CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA BỆNH NHÂN ALZHEIMER, NGƯỜI CHĂM SÓC VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA MỘT SỐ BIỆN PHÁP CAN THIỆP KHÔNG DÙNG THUỐC
Vệ sinh xã hội học và Tổ chức y tế
Luận án tập trung vào vấn đề cấp thiết của dân số già hóa toàn cầu và tại Việt Nam, đặc biệt là gánh nặng của bệnh Alzheimer (AD), căn bệnh thoái hóa thần kinh chiếm 50-70% các trường hợp sa sút trí tuệ. Bệnh AD gây ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng cuộc sống (CLCS) của bệnh nhân và người chăm sóc. Nhận thấy sự hạn chế của các nghiên cứu về CLCS và các biện pháp can thiệp không dùng thuốc tại Việt Nam, đề tài này được thực hiện với hai mục tiêu chính: mô tả thực trạng CLCS của bệnh nhân AD điều trị tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương (từ 01/2011 đến 06/2013) cùng gánh nặng chăm sóc và CLCS của người chăm sóc họ; đồng thời đánh giá hiệu quả của một số biện pháp can thiệp không dùng thuốc nhằm nâng cao CLCS cho cả bệnh nhân và người chăm sóc.
Luận án là công trình nghiên cứu có hệ thống đầu tiên tại Việt Nam về CLCS của bệnh nhân AD, gánh nặng và CLCS liên quan đến sức khỏe của người chăm sóc, cũng như đánh giá hiệu quả can thiệp không dùng thuốc. Các thang điểm đánh giá quốc tế đã được Việt hóa và áp dụng thành công. Nghiên cứu trên 120 bệnh nhân AD cho thấy CLCS của họ chỉ đạt khoảng 50% mức tốt, liên quan mật thiết đến tình trạng bệnh. Luận án đã lượng hóa được CLCS của bệnh nhân, gánh nặng và CLCS của người chăm sóc, cùng các yếu tố liên quan. Đặc biệt, nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả rõ rệt của các biện pháp can thiệp không dùng thuốc (như luyện tập nhận thức, kích thích trí nhớ, định hướng thực tại, liệu pháp lao động, hoạt động thể lực cho bệnh nhân; truyền thông giáo dục sức khỏe, tư vấn cho người chăm sóc). Các biện pháp này được đánh giá là đơn giản, dễ thực hiện và có thể chuyển giao rộng rãi.
Về mặt khoa học, luận án sử dụng thiết kế nghiên cứu mô tả và can thiệp có nhóm chứng, với phương pháp thu thập thông tin phong phú và công cụ đánh giá đáng tin cậy. Về mặt thực tiễn, kết quả cung cấp bằng chứng quan trọng cho việc hoạch định chính sách chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, đặc biệt là bệnh nhân AD và hỗ trợ người chăm sóc, đồng thời là cơ sở để áp dụng mô hình can thiệp tại cộng đồng.