Tên luận án:
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN CHO SINH VIÊN DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC
Ngành:
Lý luận và lịch sử giáo dục (Mã số: 9140102)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu vấn đề phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên (NLNNGV) cho sinh viên dân tộc thiểu số (SVDTTS) tại các trường đại học thuộc khu vực miền núi phía Bắc. Đề tài được lựa chọn dựa trên sự quan tâm của Đảng và Nhà nước về phát triển nguồn nhân lực DTTS, trong đó đội ngũ giáo viên DTTS đóng vai trò thiết yếu do hiểu biết sâu sắc về văn hóa, ngôn ngữ và đặc điểm học sinh vùng DTTS. Thực trạng hiện nay cho thấy việc đào tạo giáo viên còn nhiều bất cập, đặc biệt chưa có chương trình đào tạo phù hợp với SVDTTS, dẫn đến năng lực của sinh viên sau tốt nghiệp còn yếu. Trong bối cảnh đổi mới chương trình giáo dục phổ thông và chú trọng giáo dục địa phương, việc phát triển NLNNGV cho SVDTTS càng trở nên cấp thiết.
Mục đích nghiên cứu của luận án là phát triển NLNNGV cho SVDTTS nhằm nâng cao chất lượng giáo viên người DTTS, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông nói chung và giáo dục vùng DTTS nói riêng. Đối tượng nghiên cứu là các biện pháp phát triển NLNNGV cho SVDTTS ở các trường đại học khu vực miền núi phía Bắc. Giả thuyết khoa học đặt ra là nếu xây dựng được chương trình đào tạo mang tính mở với các chuyên đề tự chọn dành cho SVDTTS sẽ nâng cao được chất lượng phát triển NLNNGV.
Luận án đã thực hiện các nhiệm vụ: xây dựng cơ sở lý luận về phát triển NLNNGV cho SVDTTS, đánh giá thực trạng, đề xuất và thực nghiệm các biện pháp. Phạm vi nghiên cứu giới hạn ở NLNNGV phổ thông, tập trung vào năng lực sư phạm cho SVDTTS. Luận án đã khảo sát 450 SVDTTS, 180 giảng viên và cán bộ quản lý tại 4 trường đại học (ĐH Sư phạm Thái Nguyên, ĐH Tân Trào, ĐH Hùng Vương, ĐH Tây Bắc), cùng 150 giáo viên và cán bộ quản lý trường phổ thông.
Các luận điểm bảo vệ khẳng định NLNNGV là tổ hợp hành động sư phạm phù hợp yêu cầu nghề, quá trình phát triển dựa trên cấu trúc NLNNGV và đặc điểm SVDTTS. Thực trạng NLNNGV của SVDTTS còn hạn chế và quá trình phát triển còn bất cập. Các biện pháp phát triển cần xuất phát từ việc phát triển chương trình dạy học, biên soạn tài liệu đặc thù, xây dựng môi trường học tập đa dạng và khai thác thế mạnh công nghệ. Luận án đóng góp mới bằng việc xây dựng cơ sở lý luận, khái quát hóa hạn chế và bất cập, và đề xuất các biện pháp phát triển NLNNGV cho SVDTTS, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên người DTTS.
Chương 1 của luận án xây dựng cơ sở lý luận, bao gồm tổng quan nghiên cứu, định nghĩa các khái niệm công cụ như năng lực nghề nghiệp, năng lực nghề nghiệp giáo viên, sinh viên dân tộc thiểu số. Chương này cũng phân tích đặc điểm của SVDTTS và đề xuất khung NLNNGV cho đối tượng này, bao gồm phẩm chất và giá trị nghề nghiệp, nhóm năng lực khoa học chuyên ngành và nhóm năng lực sư phạm. Đồng thời, luận án làm rõ ý nghĩa, mục tiêu, nguyên tắc, nội dung và các con đường phát triển NLNNGV cho SVDTTS, cùng các yếu tố ảnh hưởng. Chương 2 trình bày thực trạng phát triển NLNNGV cho SVDTTS tại các trường đại học khu vực miền núi phía Bắc, tập trung vào năng lực dạy học, năng lực giáo dục và các năng lực nghiệp vụ sư phạm khác của SVDTTS.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Lý do chọn đề tài
- 2. Mục đích nghiên cứu
- 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- 3.1. Khách thể nghiên cứu
- 3.2. Đối tượng nghiên cứu
- 4. Giả thuyết khoa học
- 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 5.1. Xây dựng cơ sở lý luận phát triển NLNNGV cho SVDTTS ở các trường đại học.
- 5.2. Đánh giá thực trạng phát triển NLNNGV cho SVDTTS ở các trường đại học khu vực miền núi phía Bắc.
- 5.3. Đề xuất các biện pháp phát triển NLNNGV cho SVDTTS ở các trường đại học khu vực miền núi phía Bắc.
- 5.4. Thực nghiệm biện pháp phát triển NLNNGV cho SVDTTS ở các trường đại học khu vực miền núi phía Bắc.
- 6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- 7. Phương pháp tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
- 7.1. Phương pháp tiếp cận vấn đề nghiên cứu
- 7.2. Phương pháp nghiên cứu
- 7.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- 7.2.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- 7.2.3. Nhóm phương pháp bổ trợ
- 8. Luận điểm bảo vệ
- 9. Câu hỏi nghiên cứu
- 10. Đóng góp mới của luận án
- 11. Cấu trúc của luận án
- Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN CHO SINH VIÊN DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
- Tổng quan nghiên cứu vấn đề
- Những nghiên cứu năng lực nghề nghiệp của người giáo viên
- 1.1.2. Những nghiên cứu về phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên
- 1.1.3. Những nghiên cứu về phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên cho sinh viên dân tộc thiểu số ở các trường đại học
- 1.1.4. Đánh giá chung về tổng quan nghiên cứu vấn đề
- (1) Các công trình đã nghiên cứu theo các hướng sau
- (2) Các vấn đề còn bỏ ngỏ chưa được giải quyết và những vấn đề luận án cần tập trung nghiên cứu
- (3) Những vấn đề có thể kế thừa từ các công trình nghiên cứu
- 1.2. Các khái niệm công cụ
- 1.2.1. Nghề nghiệp
- 1.2.2. Năng lực, năng lực nghề nghiệp và năng lực nghề nghiệp giáo viên
- 1.2.2.1. Năng lực
- 1.2.2.2. Năng lực nghề nghiệp
- 1.2.2.3. Năng lực nghề nghiệp giáo viên
- 1.2.3. Phát triển năng lực nghề nghiệp và phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên cho sinh viên dân tộc thiểu số
- 1.2.3.1. Phát triển năng lực nghề nghiệp
- 1.2.3.2. Phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên cho sinh viên dân tộc thiểu số
- 1.2.4. Sinh viên dân tộc thiểu số
- 1.3. Năng lực nghề nghiệp giáo viên của sinh viên dân tộc thiểu số ở các trường đại học
- 1.3.1. Một số đặc điểm của sinh viên dân tộc thiểu số
- 1.3.2. Khung năng lực nghề nghiệp giáo viên của sinh viên dân tộc thiểu số ở các trường đại học
- 1.3.2.1. Cơ sở xác định
- 1.3.2.2. Khung năng lực nghề nghiệp giáo viên của sinh viên dân tộc thiểu số
- 1.4. Vấn đề phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên cho sinh viên dân tộc thiểu số ở trường đại học
- 1.4.1. Ý nghĩa, tầm quan trọng của phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên cho sinh viên dân tộc thiểu số
- 1.4.2. Mục tiêu, nguyên tắc, nội dung và các con đường phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên cho sinh viên dân tộc thiểu số
- 1.4.2.1. Mục tiêu phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên cho sinh viên dân tộc thiểu số
- 1.4.2.2. Nguyên tắc phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên cho sinh viên dân tộc thiểu số
- 1.4.2.3. Nội dung phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên cho sinh cho viên dân tộc thiểu số
- 1.4.2.4. Con đường phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên cho sinh viên dân tộc thiểu số
- 1.4.3. Những yếu tố ảnh hưởng tới quá trình phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên cho sinh viên dân tộc thiểu số
- 1.4.3.1. Yếu tố khách quan
- 1.4.3.2. Yếu tố chủ quan
- Kết luận chương 1
- Chương 2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN CHO SINH VIÊN DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC
- Những vấn đề chung về khảo sát thực trạng
- 2.1.1. Khái quát về các trường đại học ở khu vực miền núi phía Bắc
- 2.1.2. Tổ chức khảo sát thực trạng
- 2.2. Thực trạng năng lực nghề nghiệp giáo viên của sinh viên dân tộc thiểu số ở các trường đại học khu vực miền núi phía Bắc
- 2.2.1. Thực trạng năng lực dạy học của sinh viên dân tộc thiểu số
- 2.2.2. Thực trạng năng lực giáo dục của sinh viên dân tộc thiểu số
- 2.2.3. Thực trạng các năng lực nghiệp vụ sư phạm khác của sinh viên dân tộc thiểu số
- 2.2.4. Đánh giá chung về năng lực nghề ng...