Luận án Một số đặc điểm dịch tễ học, lâm sàng và sinh học phân tử của virus Dengue ở bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue tại bệnh viện Đa khoa tỉnh Đắk Lắk

Tên luận án:

MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ HỌC, LÂM SÀNG VÀ SINH HỌC PHÂN TỬ CỦA VI RÚT DENGUE Ở BỆNH NHÂN SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH ĐĂK LẮK, 2010 - 2016

Ngành:

Dịch tễ học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ HỌC, LÂM SÀNG VÀ SINH HỌC PHÂN TỬ CỦA VI RÚT DENGUE Ở BỆNH NHÂN SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH ĐĂK LẮK, 2010 - 2016" được thực hiện nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về sốt xuất huyết dengue (SXHD) tại tỉnh Đắk Lắk, một khu vực có tỷ lệ mắc bệnh cao ở Tây Nguyên. Nghiên cứu tập trung vào việc mô tả các đặc điểm dịch tễ học, lâm sàng và sinh học phân tử của vi rút dengue (DENV) trong giai đoạn 2010-2016.

Về dịch tễ học, nghiên cứu chỉ ra rằng SXHD chủ yếu gặp ở nhóm tuổi ≥15 (96,93%), trong khi tỷ lệ mắc ở nhóm 1-9 tuổi rất thấp (<1%). Dịch bệnh xảy ra quanh năm, với đỉnh dịch chuyển sang tháng 5-6 trong giai đoạn 2015-2016. Các yếu tố liên quan đến nguy cơ mắc bệnh cao hơn bao gồm tiếp xúc với bệnh nhân SXHD (nguy cơ cao gấp 1,81 lần), nhà ở không kiên cố (cao gấp 1,28 lần), thuộc hộ nghèo (cao gấp 2,11 lần), và không sử dụng các biện pháp phòng chống muỗi như hương muỗi, bình xịt hóa chất hoặc biện pháp cổ truyền. Những kết quả này nhấn mạnh sự cần thiết của các chiến lược phòng ngừa cộng đồng.

Về đặc điểm lâm sàng, hơn 90% bệnh nhân được chẩn đoán là SXHD đơn thuần, với các triệu chứng phổ biến nhất là sốt và đau đầu. Nghiên cứu đã tìm thấy mối liên quan giữa các biểu hiện lâm sàng và týp vi rút gây bệnh, ví dụ, xuất huyết dưới da và xuất huyết lợi/răng/giác mạc gặp nhiều nhất ở bệnh nhân nhiễm DENV-3, trong khi tỷ lệ xuất huyết chung ít gặp hơn ở bệnh nhân nhiễm DENV-4. Tỷ lệ giảm tiểu cầu cao nhất được ghi nhận ở bệnh nhân nhiễm DENV-2 (76,19%) và thấp nhất ở DENV-4 (57%). Mặc dù mức độ nặng của SXHD ở nhóm <15 tuổi cao hơn (15,15%) so với nhóm ≥15 tuổi (2,47%), hơn 97% bệnh nhân đã bình phục sau điều trị trung bình 4 ngày và không có trường hợp tử vong.

Về sinh học phân tử, nghiên cứu đã xác định sự lưu hành của cả 4 týp DENV tại Đắk Lắk và giải trình tự 37 đoạn gen C-PrM, được cấp mã số trong Genbank. Một phát hiện quan trọng là năm chủng DENV-2 phân lập được không thuộc các genotyp đã công bố, cho thấy khả năng tồn tại một genotyp/sub-genotyp mới. Các chủng DENV-1 và DENV-3 thuộc genotyp đã biết và tương đồng với các chủng lưu hành tại Việt Nam, còn DENV-4 thuộc genotyp 1, kiểu gen GI-A. Các kết quả này đóng góp cơ sở dữ liệu dịch tễ sinh học phân tử quan trọng cho khu vực Tây Nguyên và Việt Nam, hỗ trợ công tác dự phòng và kiểm soát dịch bệnh.

Mục lục chi tiết:

• CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN

  • Luận án gồm 108 trang, 17 bảng, 27 hình.
  • Mở đầu 2 trang.
  • Tổng quan 33 trang;
  • Đối tượng và phương pháp nghiên cứu 16 trang;
  • Kết quả nghiên cứu 27 trang;
  • Bàn luận 27 trang;
  • Kết luận 2 trang và kiến nghị 1 trang.

• Chương 1: TỔNG QUAN

  • 1.1. Dịch tễ học sốt xuất huyết dengue
    • 1.1.1. Tác nhân gây bệnh
    • 1.1.2. Đường lây
    • 1.1.3. Khối cảm thụ
  • 1.3. Đặc điểm dịch tễ học sốt xuất huyết dengue tại Việt Nam
    • 1.3.1. Tình hình sốt xuất huyết dengue ở Việt Nam
    • 1.3.2. Khối cảm thụ
    • 1.3.3. Mùa dịch
    • 1.3.4. Đặc điểm sốt xuất huyết dengue khu vực Tây Nguyên
  • 1.4. Mối liên quan giữa đặc điểm lâm sàng và týp vi rút gây bệnh
    • 1.4.1. Đặc điểm lâm sàng sốt xuất huyết dengue
    • 1.4.3. Tình trạng lâm sàng liên quan với các týp vi rút gây bệnh
  • 1.5. Đặc điểm sinh học phân tử các týp vi rút dengue

• Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.1.1. Đối tượng của mục tiêu 1
    • 2.1.2. Đối tượng mục tiêu 2
    • 2.1.3. Đối tượng của mục tiêu 3
  • 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
  • 2.3. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.3.1. Phương pháp nghiên cứu mục tiêu 1
      • 2.3.1.1. Thiết kế nghiên cứu
      • 2.3.1.2. Quy trình thu thập số liệu nghiên cứu
      • 2.3.1.3. Lấy mẫu xét nghiệm
      • 2.3.1.4. Kỹ thuật xét nghiệm
    • 2.3.2. Phương pháp nghiên cứu mục tiêu 2
      • 2.3.2.1. Thiết kế nghiên cứu
      • 2.3.2.2. Cỡ mẫu
      • 2.3.2.3. Kỹ thuật nghiên cứu
      • 2.3.2.4. Công cụ thu thập số liệu
    • 2.3.3. Phương pháp nghiên cứu mục tiêu 3
      • 2.3.3.1. Thiết kế nghiên cứu
      • 2.3.3.2. Cỡ mẫu nghiên cứu
      • 2.3.3.3. Đối tượng nghiên cứu
      • 2.3.3.4. Kỹ thuật thực hiện
      • 2.3.3.5. Xây dựng cây phát sinh loài
  • 2.4. Các chỉ số nghiên cứu
    • 2.4.1. Các chỉ số nghiên cứu mục tiêu 1
      • 2.4.1.1. Đặc điểm dịch tễ học sốt xuất huyết dengue
      • 2.4.1.2. Yếu tố liên quan
    • 2.4.2. Các chỉ số về đặc điểm lâm sàng và mối liên quan đến các type vi rút gây bệnh
    • 2.4.3. Một số đặc điểm sinh học phân tử
  • 2.5. Các biện pháp hạn chế sai số
  • 2.6. Phương pháp xử lý số liệu

• Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Kết quả mô tả đặc điểm dịch tễ học và yếu tố liên quan
    • 3.1.1. Một số đặc điểm dịch tễ học
    • 3.1.2. Một số yếu tố liên quan
  • 3.2. Kết quả xác định một số đặc điểm lâm sàng sốt xuất huyết dengue và sự liên quan với các týp vi rút gây bệnh
  • 3.3. Kết quả xác định đặc điểm dịch tễ sinh học phân tử các týp vi rút dengue lưu hành ở Đắk Lắk 2010-2016

• Chương 4: BÀN LUẬN

  • 4.1. Đặc điểm dịch tễ học và yếu tố liên quan của SXHD ở tỉnh Đắk Lắk, 2010-2016
  • 4.2. Một số đặc điểm lâm sàng SXHD và sự liên quan với các týp vi rút dengue gây bệnh ở tỉnh Đắk Lắk, 2010-2016
  • 4.3. Một số đặc điểm sinh học phân tử các týp vi rút dengue lưu hành ở Đắk Lắk, 2010-2016

• KẾT LUẬN

  • 1. Đặc điểm dịch tễ học và yếu tố liên quan của sốt xuất huyết dengue ở tỉnh Đắk Lắk
  • 2. Đặc điểm lâm sàng sốt xuất huyết dengue và sự liên quan với các týp vi rút dengue gây bệnh ở Đắk Lắk, 2010-2016
  • 3. Đặc điểm phân tử vi rút dengue phân lập từ bệnh nhân sốt xuất huyết dengue ở Đắk Lắk, 2010-2016

• KIẾN NGHỊ

  • 1. Tiếp tục tuyên truyền cho cộng đồng cách phòng bệnh SXHD.
  • 2. Phổ biến kiến thức về các biểu hiện bệnh SXHD để người bệnh đến khám sớm, đề phòng sốc xảy ra đặc biệt với nhóm bệnh nhân SXHD <15 tuổi.
  • 3. Giải mã toàn bộ genome của 11 chủng DENV-2 đã phân lập ở Đắk Lắk để có thể đưa ra bằng chứng chúng là một sub-genotyp/genotyp mới.