Tên luận án:
ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC, SINH THÁI HỌC CHÓ H'MÔNG CỘC ĐUÔI TRONG HUẤN LUYỆN NGHIỆP VỤ LÙNG SỤC PHÁT HIỆN CÁC CHẤT MA TÚY
Ngành:
Động vật học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Đặc điểm sinh học, sinh thái học chó H'mông cộc đuôi trong huấn luyện nghiệp vụ lùng sục phát hiện các chất ma túy" được thực hiện nhằm giải quyết nhu cầu cấp thiết về chó nghiệp vụ bản địa tại Việt Nam, khi các giống chó nhập nội có giá thành cao và khả năng thích nghi kém. Nghiên cứu này đặt mục tiêu xác định các đặc điểm sinh học, sinh thái, hành vi của chó H'mông cộc đuôi phục vụ huấn luyện chuyên khoa lùng sục phát hiện ma túy, đồng thời xây dựng tiêu chí tuyển chọn phù hợp.
Công trình lần đầu tiên cung cấp một cách hệ thống các đặc điểm phân bố, hình thái, sinh thái, sinh lý và thần kinh của chó H'mông cộc đuôi ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng chó H'mông cộc đuôi có phân bố rộng, thích nghi tốt với các môi trường sống khác nhau, với tầm vóc trung bình, hình dáng cân đối. Màu lông đa dạng nhưng chủ yếu là đen và vện, kiểu tai chủ yếu là dựng và vểnh. Các chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa máu của chúng phù hợp với giới hạn của loài chó nhà khỏe mạnh.
Về khả năng nghiệp vụ, chó H'mông cộc đuôi thể hiện tính độc lập, chủ động và mức độ hoạt động cao, với dạng thần kinh chủ yếu là mạnh, cân bằng, linh hoạt. Đặc biệt, khả năng thính giác, thị giác và khứu giác phát triển theo độ tuổi và không có sự khác biệt đáng kể giữa hai giới tính. Kết quả huấn luyện chuyên khoa lùng sục phát hiện ma túy của giống chó này cho thấy hiệu quả tương đương với các giống chó nhập nội nổi tiếng như Becgie và Labrador.
Trên cơ sở các phân tích này, luận án đã xây dựng được một bản tiêu chí tuyển chọn chó H'mông cộc đuôi làm chó nghiệp vụ, bao gồm các tiêu chí bắt buộc về hình thái và tiêu chí lựa chọn về đặc điểm thần kinh, khứu giác, tính trội và hành vi xã hội. Những đóng góp này không chỉ cung cấp cơ sở khoa học cho công tác chọn lọc, nhân giống và bảo tồn chó H'mông cộc đuôi mà còn là tài liệu quý giá cho việc áp dụng vào thực tiễn huấn luyện chó nghiệp vụ lùng sục phát hiện ma túy tại Việt Nam.
Mục lục chi tiết:
-
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục tiêu nghiên cứu
- 3. Nội dung nghiên cứu
- 4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
- 4.1. Ý nghĩa khoa học
- 4.2. Ý nghĩa thực tiễn
- 5. Những đóng góp mới của luận án
-
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
- 1.1. Nguồn gốc và thuần hóa chó nhà
- 1.2. Đặc điểm hình thái chung của chó nhà
- 1.3. Đặc điểm một số cơ quan giác quan của chó
- 1.3.1. Cơ quan khứu giác
- 1.3.2. Cơ quan thị giác
- 1.3.3. Cơ quan thính giác
- 1.4. Những phản ứng cơ bản của hành vi
- 1.4.1. Phản ứng về thức ăn
- 1.4.2. Phản ứng bảo vệ, phòng thủ
- 1.4.3. Phản ứng định hướng
- 1.4.4. Phản ứng tìm kiếm
- 1.4.5. Phản ứng lệ thuộc
- 1.5. Đặc điểm hệ thần kinh của chó
- 1.6. Đặc điểm sinh lý, sinh hóa máu
- 1.7. Tình hình nuôi dạy, nghiên cứu chó nghiệp vụ
- 1.7.1. Tình hình nuôi chó nghiệp vụ trên thế giới
- 1.7.2. Tình hình nghiên cứu chó nghiệp vụ ở Việt Nam
-
CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG, ĐỊA ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. Đối tượng nghiên cứu
- 2.2. Địa điểm, thời gian nghiên cứu
- 2.3. Phương pháp nghiên cứu
- 2.3.1. Điều tra phỏng vấn
- 2.3.2. Phương pháp mô tả và thu số liệu hình thái
- 2.3.3. Thu và phân tích sinh lý sinh hoá máu
- 2.3.4. Nghiên cứu đặc điểm thần kinh
- 2.3.5. Nghiên cứu đặc điểm hành vi
- 2.3.5.1. Đặc điểm hành vi
- 2.3.5.2. Tính trội của chó
- 2.3.6. Nghiên cứu các cơ quan giác quan
- 2.3.7. Huấn luyện, đánh giá khả năng huấn luyện nghiệp vụ của chó
-
CHƯƠNG III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 3.1. Một số đặc điểm sinh học, sinh thái của chó bản địa H'mông cộc đuôi
- 3.1.1. Đặc điểm phân bố
- 3.1.2. Một số chỉ số hình thái cơ thể
- 3.1.3. Màu lông
- 3.1.4. Kiểu tai
- 3.1.5. Độ dài đuôi
- 3.1.6. Đặc điểm sinh lý, sinh hoá máu
- 3.1.7. Đặc điểm một số cơ quan giác quan của chó bản địa H'mông cộc đuôi
- 3.1.7.1. Thính giác
- 3.1.7.2. Khứu giác
- 3.1.7.3. Thị giác
- 3.1.8. Các tính trội của chó bản địa H'mông cộc đuôi trong huấn luyện nghiệp vụ
- 3.1.9. Đặc điểm thần kinh của chó bản địa H'mông cộc đuôi
- 3.2. Đặc điểm hành vi của chó bản địa H'mông cộc đuôi
- 3.2.1. Hành vi giao tiếp
- 3.2.2. Mức độ hoạt động
- 3.2.3. Phản ứng với đối tượng lạ
- 3.2.4. Hành vi chơi đùa
- 3.2.5 Phản ứng với tiếng ồn
- 3.2.6. Hành vi của chó bản địa H'mông cộc đuôi
- 3.3. Khả năng huấn luyện chó bản địa H'mông cộc đuôi lùng sục phát hiện các chất ma túy
- 3.3.1. Sự hình thành phản xạ có điều kiện của chó bản địa H'mông cộc đuôi
- 3.3.1.1. Ảnh hưởng của điều kiện ngoại cảnh tới sự hình thành phản xạ có điều kiện ban đầu của chó bản địa H'mông cộc đuôi
- 3.3.1.2. Ảnh hưởng của độ tuổi đến sự hình thành phản xạ có điều kiện ở chó bản địa H'mông cộc đuôi
- 3.3.1.3. Ảnh hưởng của giới tính tới hình thành phản xạ có điều kiện ở chó bản địa H'mông cộc đuôi
- 3.3.2. Kết quả huấn luyện chó bản địa H'mông cộc đuôi lùng sục phát hiện các chất ma túy
- 3.3.3. Ảnh hưởng của giới tính đến khả năng huấn luyện chó bản địa H'mông cộc đuôi
- 3.3.4. So sánh kết quả huấn luyện của chó bản địa H'mông cộc đuôi so với một số giống chó khác
- 3.4. Tiêu chí tuyển chọn chó bản địa H'mông cộc đuôi huấn luyện nghiệp vụ lùng sục phát hiện các chất ma túy
- 3.4.1. Xác định sự ảnh hưởng của một số đặc điểm sinh học đến kết quả huấn luyện chuyên khoa lùng sục phát hiện các chất ma tuý
- 3.4.2. Tiêu chí tuyển chọn giống chó H'mông cộc đuôi làm chó nghiệp vụ lùng sục phát hiện các chất ma tuý.
- 3.4.2.1. Tiêu chí nhóm 1 (Nhóm tiêu chí về hình thái)
- 3.4.2.2. Tiêu chí nhóm 2 (nhóm tiêu chí về đặc điểm sinh học)
- a. Thang điểm đánh giá thần kinh đối với chó bản địa H'mông cộc đuôi
- b. Thang điểm đánh giá đặc điểm tính trội
- c. Thang điểm đánh giá khứu giác
- d. Thang điểm đánh giá hành vi xã hội của chó bản địa H'mông cộc đuôi
- e. Thang điểm lựa chọn tiêu chí về đặc điểm sinh học để chọn lọc chó bản địa H'mông cộc đuôi trong huấn luyện lùng sục phát hiện các chất ma túy
-
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ