Luận án Xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt ở Việt Nam hiện nay

Tên luận án:

XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH - KINH TẾ ĐẶC BIỆT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Ngành:

LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt ở Việt Nam hiện nay" của Trần Thái Hà, chuyên ngành Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, tập trung nghiên cứu sự cần thiết và thực trạng xây dựng các đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt (ĐVHC-KTĐB) tại Việt Nam.

Đề tài xuất phát từ yêu cầu khách quan về cải cách, kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Đặc biệt, Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 đã mở đường cho việc thành lập ĐVHC-KTĐB nhằm tạo động lực phát triển đột phá cho các địa phương có tiềm năng, phù hợp với xu hướng quốc tế và chủ trương của Đảng. Tuy nhiên, mặc dù các văn bản pháp luật đã ghi nhận, nhiều vấn đề lý luận cơ bản về xây dựng mô hình ĐVHC-KTĐB như khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc, nội dung, điều kiện bảo đảm vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ, sâu sắc, dẫn đến khó khăn trong triển khai thực tiễn. Ba địa điểm Vân Đồn, Phú Quốc, Bắc Vân Phong đã được lựa chọn để nghiên cứu đề án thành lập ĐVHC-KTĐB.

Mục đích của luận án là làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn trong xây dựng mô hình ĐVHC-KTĐB, từ đó đề xuất phương hướng và giải pháp xây dựng mô hình này ở Việt Nam. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan, làm rõ các vấn đề lý luận về ĐVHC-KTĐB (khái niệm, nguyên tắc, nội dung, điều kiện bảo đảm và kinh nghiệm quốc tế), phân tích thực trạng ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân trong xây dựng mô hình ở Việt Nam, sau đó xác định các quan điểm và đề xuất giải pháp để xây dựng thành công.

Luận án có những đóng góp mới như là công trình đầu tiên nghiên cứu có hệ thống và toàn diện về ĐVHC-KTĐB, đưa ra khái niệm, đặc trưng, sự cần thiết, làm rõ nội dung, nguyên tắc, điều kiện bảo đảm, khái quát quá trình hình thành chính sách và đề xuất các giải pháp khả thi. Về ý nghĩa, luận án góp phần làm sáng tỏ lý luận về xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương và là tài liệu tham khảo quan trọng cho các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân trong việc xây dựng và nghiên cứu về ĐVHC-KTĐB.

Kết luận cho thấy việc xây dựng ĐVHC-KTĐB là cần thiết, đã được hệ thống chính trị nỗ lực triển khai nhưng còn bộc lộ hạn chế, khiến mô hình chưa được xác định thống nhất, chính thức. Luận án đề xuất sáu nhóm giải pháp đồng bộ và khả thi: tiến hành thí điểm và hoàn thiện mô hình; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, công tác kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh tuyên truyền, tạo đồng thuận xã hội; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan ở Trung ương - địa phương và đẩy mạnh hợp tác quốc tế; hoàn thiện pháp luật về ĐVHC-KTĐB; và chuẩn bị các nguồn lực cần thiết để thực hiện mô hình tổ chức và hoạt động của ĐVHC-KTĐB phù hợp và khả thi.

Mục lục chi tiết:

Nội dung luận án gồm 04 chương, 11 tiết:

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU

  • 1.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
  • 1.2. KHÁI QUÁT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA CÁC CÔNG TRÌNH CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI, NHỮNG VẤN ĐỀ LUẬN ÁN CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU, CÂU HỎI VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
  • 1.2.1. Kết quả nghiên cứu của các công trình có liên quan đến đề tài
  • 1.2.2. Những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
  • 1.2.3. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu

• Chương 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH - KINH TẾ ĐẶC BIỆT

  • 2.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VÀ SỰ CẦN THIẾT XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH - KINH TẾ ĐẶC BIỆT
  • 2.1.1. Khái niệm xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt và một số khái niệm có liên quan
  • 2.1.1.1. Một số khái niệm liên quan
  • 2.1.2.2. Khái niệm xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 2.1.2. Đặc điểm của việc xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 2.1.3. Sự cần thiết xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 2.2. NGUYÊN TẮC, NỘI DUNG VÀ ĐIỀU KIỆN BẢO ĐẢM VIỆC XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH - KINH TẾ ĐẶC BIỆT
  • 2.2.1. Nguyên tắc xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 2.2.2. Nội dung xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 2.2.3. Điều kiện bảo đảm việc xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 2.3. MÔ HÌNH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH LÃNH THỔ ĐẶC BIỆT Ở MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI VÀ GỢI Ý THAM KHẢO CHO VIỆT NAM
  • 2.3.1. Mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính lãnh thổ đặc biệt của một số quốc gia trên thế giới
  • 2.3.2. Gợi ý tham khảo cho Việt Nam

• Chương 3: THỰC TRẠNG XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH - KINH TẾ ĐẶC BIỆT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

  • 3.1. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC TRONG XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH – KINH TẾ ĐẶC BIỆT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
  • 3.1.1. Về xác định, thống nhất quan điểm, chủ trương và lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 3.1.1.1. Ở Trung ương
  • 3.1.1.2. Ở địa phương
  • 3.1.2. Về tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 3.1.3. Về tổ chức xây dựng, thẩm định, thông qua đề án thành lập, chuyển đổi đơn vị hành chính sang mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 3.1.4. Về chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho việc thực hiện mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 3.1.5. Về kiểm tra, đánh giá việc xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 3.2. HẠN CHẾ TRONG XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH – KINH TẾ ĐẶC BIỆT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
  • 3.2.1. Về xác định, thống nhất quan điểm, chủ trương và lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 3.2.2. Về tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 3.2.3. Về tổ chức xây dựng, thẩm định, thông qua đề án thành lập, chuyển đổi đơn vị hành chính sang mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 3.2.4. Về chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho việc thực hiện mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 3.2.5. Về kiểm tra, đánh giá việc xây dựng mô hình tổ chức và hoạt động của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
  • 3.3. NGUYÊN NHÂN
  • 3.3.1. Nguyên nhân của kết quả
  • 3.3.1.1. Nguyên nhân khách quan
  • 3.3.1.2. Nguyên nhân chủ quan
  • 3.3.2. Nguyên nhân của hạn chế
  • 3.3.2.1. Nguyên nhân khách quan
  • 3.3.2.2. Nguyên nhân chủ quan

  • Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH - KINH TẾ ĐẶC BIỆT Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI

    • 4.1. QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH - KINH TẾ ĐẶC BIỆT Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI
    • 4.2. GIẢI PHÁP XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH - KINH TẾ ĐẶC BIỆT Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI