Tên luận án:
ĐÁNH GIÁ ĐỘ LỌC CẦU THẬN BẰNG CYSTATIN C HUYẾT THANH TRONG BỆNH TĂNG HUYẾT ÁP
Ngành:
Sinh lý học, Tiến sĩ Y học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tiến sĩ Y học này tập trung nghiên cứu việc đánh giá độ lọc cầu thận (GFR) thông qua nồng độ cystatin C huyết thanh (ScysC) ở bệnh nhân tăng huyết áp (THA). Tăng huyết áp được xác định là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh, và việc phát hiện, kiểm soát sớm là tối cần thiết để ngăn ngừa các tổn thương cơ quan đích, đặc biệt là thận. Mặc dù creatinin huyết thanh (Scr) và albumin niệu được sử dụng phổ biến, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng ScysC là một dấu ấn sinh học có độ nhạy và độ đặc hiệu vượt trội, có khả năng phát hiện sớm suy giảm GFR ngay cả khi các chỉ số truyền thống còn trong giới hạn bình thường. Tuy nhiên, ScysC vẫn chưa được ứng dụng rộng rãi tại Việt Nam để đánh giá chức năng lọc cầu thận trên bệnh nhân THA.
Nghiên cứu được tiến hành trên 304 bệnh nhân THA tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, nhằm mục tiêu xác định giá trị trung bình của các chỉ số chức năng thận liên quan (ScysC, Scr, độ thanh lọc creatinin 24 giờ, GFR ước đoán), khảo sát mối tương quan giữa các giai đoạn THA với các chỉ số này và mức độ đạm niệu, cũng như xác định điểm cắt ROC, độ nhạy, độ đặc hiệu của ScysC, Scr và GFR ước đoán so với GFR đo được (mGFR). Các kết quả cho thấy nồng độ ScysC trung bình ở bệnh nhân THA cao hơn đáng kể so với người bình thường và có xu hướng tăng dần theo nhóm tuổi, mức độ đạm niệu và giai đoạn THA. ScysC thể hiện mối tương quan nghịch rất chặt chẽ với mGFR, ưu việt hơn Scr. Phương trình hồi qui tuyến tính từ ScysC (eGFR=81,6 x ScysC-0,892) đạt độ chính xác chẩn đoán gần 99%, cao hơn 13% so với Scr, đặc biệt hiệu quả trong việc phát hiện sớm tổn thương thận ở giai đoạn 2, 3a và 3b của bệnh thận mạn. ScysC cũng cho thấy độ nhạy và độ đặc hiệu cao hơn Scr ở các ngưỡng mGFR khác nhau (ví dụ: độ nhạy 90,8% và độ đặc hiệu 90,6% tại điểm cắt ScysC = 1,06mg/L để phát hiện mGFR <80mL/phút/1,73m²). Các công thức ước đoán GFR dựa trên ScysC như Filler-Lepage và LeBricon cũng được chứng minh là ưu thế. Luận án kiến nghị kết hợp định lượng ScysC với creatinin huyết thanh để phát hiện sớm suy giảm GFR ở bệnh nhân THA và khuyến nghị sử dụng công thức Filler-Lepage để ước lượng GFR nhằm tối ưu hóa việc tầm soát nguy cơ suy thận.
Mục lục chi tiết:
- GIỚI THIỆU LUẬN ÁN
- 1. Đặt vấn đề
- 2. Tính cấp thiết của đề tài
- 3. Những đóng góp mới của đề tài
- 4. Bố cục luận án
- Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 1.1. Độ lọc cầu thận
- 1.1.1. Định nghĩa
- 1.1.2. Độ thanh lọc creatinin và các phương pháp đánh giá độ lọc cầu thận
- 1.2. Cystatin C huyết thanh và độ lọc cầu thận
- 1.2.1. Đại cương về cystatin C huyết thanh
- 1.2.2. Các nghiên cứu về cystatin C đánh giá độ lọc cầu thận trên thế giới:
- 1.2.3. Nghiên cứu chức năng thận bằng cystatin C huyết thanh trong bệnh tăng huyết áp trên thế giới và trong nước
- Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. Đối tượng nghiên cứu
- 2.2. Phương pháp nghiên cứu
- Nội dung nghiên cứu
- Phương pháp định lượng
- 2.3. Xử lý số liệu
- Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 3.2.2. Nồng độ Scr, ScysC và eGFR dựa vào Scr và ScysC trên nhóm bệnh nhân THA
- 3.3.2. Mối tương quan nồng độ Scr, ScysC, các eGFR dựa vào Scr và ScysC với mGFR trên nhóm BN THA
- 3.3.2.1. Ở nhóm chung tăng huyết áp
- 3.3.2.2. Đánh giá hệ số tương quan giữa nồng độ Scr, ScysC, các eGFR dựa vào Scr và ScysC với mGFR ở hai nhóm tiểu đạm và không tiểu đạm
- 3.3.2.2. So sánh hệ số tương quan theo các mức độ mGFR
- 3.4. Đánh giá độ nhạy, độ đặc hiệu của các chỉ số chức năng thận
- Chương 4. BÀN LUẬN
- 4.2. Giá trị trung bình của Scr, ScysC, eGFR dựa vào Scr và ScysC ở các nhóm nghiên cứu
- 4.2.2. Sự thay đổi nồng độ ScysC và Scr ở BN THA
- 4.3. Mối tương quan giữa các giai đoạn THA với ScysC, Scr và các eGFR, các mức độ đạm niệu, các mức độ GFR
- 4.3.1. Mối tương quan giữa ScysC, Scr với tình trạng THA và tiểu đạm
- 4.3.2. Mối liên quan giữa ScysC với mức độ tổn thương thận
- 4.3.4. Mối tương quan giữa nồng độ ScysC, Scr và eGFR dựa vào Scr và ScysC với mGFR trên nhóm bệnh nhân THA
- 4.3.5. Mối tương quan giữa ScysC, Scr với các trị số HA
- 4.4. Độ nhạy, độ đặc hiệu, giá trị tiên đoán dương, tiên đoán âm của các chỉ số chức năng thận trên bệnh nhân tăng huyết áp
- 4.4.1. Độ nhạy, độ đặc hiệu, giá trị tiên đoán dương, giá trị tiên đoán âm, hiệu quả chẩn đoán của ScysC và Scr
- 4.4.2. Độ nhạy, độ đặc hiệu, của các eGFR dựa vào ScysC và Scr
- KẾT LUẬN
- 1. Giá trị trung bình của các chỉ số chức năng thận ScysC, Scr, eGFR theo các công thức dựa vào Scr và ScysC
- 2. Mối tương quan giữa các giai đoạn THA với ScysC, Scr, các mức độ đạm niệu, các mức độ GFR
- 3. Điểm cắt, độ nhạy và độ đặc hiệu của ScysC, Scr và các eGFR
- KIẾN NGHỊ