Tên luận án:
Vai trò Bộ đội Biên phòng trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống ở khu vực biên giới đất liền Tây Nam Việt Nam.
Ngành:
Không xác định trong văn bản.
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu vai trò của Bộ đội Biên phòng Việt Nam trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống tại khu vực biên giới đất liền Tây Nam. Đề tài được lựa chọn dựa trên bối cảnh thế giới hiện nay với nhiều yếu tố phức tạp đe dọa hòa bình, ổn định và phát triển bền vững, đặc biệt là sự gia tăng các mối đe dọa an ninh phi truyền thống như khủng bố, biến đổi khí hậu, buôn bán ma túy, buôn bán phụ nữ, dịch bệnh truyền nhiễm, tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, cũng như các nguy cơ về an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, tranh chấp dân tộc, tôn giáo và di cư trái phép.
Phạm vi nghiên cứu của luận án là dưới góc độ chính trị - xã hội, tập trung vào các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước về ứng phó với các thách thức này. Kết quả nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ, bổ sung lý luận và cung cấp luận cứ khoa học cho lãnh đạo, chỉ huy Bộ đội Biên phòng các cấp trong việc đề ra chủ trương, kế hoạch và giải pháp nâng cao hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh khu vực biên giới.
Các công trình khoa học đã tổng quan đã phân tích sâu sắc về tác động, nguyên nhân, đặc điểm của thách thức an ninh phi truyền thống và khẳng định vai trò nòng cốt, chuyên trách của Bộ đội Biên phòng. Chủ thể ứng phó chính là Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và các đơn vị trực thuộc, dưới sự lãnh đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng. Các yếu tố quy định đến vai trò này bao gồm quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước và sự phối hợp chặt chẽ với các cấp ủy, chính quyền, ban ngành, đoàn thể cùng các lực lượng khác.
Thực tiễn cho thấy Bộ đội Biên phòng đã thực hiện tốt công tác hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế như nội dung, hình thức tuyên truyền chưa kịp thời, hiệu quả chưa cao; công tác dự báo, nhận diện thách thức chưa thật sát. Năng lực của một số cán bộ, chiến sĩ còn hạn chế trong khi các thách thức ngày càng phức tạp. Để phát huy vai trò, luận án đề xuất các giải pháp như nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ về tầm quan trọng của việc chủ động ứng phó; tăng cường phối hợp tuyên truyền pháp luật, trao đổi thông tin, đấu tranh phòng chống tội phạm và hợp tác quốc tế với lực lượng bảo vệ biên giới Campuchia.
Mục lục chi tiết:
- 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án
- Phạm vi nghiên cứu
- Ý nghĩa thực tiễn
- 1.3. Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu
- 1.3.1. Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan đối với đề tài luận án
- Các thách thức an ninh phi truyền thống
- Hai là, thách thức đến từ các loại dịch bệnh truyền nhiễm mang tính khu vực và toàn cầu
- Ba là, thách thức đến từ các loại tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, tội phạm khủng bố.
- Bốn là, các nguy cơ, đe dọa an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, quan hệ dân tộc, tôn giáo, tranh chấp đất đai, di cư tự do, xuất nhập cảnh trái phép diễn biến phức tạp
- Chủ thể ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống ở khu vực biên giới
- Đối tượng ứng phó thách thức an ninh phi truyền thống
- Nội dung Bộ đội Biên phòng ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống ở khu vực biên giới
- 2.2.2. Các yếu tố quy định đến thực hiện vai trò Bộ đội Biên phòng trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống ở khu vực biên giới đất liền Tây Nam Việt Nam hiện nay
- 2.2.2.1. Quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống
- 2.2.2.2. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ đội Biên phòng với cấp ủy đảng, chính quyền, các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội và với các lực lượng
- 3.1.1.4. Các đơn vị Bộ đội Biên phòng đã thực hiện tốt công tác hợp tác quốc tế về biên phòng trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống ở khu vực biên giới đất liền Tây Nam Việt Nam
- 3.1.2. Hạn chế
- 3.1.2.1. Một số nội dung, hình thức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống của Bộ đội Biên phòng chưa thật kịp thời và hiệu quả chưa cao
- 3.1.2.2. Công tác dự báo, nhận diện các thách thức an ninh phi truyền thống ở một số đơn vị Bộ đội Biên phòng chưa thật sát, kịp thời
- 3.1.3.2.3. Một số vấn đề đặt ra từ thực trạng thực hiện vai trò Bộ đội Biên phòng trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống ở khu vực biên giới đất liền Tây Nam Việt Nam hiện nay
- Một là, nhận thức, năng lực của một số cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống có mặt còn hạn chế trong khi các thách thức an ninh phi truyền thống ở khu vực biên giới ngày càng phức tạp
- Hai là, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội bền vững gắn với bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội, tăng cường quốc
- 4.2. Giải pháp phát huy vai trò Bộ đội Biên phòng trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống ở khu vực biên giới đất liền Tây Nam Việt Nam hiện nay
- 4.2.1. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống ở khu vực biên giới đất liền Tây Nam Việt Nam hiện nay
- Một là, nâng cao nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng về vị trí chiến lược, tầm quan trọng của việc chủ động ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống ở khu vực biên giới
- Phối hợp hoạt động tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về an ninh phi truyền thống cho cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng và nhân dân khu vực biên giới đất liền Tây Nam Việt Nam
- Phối hợp trao đổi thông tin giữa Bộ đội Biên phòng với công an và các lực lượng khác theo quy định của pháp luật
- Phối hợp đấu tranh phòng chống tội phạm liên quan an ninh phi truyền thống ở khu vực biên giới đất liền Tây Nam Việt Nam
- Phối hợp với lực lượng bảo vệ biên giới Campuchia trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống.