TIỂU THUYẾT CÁC NHÀ VĂN NỮ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN TỪ 1986 ĐẾN 2010 - TỪ GÓC NHÌN NỮ QUYỀN
Văn học Việt Nam
Luận án "Tiểu thuyết các nhà văn nữ Việt Nam giai đoạn từ 1986 đến 2010 - Từ góc nhìn nữ quyền" của Nguyễn Thị Ngân là một nghiên cứu chuyên biệt và hệ thống, tập trung vào việc khẳng định sự hiện diện và đóng góp của lối viết nữ trong văn học đương đại Việt Nam. Công trình này xuất phát từ thực tế đời sống văn học Việt Nam sau năm 1986 phát triển đa dạng, với sự nổi bật của đội ngũ nhà văn nữ đã chứng tỏ sức sáng tạo và định hình một lối viết mang sắc thái giới.
Mục tiêu của luận án là xác lập và khẳng định một lối viết nữ, chỉ ra những tiền đề dẫn đến sự xuất hiện của sắc thái nữ quyền trong tiểu thuyết nữ, và phân tích các biểu hiện của sắc thái này trên cả bình diện nội dung lẫn phương thức biểu hiện. Nghiên cứu sử dụng lý thuyết nữ quyền luận làm căn nền, đặc biệt là phê bình nữ quyền Pháp và lý thuyết nữ quyền sinh thái, kết hợp với các phương pháp loại hình, hệ thống - cấu trúc, thống kê, so sánh, đối chiếu và kiến thức liên ngành như phân tâm học, xã hội học, văn hóa học, tâm lý học.
Về nội dung, luận án khảo sát hệ đề tài và nhân vật. Các đề tài tình yêu, tình dục, hôn nhân, gia đình, chiến tranh và hậu chiến được các nhà văn nữ khai thác từ góc nhìn nữ quyền, qua đó phơi bày số phận, khát vọng giải phóng và vẻ đẹp bản thể của người phụ nữ. Các kiểu nhân vật từ nạn nhân của văn hóa duy dương vật và định kiến xã hội đến những nhân vật "nổi loạn" khẳng định cá tính, thân thể, bản năng sống và thiên chức làm mẹ được phân tích sâu sắc.
Về phương thức trần thuật, luận án xem xét lối viết nữ qua sự lựa chọn ngôi kể (ngôi thứ nhất tự thuật, hóa thân, và ngôi thứ ba đánh tráo ngôi kể), các kiểu kết cấu (dòng ý thức, phân mảnh, liên văn bản) và giọng điệu trần thuật (trữ tình, cảm thương; hài hước, châm biếm; hoài nghi, triết lý). Những yếu tố này góp phần tạo nên một "lối viết nữ" đặc trưng, phản ánh thế giới nội tâm phức tạp của phụ nữ và giải cấu trúc diễn ngôn nam quyền. Luận án khẳng định tinh thần nữ quyền hiện hữu rõ nét trong sáng tác của các nhà văn nữ giai đoạn này, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc bảo lưu vẻ đẹp nữ tính và hướng tới sự hòa hợp, bình đẳng giới.