TỔ CHỨC KHÔNG GIAN HÀNH LANG XANH PHÍA TÂY HÀ NỘI
QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ
Luận án "Tổ chức không gian Hành lang xanh phía Tây Hà Nội" của Phạm Thị Nhâm tập trung nghiên cứu sự tồn tại và phát triển thích ứng của Hành lang xanh (HLX) phía Tây Hà Nội trong bối cảnh đô thị hóa và biến đổi khí hậu. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết trong việc duy trì HLX như một cấu trúc môi trường xanh quan trọng, kiểm soát đô thị hóa lan rộng và thúc đẩy phát triển bền vững, đặc biệt khi có nhiều quan điểm trái ngược về vai trò của nó. HLX, Vành đai xanh (VĐX) được coi là không gian xanh (KGX) quan trọng nhất trong các cấu trúc đô thị sau hiện đại, là nền tảng phát triển đô thị bền vững, tuy nhiên ở Việt Nam, HLX, VĐX đô thị vẫn là thuật ngữ mới và chưa đủ hành lang pháp lý.
Mục đích nghiên cứu của luận án là làm rõ nhận thức luận về HLX không chỉ là hình thái chức năng mà còn bao trùm không gian địa lý tự nhiên, kinh tế - xã hội, văn hóa và hoạt động sống, nhằm bảo tồn và thích ứng môi trường sống xanh, bền vững. Đồng thời, đề tài hướng tới việc tạo ra cách tiếp cận đa ngành, đa mục tiêu, phát triển phương pháp và công cụ mới để quy hoạch và kiểm soát không gian phức hợp, đảm bảo hiệu quả kinh tế - xã hội, văn hóa, môi trường bền vững cho HLX phía Tây Hà Nội.
Luận án đã nghiên cứu tổng quan về tổ chức không gian HLX, VĐX trên thế giới và Việt Nam, nhận diện hiện trạng theo 5 Khung chủ đề chính: KGX (tự nhiên và nông nghiệp), làng xã truyền thống và di sản, công nghiệp quy mô nhỏ và làng nghề, đô thị hóa tại chỗ với mật độ thấp, và các dạng không gian hỗn hợp khác. Luận án cũng nghiên cứu giá trị sử dụng "không gian cộng sinh" để tổ chức các hoạt động chức năng hỗn hợp, từ đó hình thành cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc tổ chức không gian theo các khung chủ đề, góp phần chuyển đổi không gian làng xã và sản xuất truyền thống sang mô hình mới thích ứng với đô thị hóa, công nghiệp hóa, chuyển đổi số và biến đổi khí hậu.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm nhận thức lý luận đa ngành, đa chức năng, nhận dạng khoa học 5 Khung chủ đề và thiết lập các nguyên tắc của mô hình "không gian cộng sinh", cùng các giải pháp chức năng, cấu trúc và chỉ tiêu quy hoạch cho HLX phía Tây Hà Nội. Kết quả này cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn, bổ sung lý luận trong quy hoạch và quản lý phát triển HLX, VĐX tại Việt Nam và Hà Nội.