NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ TÌNH TRẠNG KHÁNG THUỐC ỨC CHẾ TYROSINE KINASE Ở BỆNH NHÂN UNG THƯ PHỔI CÓ ĐỘT BIẾN GEN EGFR
NỘI HÔ HẤP
Luận án tiến sĩ y học này tập trung vào việc nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và tình trạng kháng thuốc ức chế Tyrosine kinase (EGFR-TKIs) ở bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ (UTPKTBN) có đột biến gen EGFR. Ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu toàn cầu, và mặc dù điều trị đích bằng EGFR-TKIs ban đầu hiệu quả, hầu hết bệnh nhân đều phát triển kháng thuốc sau 12-24 tháng. Việc xác định nguyên nhân kháng thuốc là cần thiết để đưa ra chiến lược điều trị tiếp theo.
Nghiên cứu được thực hiện trên 66 bệnh nhân UTPKTBN có đột biến gen EGFR nhạy cảm, đã được điều trị bằng EGFR-TKIs (erlotinib hoặc gefitinib) và sau đó xuất hiện tình trạng bệnh tiến triển. Đây là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam đánh giá toàn diện các đặc điểm này và nguyên nhân kháng thuốc.
Các mục tiêu chính bao gồm mô tả đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân trước điều trị và khi bệnh tiến triển, cũng như xác định đột biến T790M của gen EGFR, khuếch đại gen MET và mối liên quan của chúng với các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng.
Kết quả cho thấy, trung bình tuổi bệnh nhân là 60,6 ± 10,7, với tỷ lệ nam/nữ xấp xỉ 1:1. Hơn một nửa (54,5%) bệnh nhân không hút thuốc. Các triệu chứng hô hấp như đau ngực (60,6%) và ho khan (48,5%) là phổ biến trước điều trị, trong khi khi bệnh tiến triển, ho khan (57,6%) và đau ngực (48,5%) vẫn là triệu chứng nổi bật, với khó thở tăng lên đáng kể (45,5%).
Về cận lâm sàng, 98,5% bệnh nhân có mô bệnh học là ung thư biểu mô tuyến. Đột biến EGFR LREA exon 19 (54,5%) và L858R exon 21 (43,9%) là phổ biến. Thời gian sống bệnh không tiến triển (PFS) trung bình là 14,48 ± 3,9 tháng. Các yếu tố như tuổi cao (>60 tuổi) và có bệnh đồng mắc có liên quan đến PFS ngắn hơn.
Nguyên nhân kháng thuốc chính được xác định là đột biến EGFR-T790M (54,5%) và khuếch đại gen MET (4,5%). Ngoài ra, 3,1% bệnh nhân có chuyển dạng tế bào từ ung thư biểu mô tuyến sang ung thư biểu mô tế bào nhỏ. Việc sinh thiết lại tổn thương ung thư tại thời điểm kháng thuốc được chứng minh là an toàn và hiệu quả để xác định cơ chế kháng. Tuy nhiên, nghiên cứu không tìm thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa sự xuất hiện đột biến EGFR-T790M hoặc khuếch đại gen MET với các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng như tuổi, giới tính, tình trạng hút thuốc, bệnh đồng mắc hay mô bệnh học.
Luận án được trình bày trong 118 trang (không kể tài liệu tham khảo và phần phụ lục), gồm có 7 phần:
Luận án gồm 26 bảng, 23 biểu đồ, 09 hình ảnh. Sử dụng 148 tài liệu tham khảo gồm tiếng Việt và tiếng Anh. Phần phụ lục gồm bệnh án nghiên cứu và danh sách 66 bệnh nhân ung thư phổi.