Tên luận án:
SỬ DỤNG TRI THỨC ĐỊA PHƯƠNG TRONG GIÁO DỤC QUYỀN VÀ BỔN PHẬN TRẺ EM CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TÀY - NÙNG
Ngành:
Lý luận và lịch sử giáo dục
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tiến sĩ giáo dục học này nghiên cứu việc "Sử dụng tri thức địa phương trong giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh tiểu học Tày - Nùng". Xuất phát từ tầm quan trọng của giáo dục quyền và bổn phận (Q&BP) trẻ em ở bậc tiểu học, đặc biệt trong bối cảnh vi phạm quyền trẻ em ngày càng phức tạp, đề tài tập trung vào việc khai thác những tri thức địa phương (TTĐP) của cộng đồng dân tộc Tày - Nùng khu vực Việt Bắc. Mục đích chính là xây dựng các biện pháp hiệu quả để tích hợp TTĐP vào quá trình giáo dục Q&BP, làm phong phú nội dung, gắn kết giáo dục với thực tiễn cuộc sống và đặc trưng văn hóa vùng miền.
Giả thuyết khoa học của luận án khẳng định rằng giáo dục Q&BP trẻ em cho học sinh Tày - Nùng chịu ảnh hưởng bởi TTĐP. Việc xây dựng hệ thống biện pháp phù hợp sẽ giúp giáo viên khai thác hiệu quả các giá trị tích cực từ TTĐP, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục. Để đạt được mục tiêu này, luận án đã nghiên cứu cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng sử dụng TTĐP trong giáo dục Q&BP trẻ em tại khu vực Việt Bắc, và xây dựng hệ thống các biện pháp sử dụng TTĐP, sau đó thực nghiệm kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả của chúng.
Luận án đóng góp về mặt lý luận bằng cách hệ thống hóa các vấn đề liên quan đến giáo dục Q&BP trẻ em và khái quát hệ thống TTĐP có giá trị giáo dục. Về mặt thực tiễn, luận án đánh giá thực trạng và đề xuất các biện pháp cụ thể. Các luận điểm khoa học nhấn mạnh rằng TTĐP, bao gồm phong tục, tập quán, tín ngưỡng, lối sống và nghệ thuật dân gian, là một phương tiện giáo dục ưu thế cần được tích hợp trong dạy học môn Đạo đức và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Kết quả thực nghiệm cho thấy sự chuyển biến tích cực đáng kể trong nhận thức, thái độ và hành vi của học sinh về Q&BP khi áp dụng các biện pháp khai thác TTĐP, đặc biệt là thông qua việc vận dụng quy trình và đa dạng hóa các hình thức hoạt động. Điều này khẳng định giá trị và hiệu quả của các biện pháp được đề xuất trong luận án, góp phần trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cho học sinh Tày - Nùng để bảo vệ quyền và thực hiện bổn phận của mình.
Mục lục chi tiết:
-
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
- 2. Mục đích nghiên cứu
- 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- 3.1. Khách thể nghiên cứu
- 3.2. Đối tượng nghiên cứu
- 4. Giả thuyết khoa học
- 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về sử dụng TTĐP trong giáo dục Q&BP trẻ em cho học sinh tiểu học Tày - Nùng.
- 5.2. Nghiên cứu thực trạng sử dụng TTĐP trong giáo dục Q&BP trẻ em cho học sinh tiểu học Tày - Nùng khu vực Việt Bắc.
- 5.3. Xây dựng hệ thống các biện pháp sử dụng TTĐP trong giáo dục Q&BP trẻ em cho học sinh tiểu học Tày - Nùng khu vực Việt Bắc.
- 5.4. Thực nghiệm kiểm chứng tính khả thi và tính hiệu quả của các biện pháp sử dụng TTĐP trong giáo dục Q&BP trẻ em cho học sinh tiểu học Tày - Nùng khu vực Việt Bắc.
- 6. Phạm vi nghiên cứu
- 6.1. Nội dung
- 6.2. Khách thể điều tra
- 7. Phương pháp nghiên cứu
- 7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- 7.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- 7.3. Các phương pháp bổ trợ
- 8. Các luận điểm khoa học của luận án
- 9. Những đóng góp mới của luận án
- 9.1. Về lí luận
- 9.2. Về thực tiễn
- 10. Cấu trúc của luận án
-
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỬ DỤNG TRI THỨC ĐỊA PHƯƠNG TRONG GIÁO DỤC QUYỀN VÀ BỔN PHẬN TRẺ EM CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TÀY - NÙNG
- 1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
- 1.2. Khái niệm cơ bản của luận án
- 1.2.1. Giáo dục quyền và bổn phận trẻ em
- 1.2.2. Tri thức - tri thức địa phương
- 1.3. Tri thức địa phương của cộng đồng dân tộc Tày - Nùng trong quá trình giáo dục học sinh tiểu học.
- 1.3.1. Đặc điểm của tri thức địa phương
- 1.3.2. Các tiêu chí xác định đặc trưng văn hóa là tri thức địa phương được sử dụng trong giáo dục học sinh tiểu học
- 1.4. Quá trình giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh tiểu học Tày - Nùng
- 1.4.1 Một vài đặc điểm cơ bản của học sinh tiểu học người Tày - Nùng
- 1.4.2. Đặc điểm của quá trình giáo dục quyền và bổn phận cho học sinh tiểu học người Tày - Nùng
- 1.4.3. Nội dung và phương pháp giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh tiểu học người Tày - Nùng
- 1.4.4. Các con đường giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh tiểu học người Tày - Nùng
- 1.5. Sử dụng tri thức địa phương trong quá trình giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh tiểu học Tày - Nùng.
- 1.5.1. Mục đích sử dụng tri thức địa phương trong giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh tiểu học Tày - Nùng
- 1.5.2. Nội dung tri thức bản địa được sử dụng trong giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh tiểu học người Tày - Nùng
- 1.5.3. Nguyên tắc và cách thức sử dụng tri thức địa phương trong giáo dục Q&BP trẻ em cho học sinh tiểu học người Tày - Nùng
- 1.5.4. Các yếu tố ảnh hưởng tới quá trình sử dụng tri thức địa phương trong giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh tiểu học người Tày - Nùng
- KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
-
Chương 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG TRI THỨC ĐỊA PHƯƠNG TRONG GIÁO DỤC QUYỀN VÀ BỔN PHẬN TRẺ EM CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TÀY - NÙNG KHU VỰC VIỆT BẮC
- 2.1. Những kinh nghiệm thực tiễn về giáo dục quyền và bổn phận trẻ em trên thế giới và ở Việt Nam
- 2.1.1. Kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới
- 2.1.2. Kinh nghiệm giáo dục quyền và bổn phận trẻ em tại Việt Nam
- 2.2. Khảo sát thực trạng sử dụng tri thức địa phương trong giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh Tày - Nùng tại các trường tiểu học khu vực Việt Bắc
- 2.2.1. Thực trạng nhận thức của CBQL và giáo viên về sử dụng tri thức địa phương trong giáo dục Q&BP trẻ em cho học sinh.
- 2.2.2. Thực trạng sử dụng TTĐP để giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh
- 2.2.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình sử dụng tri thức địa phương để giáo dục Q&BP TE cho học sinh tiểu học Tày - Nùng
- 2.2.4. Đánh giá chung về thực trạng sử dụng tri thức địa phương trong giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh tiểu học Tày - Nùng khu vực Việt Bắc
- KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
-
Chương 3: BIỆN PHÁP GIÁO DỤC QUYỀN VÀ BỔN PHẬN TRẺ EM CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TÀY - NÙNG QUA SỬ DỤNG TRI THỨC ĐỊA PHƯƠNG CỦA KHU VỰC VIỆT BẮC
- 3.1. Nguyên tắc định hướng xây dựng biện pháp giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh tiểu học Tày - Nùng qua sử dụng tri thức địa phương của khu vực Việt Bắc
- 3.2. Biện pháp sử dụng tri thức địa phương trong giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh tiểu học Tày - Nùng
- 3.2.1. Biện pháp 1: Lựa chọn TTĐP phù hợp với nội dung Q&BP trẻ em cần giáo dục để thiết kế giáo án và lập kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục.
- 3.2.2. Biện pháp 2: Vận dụng quy trình sử dụng TTĐP trong giáo dục Q&BP trẻ em cho học sinh tiểu học Tày - Nùng.
- 3.2.3. Biện pháp 3: Tổ chức các hoạt động giáo dục Q&BP trẻ em trong nhà trường với nội dung hưởng ứng các sự kiện văn hóa diễn ra tại địa phương.
- 3.2.4. Biện pháp 4: Tổ chức đa dạng hóa các hình thức hoạt động giáo dục sử dụng TTĐP để giáo dục Q&BP trẻ em trong trường tiểu học
- 3.2.5. Biện pháp 5: Kết hợp đánh giá trong và ngoài nhà trường về kết quả giáo dục Q&BP trẻ em qua sử dụng TTĐP
- 3.3. Thực nghiệm sư phạm
- 3.3.1. Khảo nghiệm đánh giá các biện pháp sử dụng tri thức địa phương trong giáo dục quyền và bổn phận trẻ em cho học sinh tiểu học Tày - Nùng
- 3.3.2 Thực nghiệm sư phạm
- KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
-
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
- 1. Kết luận
- 2. Khuyến nghị