Các giải pháp ứng phó biện pháp chống trợ cấp đối với hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam
Kinh tế
Luận án tiến sĩ Kinh tế với đề tài "Các giải pháp ứng phó biện pháp chống trợ cấp đối với hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam" của nghiên cứu sinh Lê Triệu Dũng, được hoàn thành tại Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Trần Thị Thu Phương và PGS.TS. Nguyễn Văn Lịch. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ việc Việt Nam hội nhập sâu rộng vào WTO và các FTA thế hệ mới, dẫn đến dỡ bỏ hàng rào thuế quan và mở rộng thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, với lợi thế đặc thù của quốc gia đang phát triển như giá nhân công rẻ, giá thành sản xuất thấp, được ưu đãi thông qua các FTA, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam ngày càng trở thành mối đe dọa đối với ngành sản xuất nội địa của các nước nhập khẩu. Điều này làm gia tăng số lượng và tính chất phức tạp của các vụ việc phòng vệ thương mại, đặc biệt là chống trợ cấp (CTC).
Các vụ việc CTC ngày càng có nhiều nội dung mới, chưa từng có tiền lệ, phạm vi điều tra rộng, sản phẩm đa dạng, thủ tục khắt khe và phức tạp hơn, đòi hỏi cao hơn về thời hạn và thông tin từ chính phủ và doanh nghiệp bị điều tra. Trong khi đã có một số công trình nghiên cứu về trợ cấp và CTC, vấn đề ứng phó biện pháp CTC đối với hàng hóa xuất khẩu lại ít được đề cập, đặc biệt là về mặt lý luận như khái niệm, nội dung, vai trò của ứng phó. Vì vậy, luận án này ra đời nhằm mục tiêu hệ thống hóa, bổ sung lý luận về ứng phó biện pháp CTC, làm cơ sở đánh giá thực tiễn và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả ứng phó, bảo vệ ngành hàng và doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam đến năm 2030.
Luận án tập trung làm rõ luận cứ lý luận và thực tiễn về ứng phó các biện pháp CTC đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam và kinh nghiệm quốc tế. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm tổng quan các công trình liên quan, hệ thống hóa cơ sở lý luận, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, phân tích thực trạng ứng phó biện pháp CTC của Việt Nam giai đoạn 2009-2024, và đề xuất định hướng cùng giải pháp đến năm 2030. Đối tượng nghiên cứu là các vấn đề lý luận và thực tiễn về ứng phó biện pháp CTC đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu về nội dung là ứng phó biện pháp CTC, về thời gian là thực trạng 2009-2024 và giải pháp đến 2030, về không gian là Việt Nam và một số nước. Luận án sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, thu thập dữ liệu thứ cấp, điều tra, khảo sát, tổng hợp, thống kê, phân tích, so sánh và phương pháp chuyên gia. Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc hệ thống hóa và làm rõ lý luận cơ bản về ứng phó biện pháp CTC, xác lập khung khổ lý thuyết; đánh giá thành công, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân trong thực tiễn ứng phó; và đề xuất định hướng, giải pháp ứng phó hiệu quả với biện pháp CTC đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam.