Luận án Nghiên cứu thành phần hóa học và một số tác dụng sinh học của loài Tu hùng tai (Pogostemon auricularius (L.) Hassk.), họ Hoa môi (Lamiaceae)

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ MỘT SỐ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA LOÀI TU HÙNG TAI (Pogostemon auricularius (L.) Hassk.), HỌ HOA MÔI (Lamiaceae)

Ngành:

Dược liệu - Dược học cổ truyền

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ MỘT SỐ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA LOÀI TU HÙNG TAI (Pogostemon auricularius (L.) Hassk.), HỌ HOA MÔI (Lamiaceae)" được thực hiện nhằm giải quyết khoảng trống nghiên cứu về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của *Pogostemon auricularius* tại Việt Nam, một loài cây có nhiều ứng dụng trong y học cổ truyền. Mục tiêu chính của luận án là xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập được có tác dụng chống viêm *in vitro*, đánh giá độc tính cấp của phân đoạn có hoạt tính, và thử nghiệm một số tác dụng sinh học của dịch chiết toàn phần, phân đoạn và các hợp chất tinh khiết.

Kết quả nghiên cứu đã phân lập và xác định cấu trúc hóa học của 11 hợp chất từ thân và lá của *Pogostemon auricularius*. Trong số đó, có 9 hợp chất mới bao gồm 3 meroterpenoid (Pogostemin A-C), 5 dẫn xuất phloroglucinol (Pogostemonon A-D, Pogostemon D) và 1 triterpen (Pogostem). Hai hợp chất lần đầu tiên được phân lập từ loài này là diterpenoid (geranyllinalool) và sterol (stigmasterol).

Về tác dụng sinh học, cao chiết ethyl acetat và diclorometan thể hiện hoạt tính ức chế sản sinh NO tốt *in vitro*. Đặc biệt, Pogostemin C và Pogostemon D cho thấy khả năng ức chế sản sinh NO mạnh, vượt trội so với chất đối chứng dương L-NMMA. Pogostemin C cũng có khả năng điều hòa cytokin, cụ thể là cảm ứng sản sinh IL-10 và ức chế sản sinh TNF-α ở nồng độ 50,5 µM. Đối với tác dụng gây độc tế bào ung thư, Pogostemin A thể hiện hoạt tính trung bình trên 5 dòng tế bào ung thư người (Hep-G2, AGS, KB, LU-1, SW-480) và có khả năng cảm ứng apoptosis, sản sinh caspase-3 trên dòng tế bào ung thư phổi LU-1. Độc tính cấp của cao chiết ethyl acetat được xác định với liều LD50 là 9,18 mg/kg trên chuột nhắt trắng. Luận án này là công bố đầu tiên nghiên cứu đầy đủ về thực vật, thành phần hóa học và tác dụng sinh học của *Pogostemon auricularius* mọc tự nhiên tại Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• A. GIỚI THIỆU LUẬN ÁN

  • 1. Tính cấp thiết của luận án
  • 2. Mục tiêu và nội dung của Luận án
    • 2.1. Mục tiêu của Luận án
    • 2.2. Nội dung của Luận án
      • Về thực vật
        • Mô tả đặc điểm hình thái, giám định tên khoa học mẫu nghiên cứu
      • Về thành phần hóa học
      • Về độc tính và tác dụng sinh học
  • 3. Những đóng góp mới của Luận án
    • 3.1. Về hóa học
    • 3.2. Về độc tính cấp và tác dụng sinh học
  • 4. Ý nghĩa của luận án
  • 5. Bố cục của luận án

• B. NỘI DUNG CỦA LUẬN ÁN

  • CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

  • CHƯƠNG 2: NGUYÊN VẬT LIỆU, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

    • 2.1. Nguyên vật liệu nghiên cứu
    • 2.2. Phương pháp nghiên cứu

  • CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

    • 3.1. Kết quả nghiên cứu về thực vật
      • 3.1.1. Đặc điểm hình thái
      • 3.1.2. Giám định tên khoa học
    • 3.2. Kết quả nghiên cứu về hóa học
      • 3.2.1. Định tính các nhóm hợp chất hữu cơ
      • 3.2.2. Chiết xuất, phân lập các hợp chất
      • 3.2.3. Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất
    • 3.3. Kết quả nghiên cứu về độc tính cấp và tác dụng sinh học
      • 3.3.1. Hoạt tính chống viêm
        • 3.3.1.1. Sàng lọc hoạt tính chống viêm ức chế sản sinh NO của các cao chiết
        • 3.3.1.2. Hoạt tính chống viêm của các hợp chất tinh khiết
      • 3.3.2. Hoạt tính gây độc tế bào ung thư
        • 3.3.2.1. Thử nghiệm gây độc tế bào
        • 3.3.2.2. Hoạt tính cảm ứng apoptosis
      • 3.3.3. Độc tính cấp

  • CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN

  • KẾT LUẬN

    • 1. Về thành phần hóa học của loài Tu hùng tai
    • 2. Về độc tính cấp và tác dụng sinh học loài Tu hùng tai

  • KIẾN NGHỊ