DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG - LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Phương pháp dạy học Lịch sử
Đề tài tập trung giải quyết vấn đề cấp thiết về việc tạo hứng thú học tập môn Lịch sử cho học sinh trung học phổ thông. Nhận định giáo dục là “quốc sách” hàng đầu, tài liệu chỉ ra thực trạng học sinh hiện nay ít hoặc không có hứng thú với bộ môn Lịch sử, dẫn đến yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) là yếu tố sống còn để đáp ứng mục tiêu phát triển đất nước. Hứng thú học tập được coi là động lực giúp học sinh say mê, tự giác nắm vững và vận dụng kiến thức lịch sử vào thực tiễn.
Nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về giáo dục. Đề tài góp phần làm phong phú lí luận PPDH Lịch sử, đồng thời có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với giảng viên, sinh viên sư phạm và giáo viên Lịch sử phổ thông trong việc nâng cao chất lượng dạy học.
Nội dung tài liệu đi sâu vào khái niệm hứng thú, hứng thú học tập và hứng thú học tập Lịch sử, phân tích các biểu hiện cụ thể của hứng thú ở học sinh về kiến thức, tư tưởng tình cảm, kỹ năng và hành động. Đồng thời, tài liệu khảo sát thực trạng việc tạo hứng thú học tập Lịch sử ở trường THPT, xác định mục đích, đối tượng, địa bàn điều tra và các yếu tố ảnh hưởng.
Để tạo hứng thú, tài liệu đề xuất nhiều biện pháp sư phạm, bao gồm: yêu cầu giáo viên nắm vững kiến thức và PPDH; đổi mới thiết kế nội dung bài học với yếu tố khám phá khoa học; tạo động cơ học tập bằng cách xây dựng tình huống có vấn đề và bài tập nhận thức; sử dụng hiệu quả đồ dùng trực quan; kết hợp tài liệu tham khảo; tổ chức đa dạng các hoạt động học tập (cá nhân, nhóm, tập thể); và kiểm tra hoạt động nhận thức một cách khoa học. Các biện pháp này đã được kiểm chứng thông qua thực nghiệm sư phạm, cho thấy tính khả thi và hiệu quả trong việc nâng cao hứng thú và chất lượng học tập của học sinh. Luận án kết luận rằng việc tạo hứng thú học tập Lịch sử là vấn đề quan trọng, cấp bách, khuyến khích tư duy độc lập, sáng tạo và phát triển năng lực nhận thức của học sinh.