Luận án Dạy học Cơ kỹ thuật theo lý thuyết học tập kiến tạo trong đào tạo giáo viên Công nghệ

Tên luận án:

Dạy học Cơ kỹ thuật Theo lý thuyết học tập kiến tạo Trong đào tạo giáo viên công nghệ

Ngành:

Lý luận và PPDH bộ môn Kỹ thuật công nghiệp

Mã số: 62.14.01.11

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ giáo dục học, được thực hiện năm 2014 tại Hà Nội, mang tên "Dạy học Cơ kỹ thuật Theo lý thuyết học tập kiến tạo Trong đào tạo giáo viên công nghệ" (mã số 62.14.01.11, chuyên ngành Lý luận và PPDH bộ môn Kỹ thuật công nghiệp). Nghiên cứu này xuất phát từ yêu cầu đổi mới giáo dục nhằm phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của người học, tạo môi trường cho sinh viên chủ động xây dựng và làm chủ tri thức dựa trên hiểu biết của bản thân, đồng thời chú trọng bồi dưỡng phương pháp tự học.

Nền tảng lý thuyết của luận án là học tập kiến tạo, một lý thuyết được phát triển bởi các nhà khoa học như Jean Piaget, John Dewey, Vygotsky và Glaserfeld. Lý thuyết này khẳng định tri thức được chủ thể nhận thức kiến tạo một cách tích cực, không phải tiếp nhận thụ động, thông qua khả năng hiện có để chinh phục thế giới quan và biến thành kỹ năng. Học tập kiến tạo đề cao sự tương tác giữa những kiến thức đã có (kiến tạo cơ bản) và kiến thức mới, với quá trình đồng hóa và điều ứng đóng vai trò trung tâm. Trong mô hình này, người dạy đóng vai trò là người hỗ trợ, thúc đẩy hoạt động học tập, và nội dung dạy học bao gồm cả kinh nghiệm liên quan của người học.

Luận án đã vận dụng lý thuyết này vào dạy học môn Cơ kỹ thuật (CKT), một môn học có nhiều đặc điểm thuận lợi cho việc áp dụng phương pháp kiến tạo như tính cụ thể, trừu tượng, tổng hợp, tích hợp, liên thông, thừa kế, đa chức năng và ứng dụng thực tiễn. Nghiên cứu phân tích logic kiến thức CKT và xây dựng quy trình dạy học theo lý thuyết kiến tạo, bao gồm các bước nêu giả thuyết, giải quyết vấn đề bằng tư duy so sánh, tổng hợp, phân tích, kiểm tra giả thiết và đưa ra kết luận. Luận án cũng nhấn mạnh vai trò của mô phỏng như một phương pháp hiệu quả trong dạy học CKT, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, công sức và giảm thiểu rủi ro.

Để kiểm nghiệm hiệu quả, nghiên cứu đã sử dụng phương pháp thực nghiệm sư phạm có đối chứng và phương pháp chuyên gia, được tiến hành qua hai đợt. Đánh giá định tính được thực hiện thông qua việc theo dõi quá trình học tập của sinh viên, trao đổi với giảng viên và đánh giá bài kiểm tra. Kết quả thực nghiệm cho thấy nhóm lớp áp dụng dạy học CKT theo lý thuyết học tập kiến tạo đạt hiệu quả cao hơn rõ rệt so với nhóm đối chứng, thể hiện qua số lượng sinh viên đạt điểm khá giỏi nhiều hơn và ít sinh viên dưới trung bình. Mặc dù phương pháp này đòi hỏi sự chuẩn bị công phu hơn từ giảng viên để hiểu rõ kinh nghiệm và trình độ của người học, luận án khẳng định tính hiệu quả và ý nghĩa chủ đạo của việc phát huy tính tích cực chủ động trong học tập nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục toàn diện.