Luận án Nghiên cứu phát hiện bệnh nhân và người mang gen hemophilia A dựa trên phân tích phả hệ.

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU PHÁT HIỆN BỆNH NHÂN VÀ NGƯỜI MANG GEN BỆNH HEMOPHILIA A DỰA TRÊN PHÂN TÍCH PHẢ HỆ

Ngành:

Huyết học và Truyền máu

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu phát hiện bệnh nhân và người mang gen bệnh Hemophilia A dựa trên phân tích phả hệ" của Nguyễn Thị Mai, chuyên ngành Huyết học và Truyền máu, được thực hiện tại Trường Đại học Y Hà Nội năm 2018.

Đề tài nhấn mạnh tính cấp thiết của việc chẩn đoán sớm và quản lý Hemophilia A, một bệnh ưa chảy máu di truyền lặn liên quan đến nhiễm sắc thể X, chủ yếu ảnh hưởng đến nam giới, phụ nữ là người mang gen. Ước tính có khoảng 6000 bệnh nhân và 30.000 người mang gen tại Việt Nam, nhưng chỉ 40% bệnh nhân được chẩn đoán. Phân tích phả hệ được xem là phương pháp quan trọng để phát hiện sớm các trường hợp mới và người mang gen trong gia đình bệnh nhân.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là phát hiện các trường hợp Hemophilia A và người mang gen trong gia đình bệnh nhân dựa trên phân tích phả hệ, đồng thời phân tích đặc điểm xuất huyết và xét nghiệm đông máu của những trường hợp mới được phát hiện.

Nghiên cứu đã đóng góp vào khoa học bằng việc triển khai thành công phương pháp phân tích phả hệ, phát hiện các trường hợp hiếm gặp như Hemophilia A kết hợp thiếu yếu tố VII bẩm sinh, và xây dựng giá trị ngưỡng của tỉ số VIII/vWF:Ag để chẩn đoán tình trạng mang gen. Một điểm mới quan trọng là quan niệm người mang gen Hemophilia với nồng độ yếu tố VIII < 40% cần được coi như bệnh nhân.

Về giá trị thực tiễn, đề tài đã phát hiện nhiều bệnh nhân mới và người mang gen, hỗ trợ chẩn đoán, phòng bệnh, điều trị, tư vấn, và là tiền đề cho tư vấn di truyền, chẩn đoán trước sinh.

Kết quả cho thấy phân tích phả hệ là phương pháp hiệu quả, giúp phát hiện 147 bệnh nhân nam và 367 người nữ mang gen từ 100 phả hệ gia đình. Việc phối hợp phân tích phả hệ với các phương pháp di truyền (trực tiếp đột biến gen F8, PCR-RFLP) nâng cao hiệu quả chẩn đoán. Tỉ số VIII/vWF:Ag < 0,71 được xác định là ngưỡng chẩn đoán có độ nhạy 90% và độ đặc hiệu 78,3%. Hầu hết bệnh nhân mới là Hemophilia A (97,9%), với biểu hiện chảy máu kéo dài chủ yếu ở khớp, cơ, dưới da, và răng miệng. Khoảng 34% người mang gen có biểu hiện xuất huyết, với các vị trí thường gặp là dưới da, rong kinh, chảy máu sau đẻ và răng miệng. Nồng độ yếu tố VIII càng thấp ở người mang gen thì nguy cơ xuất huyết càng cao, với 26,7% người mang gen có yếu tố VIII < 40% được xem là bệnh nhân Hemophilia A mức độ nhẹ.

Nghiên cứu khuyến nghị áp dụng rộng rãi phân tích phả hệ, tăng cường tuyên truyền, giáo dục, và định lượng yếu tố VIII cho người mang gen để quản lý hiệu quả.

Mục lục chi tiết:

• ĐẶT VẤN ĐỀ

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài:
  • 2. Mục tiêu của đề tài:
  • 3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài:

• Chương 1: TỔNG QUAN

  • 1. 1. Bệnh hemophilia:
  • 1.2 Cơ sở sinh học và di truyền yếu tố VIII
  • 1.3 Các phương pháp chẩn đoán người mang gen:
    • 1.3.1. Phân tích phả hệ
    • 1.3.2. Phân tích yếu tố đông máu
    • 1.3.3. Phân tích tổn thương di truyền
      • 1.3.3.1. Phân tích trực tiếp đột biến
      • 1.3.3.2. Phân tích liên kết
  • 1.4. Chẩn đoán trước sinh :
  • 1.5. Phát hiện bệnh nhân và người mang gen hemophilia:
    • 1.5.1. Phát hiện bệnh nhân:
    • 1.5.2. Phát hiện người mang gen hemophilia

• Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.1.2. Tiêu chuẩn lựa chọn và loại trừ
      • 2.1.2.1. Nhóm 1: Các bệnh nhân gốc
      • 2.1.2.2. Nhóm 2:
      • 2.1.2.3. Nhóm 3 (nhóm chứng):
  • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
    • 2.2.2. Các chỉ số nghiên cứu
    • 2.2.3. Phương pháp chọn mẫu, các bước tiến hành
  • 2.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu:
  • 2.5. Đề tài tuân thủ chặt chẽ đạo đức trong nghiên cứu

• Chương 3: KẾT QUẢ

  • 3.1. Một số đặc điểm của bệnh nhân gốc
  • 3.2. Phát hiện bệnh nhân mới và người mang gen bệnh
    • 3.2.1. Phát hiện bệnh nhân mới
    • 3.2.2. Phát hiện người mang gen bệnh
      • 3.2.2.1. Phát hiện người mang gen bệnh dựa vào phân tích phả hệ
      • 3.2.2.2. Phối hợp các phương pháp phát hiện người mang gen ở người có khả năng mang gen
  • 3.3. Đặc điểm của bệnh nhân và người mang gen mới được chẩn đoán
    • 3.3.1. Đặc điểm của bệnh nhân mới
      • 3.3.1.1. Về thể bệnh
      • 3.3.1.2. Đặc điểm của bệnh nhân mới về biểu hiện chảy máu và xét nghiệm đông máu
    • 3.3.2. Đặc điểm của người mang gen bệnh
      • 3.3.2.1. Về thể bệnh
      • 3.3.2.2. Đặc điểm xuất huyết
      • 3.3.2.3. Đặc điểm xét nghiệm đông máu

• Chương 4: BÀN LUẬN

  • 4.1. Đặc điểm của bệnh nhân gốc
    • 4.1.1. Về tiền sử gia đình và mức độ bệnh
    • 4.1.2. Về đặc điểm tổn thương di truyền
  • 4.2. Về việc phát hiện bệnh nhân mới và người mang gen dựa vào phân tích phả hệ
    • 4.2.1. Phát hiện bệnh nhân mới:
    • 4.2.2. Phát hiện người mang gen bệnh
      • 4.2.2.1. Phát hiện người mang gen bệnh dựa vào phân tích phả hệ
      • 4.2.2.2. Phối hợp các phương pháp phát hiện người mang gen ở người có khả năng mang gen
  • 4.3. Đặc điểm của bệnh nhân và người mang gen mới được chẩn đoán
    • 4.3.1. Đặc điểm của bệnh nhân mới
      • 4.3.1.1. Về thể bệnh
      • 4.3.1.2. Biểu hiện chảy máu và biến chứng do chảy máu ở các bệnh nhân mới được chẩn đoán
    • 4.3.2. Đặc điểm của người mang gen bệnh
      • 4.3.2.1. Về thể bệnh
      • 4.3.2.3. Về đặc điểm xuất huyết
      • 4.3.2.4. Về đặc điểm xét nghiệm

• KẾT LUẬN

  • 1. Phát hiện bệnh nhân và người mang gen hemophilia
    • 1.2. Phát hiện bệnh nhân mới
    • 1.3. Phát hiện người mang gen
  • 2. Đặc điểm xuất huyết và xét nghiệm đông máu của bệnh nhân và người mang gen mới được chẩn đoán
    • 2.1. Đặc điểm của bệnh nhân mới
    • 2.2. Đặc điểm của người mang gen bệnh

• KIẾN NGHỊ

  • 1.
  • 2.
  • 3.