Luận án Quyền văn hóa tại các khu di sản thế giới ở Việt Nam

Tên luận án:

QUYỀN VĂN HÓA TẠI CÁC KHU DI SẢN THẾ GIỚI Ở VIỆT NAM

Ngành:

Quản lý văn hóa

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Quyền văn hóa tại các khu Di sản thế giới ở Việt Nam" là công trình khoa học đầu tiên ở Việt Nam nghiên cứu một cách hệ thống về quyền văn hóa trong quản lý Di sản thế giới (DSTG). Luận án giải quyết khoảng trống nghiên cứu cấp bách, xuất phát từ nhu cầu cân bằng giữa yêu cầu bảo tồn nghiêm ngặt và nhu cầu dân sinh, sinh kế, văn hóa của cộng đồng địa phương tại các khu DSTG.

Nghiên cứu này xác định và hệ thống hóa bốn nội hàm cơ bản của quyền văn hóa trong bối cảnh DSTG, bao gồm: quyền tiếp cận công bằng và tham gia vào đời sống văn hóa; quyền duy trì thực hành văn hóa; quyền thụ hưởng và chia sẻ lợi ích từ di sản; và quyền sáng tạo biểu đạt văn hóa. Dựa trên các nội hàm này, luận án đã xây dựng khung lý luận và công cụ phân tích với các chỉ báo định lượng và tiêu chí đánh giá cụ thể, tạo cơ sở khoa học cho việc đo lường mức độ thực thi quyền văn hóa tại các khu DSTG ở Việt Nam.

Thông qua nghiên cứu trường hợp tại ba khu DSTG tiêu biểu (Khu đô thị cổ Hội An, Vườn quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng, Quần thể danh thắng Tràng An), luận án đã phản ánh thực trạng, chỉ ra những thành tựu rõ rệt trong việc công nhận và thể chế hóa quyền văn hóa ở Việt Nam, đặc biệt là trong Luật Di sản Văn hóa 2024. Đồng thời, luận án cũng làm rõ các thách thức và hạn chế như khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn, nhận thức chưa đồng đều của cán bộ quản lý và cộng đồng, cơ chế tham gia còn hình thức, và thiếu khung đánh giá cụ thể.

Luận án đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện nhằm nâng cao nhận thức, rà soát hệ thống quản lý, cập nhật Kế hoạch quản lý DSTG (trong đó có chương riêng về quyền văn hóa), đào tạo nâng cao năng lực, xây dựng chương trình/dự án trọng điểm, và các giải pháp đặc thù theo loại hình di sản. Các đề xuất này nhằm đảm bảo quyền văn hóa không chỉ là vấn đề nhân văn mà còn là yếu tố quyết định sự bền vững của DSTG, thúc đẩy quản lý di sản theo hướng bảo đảm quyền con người, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng, và gắn kết chặt chẽ giữa quyền văn hóa với bảo tồn di sản và phát triển bền vững, góp phần khẳng định vị thế tiên phong của Việt Nam trong diễn đàn quốc tế về quyền văn hóa và di sản.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và khái quát địa bàn nghiên cứu (48 trang).
• Chương 2: Thực trạng Quyền văn hóa tại các khu Di sản thế giới ở Việt Nam (70 trang).
• Chương 3: Một số kinh nghiệm và giải pháp thúc đẩy Quyền văn hóa tại các Khu Di sản thế giới ở Việt Nam (39 trang).