Luận án Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam

Tên luận án:

Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam

Ngành:

Thông tin này không được cung cấp rõ ràng trong văn bản.

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam" là một nghiên cứu chuyên sâu về triết lý sống của người dân vùng Đồng bằng Bắc Bộ, được thể hiện qua kho tàng truyện cổ tích Việt Nam. Đề tài này xuất phát từ nhận định truyện cổ tích có vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần và chứa đựng triết lý nhân sinh sâu sắc, trong khi các nghiên cứu về vấn đề này còn hạn chế. Mục đích của luận án là làm rõ nội dung, giá trị, hạn chế và ý nghĩa của triết lý nhân sinh này đối với đời sống xã hội Việt Nam đương đại, góp phần làm phong phú kho tàng tư tưởng triết học Việt Nam.

Nội dung luận án được cấu trúc thành ba chương. Chương 1 tập trung vào việc làm rõ các khái niệm cơ bản như triết lý, triết học, nhân sinh và truyện cổ tích Việt Nam. Chương này cũng phân tích các cơ sở hình thành triết lý nhân sinh của cư dân Đồng bằng Bắc Bộ trong truyện cổ tích, bao gồm điều kiện địa lý, tự nhiên, kinh tế-xã hội, các yếu tố văn hóa, tín ngưỡng, tôn giáo, cũng như cơ sở nhận thức và tâm lý đặc trưng của vùng.

Chương 2 đi sâu phân tích nội dung triết lý nhân sinh của cư dân Đồng bằng Bắc Bộ trong truyện cổ tích Việt Nam, thể hiện qua các mối quan hệ cơ bản: con người với tự nhiên (sống hài hòa, cải tạo, chinh phục), con người với gia đình và xã hội (tình yêu đôi lứa, tình nghĩa vợ chồng, đạo hiếu, tình cảm anh em, tôn sư trọng đạo, tình bạn, nhân ái, đoàn kết, yêu nước), và con người với chính mình (quan niệm về sự sống, cái chết, số phận, tinh thần lạc quan, giá trị chân-thiện-mỹ, vị thế con người). Luận án cũng chỉ ra các đặc trưng của triết lý này như phản ánh tồn tại xã hội phong phú, chịu ảnh hưởng của Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo, đồng thời là hình thức phản kháng sự bất công và phản ánh cái bi, hài, cao cả trong đời sống xã hội.

Chương 3 đánh giá các giá trị (tinh thần nhân văn, nhân đạo, tính biện chứng, mềm dẻo, linh hoạt, đề cao vai trò người phụ nữ) và những hạn chế (yếu tố duy tâm, nhận thức kinh nghiệm, tư duy tiểu nông) của triết lý nhân sinh này. Cuối cùng, luận án nhấn mạnh ý nghĩa to lớn của triết lý nhân sinh trong việc giáo dục quan niệm sống tốt đẹp, lối sống nhân văn và các giá trị đạo đức truyền thống cho thế hệ trẻ Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế, khẳng định đây là kho tàng tri thức vô giá cần được bảo tồn và phát huy.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Lí do chọn đề tài
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
    • 2.1. Mục đích nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
    • 3.1 Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2 Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
    • 4.1. Cơ sở lý luận
    • 4.2. Phương pháp nghiên cứu
  • 5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
  • 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
    • 6.1. Ý nghĩa lý luận
    • 6.2. Ý nghĩa thực tiễn
  • 7. Kết cấu của luận án
• TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
  • 1. Những công trình nghiên cứu có liên đến triết lý, triết lý nhân sinh, truyện cổ tích Việt Nam
    • 1.1. Những công trình nghiên cứu có liên quan đến triết lý
    • 1.2. Những công trình nghiên cứu có liên quan đến triết lý nhân sinh
    • 1.3. Những công trình nghiên cứu có liên quan đến truyện cổ tích
  • 2. Những công trình nghiên cứu có liên quan đến triết lý nhân sinh của người Việt
  • 3. Những công trình nghiên cứu có liên quan đến triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam
    • 3.1. Những công trình nghiên cứu có liên quan đến cơ sở hình thành triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ
    • 3.2. Những công trình nghiên cứu có liên quan đến triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam
  • 4. Giá trị các công trình đã tổng quan, những vấn đề đặt ra và cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án
    • 4.1. Giá trị các công trình đã tổng quan
    • 4.2. Những vấn đề đặt ra và cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án
• Chương 1
  TRIẾT LÝ NHÂN SINH CỦA CƯ DÂN ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ TRONG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
  • 1.1 Một số khái niệm cơ bản
    • 1.1.1. Triết lý
      • Triết học
      • Triết lý
      • Phân biệt triết học với triết lý
    • 1.1.2. Triết lý nhân sinh
      • Nhân sinh
      • Nhân sinh quan
      • Triết lý nhân sinh
    • 1.1.3. Truyện cổ tích Việt Nam
      • Nguồn gốc truyện cổ tích Việt Nam
      • Khái niệm truyện cổ tích Việt Nam
      • Đặc điểm truyện cổ tích Việt Nam
      • Nội dung chủ yếu của truyện cổ tích Việt Nam
      • Ý nghĩa của truyện cổ tích Việt Nam
    • 1.1.4. Triết lý nhân sinh người Việt trong truyện cổ tích Việt Nam
  • 1.2. Cơ sở hình thành triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam
    • 1.2.1 Điều kiện địa lý, tự nhiên và kinh tế-xã hội ảnh hưởng đến sự hình thành triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ
      • Điều kiện địa lý, tự nhiên của đồng bằng Bắc bộ
      • Tiền đề kinh tế - xã hội
    • 1.2.2. Cơ sở văn hóa, tín ngưỡng, tôn giáo ảnh hưởng đến sự hình thành triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ
      • Cơ sở văn hoá
      • Cơ sở tín ngưỡng- tôn giáo
    • 1.2.3. Cơ sở nhận thức và tâm lý ảnh hưởng đến sự hình thành triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ
      • Cơ sở nhận thức ảnh hưởng đến sự hình thành triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ
      • Cơ sở tâm lý ảnh hưởng đến sự hình thành triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ
    • Tiểu kết chương 1
• Chương 2
  NỘI DUNG TRIẾT LÝ NHÂN SINH CỦA CƯ DÂN ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ TRONG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM
  • 2.1. Triết lý về mối quan hệ giữa con người với tự nhiên
    • 2.1.1 Triết lý sống hài hòa với tự nhiên
    • 2.1.2. Triết lý cải tạo, chinh phục tự nhiên
      • Triết lý cải tạo tự nhiên
      • Triết lý mong muốn chinh phục tự nhiên
  • 2.2. Triết lý về mối quan hệ giữa con người với gia đình, xã hội
    • 2.2.1. Triết lý về mối quan hệ giữa con người với gia đình
      • Triết lý về tình yêu đôi lứa
      • Triết lý về tình nghĩa vợ chồng
      • Triết lý về đạo hiếu
      • Triết lý về tình cảm anh em
    • 2.2.2. Triết lý về mối quan hệ giữa con người với xã hội
      • Triết lý tôn sư trọng đạo
      • Triết lý về mối quan hệ với bạn bè
      • Triết lý nhân ái
      • Triết lý đoàn kết, cố kết cộng đồng
      • Triết lý về lòng yêu nước
  • 2.3. Triết lý về mối quan hệ giữa con người với chính mình
    • 2.3.1. Triết lý về cuộc đời của con người
      • Triết lý về sự sống của con người
      • Quan niệm về cái chết và linh hồn
      • Triết lý về số phận của con người
    • 2.3.2. Triết lý nhận thức của con người về chính mình
      • Triết lý lạc quan
      • Triết lý về giá trị chân – thiện – mỹ
      • Triết lý về vị thế của con người trong cuộc sống
  • 2.4. Một số đặc trưng của triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam
    • 2.4.1. Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam phản ánh tồn tại xã hội một cách phong phú và chân thật
    • 2.4.2. Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam chịu ảnh hưởng của triết lý Phật giáo, Nho giáo và Đạo giáo
      • Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam chịu ảnh hưởng của triết lý Phật giáo
      • Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam chịu ảnh hưởng của triết lý Nho giáo
      • Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam chịu ảnh hưởng của Đạo giáo
    • 2.4.3. Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ là hình thức phản kháng chống lại sự bất công trong xã hội
    • 2.4.4 Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ là hình thức phản ánh cái bi, cái hài, cái cao cả trong đời sống xã hội.
  • Tiểu kết chương 2
• Chương 3
  GIÁ TRỊ, HẠN CHẾ CỦA TRIẾT LÝ NHÂN SINH CỦA CƯ DÂN ĐỒNG BẮC BỘ TRONG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM VÀ Ý NGHĨA CỦA NÓ ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG XÃ HỘI VIỆT NAM HIỆN NAY
  • 3.1. Giá trị của triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam
    • 3.1.1. Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam thể hiện tinh thần nhân văn và nhân đạo sâu sắc
    • 3.1.2. Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam có tính biện chứng, mềm dẻo, linh hoạt
    • 3.1.3. Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam đề cao vai trò của người phụ nữ
  • 3.2. Hạn chế của triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam
    • 3.2.1. Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam còn chứa đựng yếu tố duy tâm
    • 3.2.2. Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam thể hiện nhận thức kinh nghiệm của người nông dân Bắc bộ
    • 3.2.3. Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam thể hiện lối tư duy tiểu nông
  • 3.3. Ý nghĩa của triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam đối với đời sống xã hội ở nước ta hiện nay
    • 3.3.1. Những vấn đề đặt ra trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay
    • 3.3.2. Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam góp phần giáo dục quan niệm sống tốt đẹp và lối sống nhân văn
      • Mối quan hệ giữa con người với tự nhiên
      • Mối quan hệ giữa con người với gia đình
      • Mối quan hệ giữa con người với xã hội
    • 3.3.3. Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam góp phần giáo dục giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc
      • Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, ý chí tự cường dân tộc
      • Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam góp phần giáo dục tinh thần đoàn kết, ý thức gắn kết cộng đồng
      • Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam góp phần giáo dục tư tưởng nhân ái, khoan dung
      • Triết lý nhân sinh của cư dân đồng bằng Bắc bộ trong truyện cổ tích Việt Nam góp phần giáo dục đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động, lạc quan, yêu đời và niềm tin mãnh liệt vào cuộc sống.
  • Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN