Tên luận án:
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC ĐỌC HIỂU VĂN BẢN THÔNG TIN CHO GIÁO VIÊN NGỮ VĂN TRUNG HỌC
Ngành:
Lí luận và PPDH bộ môn Ngữ văn - Tiếng Việt
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án này tập trung vào việc phát triển năng lực dạy học đọc hiểu văn bản thông tin (NL dạy học ĐHVBTT) cho giáo viên Ngữ văn trung học, nhằm đáp ứng yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Văn bản thông tin (VBTT) được xác định là loại văn bản ngày càng quan trọng trong xã hội hiện đại và là một trong ba loại văn bản cốt lõi mà học sinh cần học tập. Tuy nhiên, các nghiên cứu về NL dạy học ĐHVBTT và cách thức phát triển năng lực này cho giáo viên Ngữ văn vẫn còn hạn chế.
Nghiên cứu làm rõ khái niệm, cấu trúc và con đường phát triển NL dạy học ĐHVBTT, đồng thời xây dựng chuẩn đánh giá cho năng lực này. Luận án khảo sát thực trạng giảng dạy và bồi dưỡng NL dạy học ĐHVBTT, cho thấy đa số giáo viên nhận thức được tầm quan trọng nhưng còn lúng túng trong thiết kế kế hoạch bài dạy, áp dụng phương pháp, kỹ thuật hiện đại và đánh giá đọc hiểu VBTT. Các hoạt động sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học cũng chưa được tận dụng hiệu quả để phát triển năng lực này.
Để giải quyết vấn đề, luận án đề xuất năm biện pháp chính: (1) xây dựng chuẩn đánh giá NL dạy học ĐHVBTT; (2) xây dựng các chuyên đề bồi dưỡng về VBTT và dạy học đọc hiểu; (3) sử dụng mô hình bồi dưỡng kết hợp trực tuyến và trực tiếp; (4) vận dụng hoạt động nghiên cứu bài học; và (5) đánh giá năng lực dạy học ĐHVBTT. Các biện pháp này nhằm tác động trực tiếp đến đội ngũ giáo viên, giúp họ không chỉ hiểu sâu sắc về VBTT mà còn nâng cao kỹ năng tổ chức các hoạt động dạy học đọc hiểu VBTT.
Thực nghiệm sư phạm đã được tiến hành trên 30 giáo viên và 162 học sinh tại cụm Sơn Tây - Ba Vì, Hà Nội, tập trung vào tập huấn kết hợp, sinh hoạt chuyên môn và đánh giá giờ dạy. Kết quả thực nghiệm cho thấy sự tiến triển rõ rệt của giáo viên về năng lực trao đổi, phản biện, làm việc nhóm, thiết kế kế hoạch bài dạy và thực hiện giờ dạy. Điều này khẳng định tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề xuất, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và đào tạo giáo viên trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
Mục lục chi tiết:
-
MỞ ĐẦU
- 1. Lý do chọn đề tài
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 4. Phương pháp nghiên cứu
- 5. Giả thuyết khoa học
- 6. Đóng góp mới của luận án
- 7. Cấu trúc của luận án
-
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC ĐỌC HIỂU VĂN BẢN THÔNG TIN CHO GIÁO VIÊN NGỮ VĂN
- 1.1. Những nghiên cứu về văn bản thông tin (VBTT) và dạy học đọc hiểu văn bản thông tin
- 1.1.1. Những nghiên cứu trên thế giới
- 1.1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam
- 1.2. Những nghiên cứu về năng lực dạy học Ngữ văn và phát triển năng lực dạy học cho giáo viên Ngữ văn
- 1.3. Những nghiên cứu về năng lực dạy học đọc hiểu văn bản và năng lực dạy học đọc hiểu văn bản thông tin
- 1.3.1. Nghiên cứu về năng lực dạy học đọc hiểu văn bản
- 1.3.2. Nghiên cứu về năng lực dạy học đọc hiểu văn bản thông tin
- 1.4. Nhận xét từ kết quả tổng quan
-
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC ĐỌC HIỂU VĂN BẢN THÔNG TIN CHO GIÁO VIÊN NGỮ VĂN TRUNG HỌC
- 2.1. Văn bản thông tin
- 2.1.1. Khái niệm, phân loại văn bản thông tin
- 2.1.2. Vai trò, đặc điểm của văn bản thông tin
- 2.1.3. Yêu cầu đọc hiểu văn bản thông tin trong chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn (2018)
- 2.2. Năng lực dạy học đọc hiểu văn bản thông tin của giáo viên Ngữ văn
- 2.2.1. Khái niệm năng lực dạy học đọc hiểu văn bản thông tin
- 2.2.2. Cấu trúc năng lực dạy học đọc hiểu văn bản thông tin
- 2.3. Phát triển nghề nghiệp và phát triển nghề nghiệp của giáo viên Ngữ văn trong môi trường thực tiễn hành nghề
- 2.3.1. Khái niệm phát triển nghề nghiệp
- 2.3.2. Phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên Ngữ văn
- 2.3.3. Những yêu cầu đặt ra đối với giáo viên Ngữ văn trong bối cảnh đổi mới giáo dục
- 2.4. Thực trạng năng lực dạy đọc hiểu văn bản thông tin và phát triển năng lực dạy học đọc hiểu văn bản thông tin cho giáo viên Ngữ văn trung học
- 2.4.1 Thực tiễn nhận thức và thực hiện dạy học đọc hiểu văn bản thông tin của giáo viên Ngữ văn
- 2.4.2. Thực tiễn vấn đề bồi dưỡng, tập huấn, trang bị tri thức về dạy học đọc hiểu văn bản thông tin cho giáo viên Ngữ văn
-
CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC ĐỌC HIỂU VĂN BẢN THÔNG TIN CHO GIÁO VIÊN NGỮ VĂN TRUNG HỌC
- 3.1. Các yêu cầu trong phát triển năng lực dạy học đọc hiểu văn bản thông tin cho giáo viên Ngữ văn trung học
- 3.2. Biện pháp phát triển năng lực dạy học đọc hiểu văn bản thông tin cho giáo viên Ngữ văn trung học
- 3.2.1. Xây dựng chuẩn đánh giá năng lực dạy học đọc hiểu văn bản thông tin
- 3.2.2 Xây dựng chuyên đề bồi dưỡng về dạy học đọc hiểu văn bản thông tin cho giáo viên Ngữ văn trung học
- 3.2.3 Sử dụng mô hình kết hợp song song giữa trực tuyến và trực tiếp để bồi dưỡng năng lực dạy học đọc hiểu văn bản thông tin cho giáo viên Ngữ văn
- 3.2.4. Vận dụng hoạt động nghiên cứu bài học trong phát triển NL dạy học ĐHVBTT cho GV Ngữ văn trung học
- 3.2.5. Đánh giá năng lực dạy học đọc hiểu văn bản thông tin của GV Ngữ văn
-
CHƯƠNG 4: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
- 4.1. Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm
- 4.2. Nội dung thực nghiệm
- 4.3. Đối tượng và phạm vi thực nghiệm
- 4.3.1. Đối tượng thực nghiệm
- 4.3.2. Phạm vi thực nghiệm
- 4.4. Tổ chức thực nghiệm
- 4.5. Tài liệu thực nghiệm
- 4.6. Cách thức và tiêu chí đánh giá kết quả thực nghiệm
- 4.6.1. Đánh giá kết quả tập huấn qua phiếu khảo sát
- 4.6.2. Đánh giá kết quả tổ chức sinh hoạt chuyên môn và việc lưu trữ hồ sơ giáo viên
- 4.6.3. Đánh giá năng lực thiết kế kế hoạch bài dạy của giáo viên
- 4.6.4. Đánh giá năng lực thực hiện giờ dạy học ĐHVBT của giáo viên
- 4.7. Kết luận thực nghiệm
-
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
- 1. KẾT LUẬN
- 2. KHUYẾN NGHỊ