QUẢN TRỊ CÔNG TY, CẤU TRÚC VỐN VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DOANH NGHIỆP: NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TỪ CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
Tài chính-Ngân hàng
Luận án này tập trung nghiên cứu tác động của quản trị công ty (QTCT) đến cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp, đồng thời xác định vai trò trung gian của cấu trúc vốn trong mối quan hệ này. Công trình này giải quyết khoảng trống nghiên cứu đáng kể trong bối cảnh Việt Nam giai đoạn 2009-2021, đặc biệt là việc thiếu các nghiên cứu rõ ràng về cấu trúc vốn như một biến trung gian, tác động phi tuyến của sở hữu tập trung, và ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.
Sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp phân tích định tính và định lượng, với kỹ thuật hồi quy GMM cho dữ liệu bảng động (ước lượng Sys-GMM), luận án đã đưa ra nhiều phát hiện quan trọng. Về tác động của QTCT đến cấu trúc vốn, sở hữu tập trung và quy mô ban kiểm soát có mối tương quan cùng chiều, trong khi quy mô hội đồng quản trị (HĐQT) tương quan nghịch. Về tác động của QTCT đến hiệu quả hoạt động, sở hữu tập trung tương quan âm với TobinQ, còn quy mô ban kiểm soát, quyền kiêm nhiệm và thành viên HĐQT độc lập tương quan dương với ROA. Cấu trúc vốn (đòn bẩy tài chính) cũng cho thấy tác động tiêu cực đến ROA.
Đặc biệt, nghiên cứu chứng minh cấu trúc vốn đóng vai trò trung gian một phần trong mối quan hệ giữa sở hữu tập trung với TobinQ, và giữa quy mô ban kiểm soát với ROA. Hệ số của sở hữu tập trung giảm 29,77%, và quy mô ban kiểm soát giảm 28,37% khi có sự kiểm soát của biến cấu trúc vốn. Ngoài ra, luận án phát hiện mối quan hệ phi tuyến giữa sở hữu tập trung và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp, với ngưỡng chuyển đổi từ đồng biến sang nghịch biến là 48,28% (51,28% cho công ty lớn và 41,43% cho công ty nhỏ). Đại dịch Covid-19 tác động tích cực đến TobinQ nhưng tiêu cực đến ROA, trong khi quy mô và tuổi đời công ty có tác động tích cực đến TobinQ.
Từ các kết quả trên, luận án đề xuất nhiều hàm ý quản trị quan trọng. Cần tăng cường minh bạch thông tin về sở hữu cổ phần, nâng cao số lượng và chất lượng thành viên ban kiểm soát cũng như thành viên HĐQT độc lập. Đồng thời, các công ty cần xem xét kỹ lưỡng các quyết định về cấu trúc vốn và đầu tư tài sản cố định để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động và đảm bảo sự phát triển bền vững trên thị trường chứng khoán Việt Nam.