.3. Cơ sở lý luận về quản lý nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên ứng phó với biến đổi khí hậu
      • 2.3.1. Các nguyên tắc QL Nhà nước về trữ lượng và chất lượng nguồn cung cấp nước
        • a. Nguyên tắc sử dụng quyền lực hợp lý
        • b. Nguyên tắc quyền hạn tương xứng với trách nhiệm
        • c. Nguyên tắc thống nhất trong quản lý
        • d. Nguyên tắc thực hiện quy trình quản lý
        • e. Nguyên tắc kết hợp hài hoà các lợi ích
        • f. Nguyên tắc kết hợp các nguồn lực
        • g. Nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả
      • 2.3.2. Một số phương pháp luận nghiên cứu và một số phương pháp tính toán dự báo theo nhu cầu sử dụng nước
        • a. Một số phương pháp luận nghiên cứu:
        • b. Một số phương pháp tính toán dự báo theo nhu cầu sử dụng nước
      • 2.3.3. Cơ sở lý luận về cấp nước an toàn
        • a. Yêu cầu về bảo đảm cấp nước an toàn
        • b. Nội dung kế hoạch cấp nước an toàn
        • c. Xác định các biện pháp kiểm soát, phòng ngừa, khắc phục rủi ro và lập kế hoạch triển khai áp dụng
        • d. Lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các biện pháp kiểm soát, phòng ngừa và khắc phục các nguy cơ, rủi ro
        • e. Lập kế hoạch, quy trình ứng phó với biến đổi xảy ra trong điều kiện vận hành có sự cố, mất kiểm soát và tình huống khẩn cấp
        • f. Xây dựng các tiêu chí, các chỉ số giám sát và giới hạn kiểm soát để đánh giá việc triển khai thực hiện kế hoạch cấp nước an toàn
        • g. Quản lý cơ sở dữ liệu có liên quan về cấp nước an toàn
        • h. Lập các chương trình hỗ trợ và kế hoạch triển khai
        • i. Xây dựng kế hoạch đánh giá kết quả thực hiện cấp nước an toàn
        • j. Quy trình quản lý cấp nước an toàn nguồn cung cấp nước
        • k. Soạn thảo các quy trình QL trữ lượng và chất lượng nguồn nước thô
      • 2.3.4. Các quy định về hành lang bảo vệ nguồn cung cấp nước và công trình thu nước
        • a. Quy định phạm vi bảo vệ nguồn cung cấp nước
        • b. Các quy định về lập hành lang bảo vệ nguồn nước
        • c. Các quy định về công trình thu nước
    • 2.4. Kinh nghiệm quản lý nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu
      • 2.4.1. Kinh nghiệm quản lý tổng hợp nguồn nước các lưu vực sông trong điều kiện biến đổi khí hậu trên thế giới
        • a. Kinh nghiệm quản lý tổng hợp nguồn nước một số lưu vực sông ở Mỹ
        • b. Quản lý tổng hợp nguồn nước LVS Murray - Darling ở Ôxtrâylia ứng phó BĐKH
        • c. Kinh nghiệm quản lý tổng hợp nguồn nước một số lưu vực sông ở Trung Quốc ứng phó với BĐKH
        • d. Sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước tại Singapore thích ứng BĐKH
      • 2.4.2. Kinh nghiệm quản lý nguồn nước trong điều kiện BĐKH tại Việt Nam;
        • a. Quản lý nguồn nước ứng phó với BĐKH tại TP Hồ Chí Minh
        • b. Quản lý nguồn nước ứng phó với BĐKH tỉnh Bình Thuận
  • Chương 3: ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NGUỒN CUNG CẤP NƯỚC CHO CÁC ĐÔ THỊ VÀ KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH PHÚ YÊN ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
    • 3.1. Quan điểm và mục tiêu quản lý nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên trong điều kiện biến đổi khí hậu
      • 3.1.1. Quan điểm quản lý nguồn cung cấp nước
      • 3.1.2. Mục tiêu quản lý nguồn cung cấp nước
    • 3.2. Đề xuất giải pháp cân đối nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên trong điều kiện BĐKH
      • 3.2.1. Phân vùng cân đối nguồn cung cấp nước.
        • a. Cơ sở phân vùng và tiêu chí lựa chọn phương án phân vùng cân đối nguồn cung cấp nước
        • b. Phân vùng cung cấp nước các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên.
        • c. Phân vùng nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên
      • 3.2.2 Phương án cân đối nguồn nước thô cho các ĐT và KCN đến năm 2030
    • 3.3. Đề xuất giải pháp kiểm soát trữ lượng và chất lượng nguồn cung cấp nước
      • 3.3.1. Đề xuất giải pháp kiểm soát quản lý theo quy hoạch trữ lượng nguồn cung cấp nước
      • 3.3.2. Đề xuất giải pháp quan trắc, giám sát chất lượng nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên trong điều kiện BĐKH
      • 3.3.3. Đề xuất quy trình cảnh báo sớm, kiểm soát chất lượng nguồn cung cấp nước Sông (Lấy nguồn nước Sông Ba tại vị trí công trình thu nước cấp cho NMN Tuy Hòa làm điển hình)
        • a. Đề xuất quản lý nguồn cung cấp nước mặt tại Sông Ba, vị trí lấy nước tại xã Hòa Thắng cung cấp cho đô thị thành phố Tuy Hòa.
        • b. Đề xuất quy trình cảnh báo sớm, kiểm soát chất lượng nguồn cung cấp nước Sông
    • 3.4. Đề xuất mô hình và một số giải pháp quản lý nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên trong điều kiện BĐKH
      • 3.4.1. Đề xuất mô hình tổ chức quản lý nguồn cung cấp nước
        • a. Ban chỉ đạo cấp nước an toàn Quốc gia
        • b. Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú Yên:
        • c. Các Sở ngành có liên quan:
        • d. Công ty Cp cấp thoát nước Phú Yên:
      • 3.4.2. Đề xuất chính sách và giải pháp huy động nguồn lực tài chính để quản lý nguồn cung cấp nước
      • 3.4.3. Cơ chế phối hợp quản lý nguồn cung cấp nước cho các đô thị và khu công nghiệp tỉnh Phú Yên trong điều kiện BĐKH
      • 3.4.4. Đề xuất giải pháp ứng phó BĐKH quản lý nguồn cung cấp nước
        • a. Đối với công tác tổ chức quản lý nhà nước
        • b. Đối với công tác qui hoạch và xây dựng
        • c. Đối với cơ quan chuyên trách về TNN và vệ sinh môi trường
        • d. Đối với người dân
      • 3.4.5. Đề xuất giải pháp nâng cao năng lực quản lý an ninh nguồn cung cấp nước
    • 3.5. Bàn luận kết quả nghiên cứu
      • 3.5.1. Bàn luận về giải pháp kiểm soát trữ lượng và chất lượng nguồn cung cấp nước
        • a. Bàn luận về giải pháp cân đối nguồn cung cấp nước thô
        • b. Bàn luận về giải pháp kiểm soát trữ lượng nguồn cung cấp nước
        • c. Bàn luận về giải pháp kiểm soát chất lượng nguồn cung cấp nước
      • 3.5.2. Bàn luận về mô hình tổ chức quản lý nguồn cung cấp nước đề xuất
      • 3.5.3. Bàn luận về cơ chế phối hợp quản lý nguồn cung cấp nước quản lý nguồn cung cấp nước đề xuất
      • 3.5.4. Bàn luận về giải pháp ứng phó với BĐKH trong quản lý nguồn cung cấp nước
  • KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
    • I. Kết luận:
    • II. Kiến nghị: