Tên luận án:
TỔ CHỨC TRÒ CHƠI ĐỂ PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ RỐI LOẠN PHỔ TỰ KỶ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON
Ngành:
Lí luận và lịch sử giáo dục
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tiến sĩ khoa học giáo dục này tập trung nghiên cứu vấn đề tổ chức trò chơi nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ (RLPTK) 5-6 tuổi tại trường mầm non. Đề tài xuất phát từ thực trạng số lượng trẻ RLPTK ngày càng tăng, trong khi khiếm khuyết về ngôn ngữ là một tính chất căn bản, ảnh hưởng lớn đến sự phát triển toàn diện và khả năng chuyển tiếp vào bậc tiểu học của trẻ. Mặc dù trò chơi là một phương tiện giáo dục quan trọng giúp trẻ RLPTK hình thành và phát triển ngôn ngữ trong môi trường mẫu giáo hòa nhập, giáo viên mầm non vẫn còn thiếu kiến thức và kỹ năng chuyên sâu để tổ chức các hoạt động này một cách hiệu quả.
Mục đích nghiên cứu là xây dựng các biện pháp tổ chức trò chơi dựa trên cơ sở khoa học, phù hợp với nhu cầu và khả năng của trẻ RLPTK 5-6 tuổi, nhằm cải thiện ngôn ngữ và chuẩn bị tiền đề cho trẻ vào lớp 1. Giả thuyết khoa học đặt ra là việc xây dựng và áp dụng các biện pháp tổ chức trò chơi phù hợp sẽ nâng cao hiệu quả phát triển ngôn ngữ cho trẻ RLPTK 5-6 tuổi trong trường mầm non. Luận án đã thực hiện các nhiệm vụ như nghiên cứu cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng, xây dựng biện pháp và thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng. Đối tượng nghiên cứu tập trung vào trẻ RLPTK mức độ nhẹ (30-36,5 điểm theo thang CARS) đang học hòa nhập và giáo viên mầm non có trẻ RLPTK tại Hà Nội.
Kết quả khảo sát thực trạng cho thấy mức độ phát triển ngôn ngữ chung của trẻ RLPTK 5-6 tuổi thấp hơn so với trẻ không tự kỷ cùng tuổi, thể hiện qua khả năng nghe hiểu, lời nói mạch lạc và sử dụng ngôn ngữ phù hợp trong giao tiếp. Giáo viên mầm non nhận thức được vai trò của trò chơi nhưng các biện pháp tổ chức còn mang tính chung chung, chưa đặc thù cho trẻ RLPTK do thiếu bồi dưỡng chuyên sâu và kinh nghiệm. Luận án đã xây dựng ba nhóm biện pháp tổ chức trò chơi, bao gồm chuẩn bị, tác động trong quá trình chơi và đánh giá/hỗ trợ cá nhân, với tám biện pháp cụ thể. Các biện pháp này được thiết kế để kết hợp hài hòa mục đích phát triển ngôn ngữ với tính chất vui vẻ của trò chơi. Thực nghiệm sư phạm trên ba trường hợp điển hình đã chứng minh tính hiệu quả của các biện pháp đề xuất trong việc thúc đẩy phát triển ngôn ngữ cho trẻ RLPTK, đồng thời khẳng định sự linh hoạt của giáo viên và vai trò của các yếu tố ảnh hưởng khác.
Từ đó, luận án đưa ra các khuyến nghị về việc tăng cường đào tạo giáo viên, nâng cao nhận thức của phụ huynh và phát triển các văn bản chỉ đạo để hỗ trợ tốt hơn cho trẻ RLPTK trong môi trường giáo dục hòa nhập.
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA TỔ CHỨC TRÒ CHƠI ĐỂ PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ RỐI LOẠN PHỔ TỰ KỶ 5-6 TUỔI
- 1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
- 1.1.1. Những nghiên cứu về ngôn ngữ và phát triển ngôn ngữ cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ
- 1.1.2. Những nghiên cứu về trò chơi của trẻ rối loạn phổ tự kỷ
- 1.1.3. Những nghiên cứu về tổ chức trò chơi để phát triển ngôn ngữ cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi
- 1.1.4. Đánh giá chung về tổng quan
- 1.2. Trẻ rối loạn phổ tự kỷ và sự phát triển ngôn ngữ của trẻ rối loạn phổ tự kỷ
- 1.2.1. Khái niệm về trẻ rối loạn phổ tự kỷ, khái niệm về ngôn ngữ, sự phát triển ngôn ngữ
- 1.2.1.1. Khái niệm trẻ rối loạn phổ tự kỷ
- 1.2.1.2. Khái niệm về ngôn ngữ
- 1.2.1.3. Sự phát triển ngôn ngữ
- 1.2.2. Đặc điểm tâm lý của trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi
- 1.2.3. Đặc điểm ngôn ngữ của trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi
- 1.2.4. Tiêu chí đánh giá ngôn ngữ của trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi ở trường mầm non
- 1.3. Trò chơi của trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi
- 1.3.1. Khái niệm về trò chơi của trẻ mẫu giáo
- 1.3.2. Phân loại trò chơi
- 1.3.3. Vai trò của trò chơi đối với sự phát triển ngôn ngữ của trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi ở trường mầm non
- 1.3.4. Đặc điểm trò chơi của trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi
- 1.4. Các nội dung cơ bản về tổ chức trò chơi để phát triển ngôn ngữ cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi ở trường mầm non
- 1.4.1. Khái niệm về tổ chức trò chơi
- 1.4.2. Lớp mẫu giáo hòa nhập có trẻ rối loạn phổ tự kỷ
- 1.4.2.1. Giáo dục hòa nhập cho trẻ RLPTK ở bậc học mầm non
- 1.4.2.2. Đặc điểm lớp MGHN cho trẻ RL PTK
- 1.4.3. Các hoạt động trong tổ chức trò chơi để phát triển ngôn ngữ cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi ở trường mầm non
- 1.4.3.1. Mối quan hệ giữa trò chơi và ngôn ngữ
- 1.4.3.2. Các hoạt động trong tổ chức trò chơi để PTNN cho trẻ RLPTK 5-6 tuổi
- 1.5. Những yếu tố ảnh hưởng đến việc tổ chức trò chơi để phát triển ngôn ngữ cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi
- 1.5.1. Yếu tố chủ quan
- 1.5.2. Yếu tố khách quan
- CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC TRÒ CHƠI ĐỂ PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ RỐI LOẠN PHỔ TỰ KỶ 5-6 TUỔI
- 2.1. Khái quát về khảo sát thực trạng
- 2.1.1. Mục đích và nội dung khảo sát thực trạng
- 2.1.1.1. Mục đích khảo sát thực trạng
- 2.1.1.2. Nội dung khảo sát thực trạng
- 2.1.2. Địa bàn và khách thể khảo sát thực trạng
- 2.1.2.1. Địa điểm khảo sát
- 2.1.2.2. Khách thể khảo sát
- 2.1.3. Phương pháp và công cụ khảo sát thực trạng
- 2.1.3.1. Phương pháp khảo sát thực trạng
- 2.1.3.2. Công cụ khảo sát thực trạng ngôn ngữ của trẻ RLPTK 5-6 tuổi
- 2.2. Kết quả khảo sát thực trạng
- 2.2.1. Thực trạng ngôn ngữ của trẻ RLPTK 5-6 tuổi
- 2.2.2. Thực trạng tổ chức trò chơi cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi ở trường mầm non
- 2.2.2.1. Thực trạng nhận thức của GV về tổ chức trò chơi cho trẻ RLPTK
- 2.2.2.2. Thực trạng chuẩn bị tổ chức trò chơi PTNN cho trẻ RLPTK 5-6 tuổi ở trường mầm non
- 2.2.2.3. Thực trạng hướng dẫn trẻ RLPTK trong khi chơi
- 2.2.2.4. Thực trạng về sử dụng một số tác động hỗ trợ riêng cho trẻ RLPTK
- 2.2.2.5. Những thuận lợi và khó khăn khi tổ chức trò chơi PTNN cho trẻ RLPTK
- 2.2.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức trò chơi PTNN cho trẻ RLPTK
- 2.3. Đánh giá thực trạng
- 2.3.1. Mặt đạt được
- 2.3.2. Hạn chế
- 2.3.3. Nguyên nhân của thực trạng
- CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI ĐỂ PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ RỐI LOẠN PHỔ TỰ KỶ 5-6 TUỔI
- 3.1. Các nguyên tắc xây dựng biện pháp tổ chức trò chơi để phát triển ngôn ngữ cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi ở trường mầm non
- 3.2. Các biện pháp tổ chức trò chơi để phát triển ngôn ngữ cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ 5-6 tuổi ở trường mầm non
- CHƯƠNG 4: THỰC NGHIỆM TỔ CHỨC TRÒ CHƠI ĐỂ PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ RLPTK 5-6 TUỔI
- 4.1. Khái quát về quá trình thực nghiệm
- 4.1.1. Mục đích và nội dung thực nghiệm
- 4.1.2. Địa bàn và khách thể thực nghiệm
- 4.1.3. Tổ chức thực nghiệm
- 4.1.4. Đánh giá kết quả thực nghiệm
- 4.2. Kết quả thực nghiệm
- 4.2.1. Trường hợp 1 (Q.V)
- 4.2.2. Trường hợp 2 (A.Q)
- 4.2.3. Trường hợp 3 (B.N)
- 4.2.4. Phân tích và bình luận về quá trình thực nghiệm
- KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ