Luận án Nghiên cứu một số đặc điểm huyệt Giáp tích L5 và tác dụng của điện châm huyệt này trong điều trị đau thắt lưng do thoái hóa cột sống

Tên luận án:

Nghiên cứu một số đặc điểm huyệt Giáp tích L5 và tác dụng của điện châm huyệt này trong điều trị đau thắt lưng do thoái hóa cột sống

Ngành:

Y học cổ truyền

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu về đau cột sống thắt lưng (ĐTL) do thoái hóa cột sống thắt lưng (THCSTL), một hội chứng xương khớp phổ biến trong thực hành lâm sàng, với thoái hóa đốt sống L5 là nguyên nhân chính. Điện châm được xác định là một phương pháp điều trị an toàn, hiệu quả, giúp kiểm soát triệu chứng đau thông qua kích thích sản xuất Endorphin, Acetylcholine, Serotonin.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm ba mục tiêu chính: (1) Xác định các đặc điểm về diện tích bề mặt da, nhiệt độ và cường độ dòng điện của huyệt Giáp tích L5 ở 180 người bình thường tuổi từ 18-60. (2) Xác định sự biến đổi các đặc điểm này ở 120 người bệnh ĐTL do THCSTL thể hàn thấp theo Y học cổ truyền. (3) Đánh giá kết quả điều trị ĐTL do THCSTL thể hàn thấp bằng điện châm huyệt Giáp tích L5 kết hợp phác đồ điều trị của Bộ Y tế (Quy trình số 24) trên 60 bệnh nhân.

Kết quả nghiên cứu cho thấy huyệt Giáp tích L5 có vị trí cố định, đa số dạng hình tròn với diện tích trung bình 12,99 ± 0,49 mm². Ở người bình thường, nhiệt độ da tại huyệt là 32,36 ± 0,60°C và cường độ dòng điện qua da là 96,52 ± 7,48 µA, cao hơn đáng kể so với vùng ngoài huyệt. Ở người bệnh ĐTL do THCSTL thể hàn thấp, nhiệt độ da (31,47 ± 0,57°C) và cường độ dòng điện (65,71 ± 6,28 µA) tại huyệt Giáp tích L5 thấp hơn đáng kể so với người bình thường cùng lứa tuổi và giới tính, phản ánh sự suy giảm khí huyết lưu thông.

Về hiệu quả điều trị, điện châm huyệt Giáp tích L5 kết hợp phác đồ chuẩn mang lại kết quả tốt rõ rệt. Mức độ đau (VAS), ngưỡng đau, độ giãn cột sống thắt lưng và chức năng sinh hoạt hàng ngày của bệnh nhân đều cải thiện đáng kể. Hàm lượng β-endorphin trong máu tăng cao sau điều trị, chứng minh cơ chế giảm đau của điện châm thông qua hệ thống thần kinh - thể dịch. Nhóm bệnh nhân được châm thêm huyệt Giáp tích L5 cho tỷ lệ kết quả điều trị tốt và khá cao hơn đáng kể (91,67% tốt, 6,67% khá) so với nhóm chứng (66,67% tốt, 30% khá). Nghiên cứu này góp phần lượng hóa tác dụng giảm đau trong thực hành lâm sàng Y học cổ truyền.

Mục lục chi tiết:

• Phần A. GIỚI THIỆU LUẬN ÁN

  • 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
  • 2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
  • 3. Ý NGHĨA THỰC TIỄN VÀ ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN

• Phần B. NỘI DUNG LUẬN ÁN

  • Chương 1. TỔNG QUAN

    • 1.1. Khái niệm về huyệt
      • - Khái niệm về huyệt:
      • - Phân loại huyệt:
      • - Đặc điểm hình thái của huyệt:
      • - Đặc điểm sinh học của huyệt:
    • 1.2. Phương pháp điện châm:
    • 1.3. Cơ chế tác dụng giảm đau của châm theo YHCT:
    • 1.4. Cơ chế tác dụng giảm đau của châm theo YHHĐ:
    • 1.5. Huyệt Giáp tích L5 và sử dụng huyệt Giáp tích L5 trong điều trị
      • - Vị trí:
      • - Giải phẫu:
      • - Tác dụng:
      • - Cách châm:
    • 1.6. Đau thắt lưng do thoái hóa đốt sống theo Y học hiện đại
      • - Triệu chứng lâm sàng, bệnh thường xuất hiện ở lứa tuổi trên 30 với các triệu chứng:
      • - Dấu hiệu X quang:
      • - Điều trị:
    • 1.7. Đau thắt lưng theo Y học cổ truyền
      • Chứng yêu thống thể hàn thấp theo Y học cổ truyền
        • - Lâm sàng:
        • - Pháp điều trị:
        • - Phương thuốc:
        • - Điện châm các huyệt:
        • - Nhĩ châm:
        • - Các phương pháp khác:

  • Chương 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

    • 2.1. Địa điểm và đối tượng nghiên cứu
      • 2.1.1. Địa điểm, thời gian nghiên cứu
      • 2.1.2. Đối tượng nghiên cứu
        • 2.1.2.1. Người bình thường
        • 2.1.2.2. Bệnh nhân đau thắt lưng do thoái hóa cột sống thắt lưng
          • * Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân theo Y học hiện đại
          • * Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân theo Y học cổ truyền
          • * Tiêu chuẩn loại trừ ra khỏi diện nghiên cứu
    • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
      • 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
      • 2.2.2. Các chỉ tiêu nghiên cứu
      • 2.2.3. Đánh giá kết quả điều trị chung
      • 2.2.4. Xử lý số liệu

  • Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

    • 3.1. Đặc điểm huyệt Giáp tích L5 ở người bình thường
      • 3.1.1. Vị trí, hình dáng, diện tích huyệt Giáp tích L5
      • 3.1.2. Đặc điểm nhiệt độ trên bề mặt da và cường độ dòng điện của huyệt Giáp tích L5
    • 3.2. Đặc điểm huyệt Giáp tích L5 ở người bệnh đau thắt lưng
    • 3.3. kết quả của điện châm huyệt Giáp tích L5 trong điều trị đau thắt lưng do thoái hóa cột sống thể hàn thấp
      • 3.3.1. Đặc điểm người bệnh đau thắt lưng do thoái hóa cột sống
      • 3.3.2. Kết quả điều trị trên lâm sàng
      • 3.3.3. Sự biến đổi đặc điểm huyệt Giáp tích L5 ở bệnh nhân đau thắt lưng do thoái hóa cột sống thể hàn thấp dưới ảnh hưởng của điện châm
      • 3.3.4. Sự biến đổi hàm lượng ẞ-endorphin trong máu bệnh nhân qua các thời điểm điều trị

  • Chương 4. BÀN LUẬN

    • 4.1. Đặc điểm sinh lý của huyệt giáp tích 15 ở người trưởng thành bình thường
      • 4.1.1. Về vị trí, hình dáng và diện tích huyệt Giáp tích L5
        • - Về vị trí huyệt:
        • - Về diện tích huyệt Giáp tích L5
      • 4.1.2. Về nhiệt độ da tại huyệt Giáp tích L5
      • 4.1.3. Về cường độ dòng điện qua da vùng huyệt Giáp tích L5
    • 4.2. Đặc điểm bệnh lý của huyệt giáp tích 15 ở người bệnh đau thắt lưng do thoái hóa cột sống thể hàn thấp
    • 4.3. Kết quả điện châm huyệt giáp tích 15 trong điều trị đau thắt lưng do thoái hóa cột sống thể hàn thấp
      • 4.3.1. Đặc điểm của bệnh nhân
      • 4.3.2. Kết quả của điều trị
        • - Về sự biến đổi ngưỡng cảm giác đau và mức độ đau
        • - Về sự cải thiện chức năng sinh hoạt
        • - Về sự cải thiện mức độ giãn cột sống thắt lưng
        • - Về sự biến đổi hàm lượng ẞ-endorphin trong máu người bệnh đau thắt lưng do thoái hóa cột sống thể hàn thấp dưới tác dụng của điện châm
        • - Về kết quả điều trị chung

  • KẾT LUẬN