Nghiên cứu về Trí tuệ cảm xúc của Điều tra viên tại Cục An ninh điều tra thuộc Bộ Công an
Tâm lý học
Luận án tập trung nghiên cứu trí tuệ cảm xúc (TTCC) của điều tra viên (ĐTV) tại Cục An ninh điều tra (A09) thuộc Bộ Công an. Đề tài được lựa chọn dựa trên sự quan tâm ngày càng tăng về vai trò quan trọng của TTCC đối với sự thành công và hiệu quả hoạt động của cá nhân, đặc biệt trong các tình huống cấp bách. Luận án nhằm lấp đầy khoảng trống nghiên cứu hiện có ở Việt Nam, khi chưa có công trình nào đi sâu tìm hiểu TTCC của cán bộ Công an Nhân dân, đặc biệt là ĐTV – những người trực tiếp tiếp xúc và tác động tâm lý đến đối tượng phạm tội.
Đối tượng nghiên cứu là biểu hiện, mức độ và các yếu tố ảnh hưởng đến TTCC của ĐTV trong hoạt động điều tra, được thực hiện tại A09 từ tháng 11/2017 đến 12/2021. Giả thuyết khoa học cho rằng TTCC của ĐTV A09 ở mức độ cao nhưng không đồng đều, với năng lực nhận biết cảm xúc cao nhất và năng lực sử dụng, điều khiển cảm xúc thấp hơn. TTCC được cho là có sự khác biệt theo các biến số như giới tính, thâm niên công tác, trình độ học vấn, kinh nghiệm hoạt động, và chịu tác động mạnh mẽ hơn từ các yếu tố chủ quan. Luận án cũng giả định khả năng phát triển TTCC thông qua các biện pháp tác động phù hợp.
Trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng, luận án làm rõ TTCC là một năng lực tổng hợp trong cấu trúc nhân cách ĐTV, luận giải các biểu hiện, tiêu chí đánh giá và phân tích vị trí, vai trò của các yếu tố ảnh hưởng. Về thực tiễn, luận án tiến hành khảo sát, đánh giá thực trạng TTCC của ĐTV A09, chỉ ra rằng TTCC ở mức cao nhưng không đồng đều (năng lực thấu hiểu cảm xúc cao nhất), và có mối tương quan thuận, chặt chẽ giữa các biểu hiện. Kết quả nghiên cứu xác định TTCC chịu ảnh hưởng của cả yếu tố chủ quan (mạnh hơn) và khách quan, đồng thời đề xuất các biện pháp tâm lý - xã hội để phát triển TTCC, minh họa bằng phân tích hai chân dung tâm lý điển hình.
Luận án có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở khoa học giúp cán bộ các cấp ở Cục An ninh điều tra vận dụng vào thực tiễn nhằm xây dựng đội ngũ ĐTV có đủ phẩm chất, năng lực, nâng cao chất lượng huấn luyện. Đồng thời, đây sẽ là tài liệu khoa học hữu ích cho cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị Công an và giảng viên tại các Nhà trường Công an nghiên cứu và tham khảo.