Luận án Nghệ thuật trang trí trên một số công trình kiến trúc tiêu biểu tại Sài Gòn từ năm 1954 đến 1975

Tên luận án:

Nghệ thuật trang trí trên một số công trình kiến trúc tiêu biểu tại Sài Gòn từ năm 1954 đến 1975

Ngành:

Lý luận và Lịch sử Mỹ thuật

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghệ thuật trang trí trên một số công trình kiến trúc tiêu biểu tại Sài Gòn từ năm 1954 đến 1975" của NCS Lê Long Vĩnh tập trung vào việc nhận diện, phân tích và đề xuất các giải pháp liên quan đến nghệ thuật trang trí (NTTT) trong giai đoạn lịch sử này. Nội dung chính của luận án được thể hiện qua ba kết luận quan trọng.

Thứ nhất, luận án nhận diện các đặc trưng của NTTT trên một số công trình kiến trúc tiêu biểu tại Sài Gòn từ năm 1954 đến 1975. Điển hình là sự thành công trong việc kết hợp hình tượng Tứ linh truyền thống với ngôn ngữ kiến trúc hiện đại, một thách thức lớn. Cụ thể, tại Dinh Độc Lập, hình tượng Tứ linh được đan xen với mô típ lam (Brise – Soleil) dạng rèm trúc. Tại Thư viện Quốc gia Sài Gòn, Tứ linh lại xen kẽ với các mô típ chiết tự như chữ Thọ, chữ Vạn, chữ Công. Bố cục trang trí thường là chính diện, tạo nhiều lớp nổi khối với ngôn ngữ tạo hình hiện đại, sử dụng chất liệu đá và bê tông. Các nhóm mô típ hoa văn hình học, chiết tự được đánh giá là rất phù hợp với phong cách kiến trúc đương thời. Đặc biệt, nhóm mô típ trang trí lam mặt đứng kiến trúc không chỉ có công năng giảm bức xạ nhiệt mà còn là yếu tố trang trí độc đáo, định hình diện mạo đô thị Sài Gòn và tạo nên bản sắc riêng biệt không lẫn với kiến trúc thế giới.

Thứ hai, luận án đề xuất các tiêu chí để tiếp thu và phát huy giá trị của việc sử dụng các mô típ trang trí, đặc biệt là nhóm mô típ hoa văn lam mặt đứng kiến trúc. Các tiêu chí này bao gồm sự phù hợp với môi trường, khí hậu; tính đặc thù địa phương và kiến trúc; giá trị tạo hình thẩm mỹ; và sự phù hợp về chất liệu. Luận án cũng đưa ra những kiến nghị về giữ gìn và phát huy các giá trị NTTT trên kiến trúc, nhấn mạnh sự phù hợp với giá trị truyền thống dân tộc, bản sắc Việt Nam, thể loại chức năng công trình và chất liệu có tính đặc thù riêng. Để kế thừa và phát huy các giá trị này, luận án đề xuất các giải pháp lưu giữ tư liệu di tích thông qua cơ sở đào tạo giáo dục, như tổ chức cho sinh viên nghiên cứu vẽ ghi kiến trúc và hoa văn trang trí, cũng như ứng dụng công nghệ Photogrammetry để quét và lưu trữ tư liệu ba chiều (3D) của các công trình di sản. Những tư liệu này được đánh giá là có giá trị cao cho công tác bảo tồn di sản.

Thứ ba, luận án làm rõ ý nghĩa khoa học của đề tài. Nghiên cứu góp phần quan trọng vào việc nhận diện giá trị NTTT thông qua các mô típ trang trí trên các công trình kiến trúc tiêu biểu tại Sài Gòn từ 1954 đến 1975, nhấn mạnh ý nghĩa biểu trưng văn hóa truyền thống của chúng. Đề tài đóng góp vào nền mỹ thuật Việt Nam và lịch sử kiến trúc giai đoạn phong cách hiện đại, đồng thời trở thành nguồn tư liệu chuyên khảo quý giá cho ngành mỹ thuật, công tác quản lý di sản của địa phương và tài liệu tham khảo cho quá trình biên soạn bài giảng lịch sử mỹ thuật Việt Nam giai đoạn mỹ thuật hiện đại.