Luận án Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và sự phát triển tâm vận động của trẻ sơ sinh viêm màng não do vi khuẩn điều trị tại Trung tâm sơ sinh – Bệnh viện Nhi Trung ương (2021 – 2023)

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ SỰ PHÁT TRIỂN TÂM VẬN ĐỘNG CỦA TRẺ SƠ SINH VIÊM MÀNG NÃO DO VI KHUẨN ĐIỀU TRỊ TẠI TRUNG TÂM SƠ SINH - BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG (2021 – 2023)

Ngành:

Bệnh truyền nhiễm và các bệnh nhiệt đới

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ SỰ PHÁT TRIỂN TÂM VẬN ĐỘNG CỦA TRẺ SƠ SINH VIÊM MÀNG NÃO DO VI KHUẨN ĐIỀU TRỊ TẠI TRUNG TÂM SƠ SINH - BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG (2021 – 2023)" tập trung vào viêm màng não do vi khuẩn ở trẻ sơ sinh, một nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và di chứng. Nghiên cứu được thực hiện từ năm 2021 đến 2023 nhằm mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, xác định căn nguyên vi khuẩn, các yếu tố tiên lượng tử vong và đánh giá sự phát triển tâm vận động của trẻ sơ sinh mắc bệnh.

Kết quả cho thấy 17,1% (21/123) trẻ sơ sinh viêm màng não do vi khuẩn tử vong trong quá trình điều trị. Các yếu tố tiên lượng tử vong đáng kể bao gồm cân nặng thấp dưới 2500g và bạch cầu máu ngoại vi dưới 5 x 10⁹/l. Về lâm sàng, sốt là triệu chứng phổ biến (48%), chủ yếu ở trẻ đủ tháng, trong khi suy hô hấp (44%), hạ huyết áp (14,6%) và li bì (44,7%) thường gặp hơn ở trẻ đẻ non. Các triệu chứng thần kinh như co giật (13%) và tăng trương lực cơ (12,2%) cũng được ghi nhận.

Về cận lâm sàng, nghiên cứu chỉ ra giảm tiểu cầu ở 71,6% trẻ đẻ non, CRP tăng cao (>20 mg/l) ở 83,7% bệnh nhi, tế bào dịch não tủy tăng cao (>1000/mm³) ở 33,4% và Protein dịch não tủy tăng ở 91,9%. Cấy máu dương tính đạt 82,1%, PCR dịch não tủy 40%, và cấy dịch não tủy 19,5%. Các căn nguyên vi khuẩn chủ yếu từ cấy máu là K. pneumoniae, E. coli, S. marcescens và GBS. Từ cấy dịch não tủy, GBS, E. meningoseptica và E. coli là phổ biến. Chẩn đoán hình ảnh thường gặp xuất huyết não và giãn não thất.

Đánh giá sự phát triển tâm vận động bằng thang điểm BINS cho thấy 40,3% (27/67) trẻ sống sót có di chứng, bao gồm chậm phát triển vận động và ngôn ngữ (19/67), động kinh (3/67) và bại não nặng (6/67). Hầu hết trẻ ở nhóm nguy cơ cao theo thang BINS đều có di chứng, đặc biệt 100% trẻ nguy cơ cao ở mốc 18 tháng đều có di chứng. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của thang điểm BINS trong việc sàng lọc và tiên lượng di chứng thần kinh ở trẻ sơ sinh viêm màng não do vi khuẩn tại Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN

• Đặt vấn đề 2 trang;
• Tổng quan 34 trang;
• Đối tượng và phương pháp nghiên cứu 16 trang;
• Kết quả nghiên cứu 44 trang;
• Bàn luận 32 trang;
• Kết luận 2 trang;
• Kiến nghị 1 trang.
• Luận án có 12 hình, 45 bảng số liệu, 9 phụ lục.
• Có 131 tài liệu tham khảo, có khoảng 40% số tài liệu tham khảo trong thời gian 5 năm trở lại đây.

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN

• 1.1. Đại cương về viêm màng não do vi khuẩn
  • 1.1.2. Một số khái niệm
  • 1.1.5. Căn nguyên vi khuẩn
    • 1.1.5.1. Viêm màng não do vi khuẩn sớm (EOM)
    • 1.1.5.2. Viêm màng não do vi khuẩn muộn (LOM)
• 1.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của trẻ sơ sinh viêm màng não
  • 1.2.1. Lâm sàng
    • Thay đổi thân nhiệt
    • Hội chứng nhiễm trùng
    • Triệu chứng thần kinh
  • 1.2.2. Cận lâm sàng
    • 1.2.2.1. Xét nghiệm máu và sinh hóa
    • 1.2.2.2. Xét nghiệm tế bào và sinh hóa dịch não tủy
    • 1.2.2.3. Nhuộm soi trực tiếp
    • 1.2.2.4. Xét nghiệm nuôi cấy
    • 1.2.2.5. Xét nghiệm Real-time PCR
    • 1.2.2.6. Các xét nghiệm đánh giá biến chứng
  • 1.3. Chẩn đoán và điều trị
    • 1.3.1. Chẩn đoán
      • 1.3.1.1. Chẩn đoán xác định
  • 1.4. Biến chứng, di chứng và các yếu tố tiên lượng tử vong ở trẻ sơ sinh viêm màng não do vi khuẩn
    • 1.4.2. Di chứng của trẻ sau viêm màng não do vi khuẩn
    • 1.4.3. Các yếu tố tiên lượng tử vong
  • 1.5. Đặc điểm phát triển tâm vận động ở trẻ sơ sinh và các phương pháp đánh giá
    • 1.5.3. Đặc điểm phát triển tâm thần – vận động bình thường của trẻ theo lứa tuổi
    • 1.5.4. Một số phương pháp đánh giá sự phát triển tâm vận động của trẻ
      • 1.5.4.1. Thang điểm sàng lọc sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ - The Bayley Infant Neurodevelopmental Screener (BINS)
  • 1.6. Tình hình nghiên cứu về viêm màng não do vi khuẩn ở trẻ sơ sinh
    • 1.6.1. Trên thế giới
    • 1.6.2. Tại Việt Nam
    • 1.6.3. Một số nghiên cứu tại Bệnh viện Nhi Trung ương

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• 2.1. Mục tiêu 1: Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và xác định căn nguyên vi khuẩn gây viêm màng não ở trẻ sơ sinh tại Trung tâm Sơ sinh Bệnh viện Nhi Trung ương (2021-2023).
  • 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.1.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn
    • 2.1.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
  • 2.1.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
  • 2.1.3. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.1.3.1. Thiết kế nghiên cứu
    • 2.1.3.2. Cỡ mẫu
  • 2.1.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.2. Mục tiêu 2: Xác định một số yếu tố tiên lượng tử vong ở trẻ sơ sinh viêm màng não do vi khuẩn
  • 2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 2.2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
  • 2.2.3. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.3.1. Thiết kế nghiên cứu
    • 2.2.3.2. Cỡ mẫu
  • 2.2.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Mục tiêu 3: Đánh giá sự phát triển về tâm vận động của trẻ sơ sinh bị viêm màng não do vi khuẩn điều trị tại Trung tâm Sơ sinh – Bệnh viện Nhi Trung ương (2021 – 2023).
  • 2.3.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 2.3.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
  • 2.3.3. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.3.3.1. Thiết kế nghiên cứu
    • 2.3.3.2. Cỡ mẫu
  • 2.3.4. Nội dung nghiên cứu
    • 2.3.4.2. Các kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu
• 2.4. Sai số trong nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 2.6. Đạo đức trong nghiên cứu

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

• 3.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và căn nguyên vi khuẩn gây viêm màng não ở trẻ sơ sinh điều trị tại Trung tâm Sơ sinh – Bệnh viện Nhi Trung ương (2021 – 2023)
  • 3.1.1. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu
  • 3.1.2. Đặc điểm lâm sàng
  • 3.1.3. Đặc điểm cận lâm sàng
  • 3.1.4. Căn nguyên vi khuẩn
• 3.2. Một số yếu tố tiên lượng tử vong ở trẻ sơ sinh viêm màng não do vi khuẩn
• 3.3. Đặc điểm phát triển tâm vận động của trẻ sơ sinh viêm màng não do vi khuẩn
  • 3.3.1. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu
  • 3.2.2. Đánh giá phát triển tâm vận động bằng thang điểm BINS

CHƯƠNG 4 BÀN LUẬN

• 4.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và căn nguyên vi khuẩn gây viêm màng não ở trẻ sơ sinh
  • 4.1.1 Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu
  • 4.1.2. Đặc điểm lâm sàng
  • 4,1,3, Đặc điểm cận lâm sàng
  • 4.1.4. Căn nguyên vi khuẩn
• 4.2. Một số yếu tố tiên lượng tử vong ở trẻ sơ sinh viêm màng não do vi khuẩn,
• 4.3. Đặc điểm sự phát triển về tâm vận động của trẻ sơ sinh bị viêm màng não do vi khuẩn điều trị tại Trung tâm Sơ sinh – Bệnh viện Nhi Trung ương (2021 – 2023)
  • 4.3.1. Đặc điểm chung, lâm sàng, cận lâm sàng của nhóm trẻ khám theo dõi
  • 4.3.2. Đánh giá phát triển tâm vận động bằng thang điểm BINS

KẾT LUẬN

• 1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và căn nguyên vi khuẩn gây viêm màng não ở trẻ sơ sinh tại Bệnh viện Nhi Trung ương
  • 1.1. Đặc điểm lâm sàng
  • 1.2. Đặc điểm cận lâm sàng
  • 1.3. Căn nguyên vi khuẩn
• 2. Các yếu tố tiên lượng tử vong ở trẻ sơ sinh viêm màng não do vi khuẩn
• 3, Đánh giá sự phát triển tâm thần, vận động ở trẻ sơ sinh viêm màng não do vi khuẩn

KIẾN NGHỊ