Luận án Quản trị lợi nhuận nhằm tránh lỗ hoặc tránh giảm lợi nhuận của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Tên luận án:

QUẢN TRỊ LỢI NHUẬN NHẰM TRÁNH LỖ HOẶC TRÁNH GIẢM LỢI NHUẬN CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM

Ngành:

KẾ TOÁN

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu về quản trị lợi nhuận (QTLN) nhằm tránh lỗ hoặc tránh giảm lợi nhuận của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Đề tài xuất phát từ tầm quan trọng của thông tin lợi nhuận, yếu tố tác động trực tiếp đến giá cổ phiếu và tỷ suất sinh lời trên cổ phiếu (TSSL), đồng thời nhận thấy khoảng trống nghiên cứu về QTLN dựa trên cơ sở dồn tích tại Việt Nam.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là làm rõ sự tồn tại của QTLN nhằm tránh lỗ hoặc tránh giảm lợi nhuận, phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi này, và đánh giá tác động của nó đến TSSL trên cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng, chủ yếu là phân tích phân phối thực nghiệm (EDA) và ước lượng các khoản dồn tích có thể điều chỉnh (DAA), với dữ liệu thu thập từ năm 2006 đến 2016.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng QTLN nhằm tránh lỗ tồn tại phổ biến ở các công ty niêm yết tại Việt Nam, trong khi QTLN nhằm tránh giảm lợi nhuận thì không. Các khoản dồn tích có thể điều chỉnh được chứng minh là có ảnh hưởng đến QTLN nhằm tránh lỗ. Về các nhân tố ảnh hưởng, nghiên cứu tìm thấy 5 trong 8 nhân tố có tác động, trong đó quy mô doanh nghiệp, tính độc lập của hội đồng quản trị và kiểm toán độc lập có ảnh hưởng ngược chiều, còn đòn bẩy tài chính và sự kiêm nhiệm giữa chủ tịch hội đồng quản trị và tổng giám đốc có ảnh hưởng cùng chiều đến QTLN nhằm tránh lỗ. Đặc biệt, hành vi QTLN nhằm tránh lỗ được kết luận là làm gia tăng TSSL trên cổ phiếu, với tỷ số thị giá trên giá trị sổ sách (MB) là nhân tố có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất.

Từ những phát hiện này, luận án đưa ra các hàm ý chính sách và kiến nghị cho các công ty niêm yết (tập trung tăng doanh thu thực, áp dụng quản trị tiên tiến), nhà đầu tư (trang bị kiến thức tài chính, phân tích dài hạn), Bộ Tài chính và các cơ quan nhà nước (hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường kiểm soát, ban hành Luật Bảo vệ nhà đầu tư), công ty kiểm toán độc lập (nâng cao chất lượng, đạo đức nghề nghiệp) và tổ chức tín dụng (kết hợp thông tin tài chính và phi tài chính khi đánh giá tín dụng). Luận án cũng chỉ ra các hạn chế về thời gian dữ liệu và thiếu phân tích ngành nghề, đề xuất hướng nghiên cứu trong tương lai.

Mục lục chi tiết:

• Mở đầu
• Chương 1 – Cơ sở lý thuyết về QTLN
  • 1.1. Định nghĩa quản trị lợi nhuận
  • 1.2. Động cơ của quản trị lợi nhuận
  • 1.3. Những cách thức nhà quản lý thực hiện quản trị lợi nhuận
    • 1.3.1. Quản trị lợi nhuận thông qua việc vận dụng các phương pháp kế toán
    • 1.3.2. Quản trị lợi nhuận thông qua sự can thiệp vào các giao dịch thực
  • 1.4. Các lý thuyết liên quan đến quản trị lợi nhuận
    • 1.4.1. Lý thuyết kế toán thực chứng
    • 1.4.2. Lý thuyết đại diện
    • 1.4.3. Lý thuyết tín hiệu
    • 1.4.4. Lý thuyết thông tin bất cân xứng
    • 1.4.5. Lý thuyết chi phí giao dịch
    • 1.4.6. Lý thuyết kỳ vọng
  • 1.5. Cơ sở lý thuyết về mối quan hệ giữa lợi nhuận kế toán và TSSL trên cổ phiếu
• Chương 2 – Tổng quan nghiên cứu về QTLN
  • 2.1. Các nghiên cứu về nhận diện quản trị lợi nhuận
    • 2.1.1. Các nghiên cứu về mô hình nhận diện quản trị lợi nhuận
    • 2.1.2. Các nghiên cứu về nhận diện quản trị lợi nhuận nhằm tránh lỗ hoặc tránh giảm lợi nhuận
  • 2.2. Các nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị lợi nhuận
    • 2.2.1. Quy mô doanh nghiệp
    • 2.2.2. Đòn bẩy tài chính
    • 2.2.3. Khả năng sinh lời
    • 2.2.4. Quy mô hội đồng quản trị
    • 2.2.5. Tính độc lập của hội đồng quản trị
    • 2.2.6. Sự kiêm nhiệm giữa chủ tịch hội đồng quản trị và tổng giám đốc (giám đốc điều hành)
    • 2.2.7. Mức độ tập trung vốn chủ sở hữu
    • 2.2.8. Kiểm toán độc lập
  • 2.3. Các nghiên cứu về ảnh hưởng của quản trị lợi nhuận
    • 2.3.1. Các nghiên cứu về ảnh hưởng của quản trị lợi nhuận đến giá cổ phiếu, TSSL trên cổ phiếu
    • 2.3.2. Các nghiên cứu về ảnh hưởng khác của quản trị lợi nhuận
  • 2.4. Các nghiên cứu về quản trị lợi nhuận tại Việt Nam
  • 2.5. Đánh giá khoảng trống nghiên cứu, định hướng nghiên cứu và quy trình nghiên cứu của luận án
    • 2.5.1. Đánh giá khoảng trống nghiên cứu
    • 2.5.2. Định hướng nghiên cứu của luận án
    • 2.5.3. Quy trình nghiên cứu của luận án
• Chương 3 – Nhận diện QTLN nhằm tránh lỗ hoặc tránh giảm lợi nhuận của các CTNY trên TTCK Việt Nam
  • 3.1 Các giả thuyết nghiên cứu
  • 3.2. Mô hình nghiên cứu và phương pháp chứng minh giả thuyết
  • 3.3. Đo lường các biến trong mô hình nghiên cứu
  • 3.4. Mẫu nghiên cứu
  • 3.5. Kết quả nghiên cứu
• Chương 4 – Các nhân tố ảnh hưởng đến QTLN nhằm tránh lỗ của các CTNY trên TTCK Việt Nam
  • 4.1. Giả thuyết nghiên cứu
  • 4.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 4.2.1. Mô hình nghiên cứu
    • 4.2.2. Đo lường các biến nghiên cứu
    • 4.2.3. Mẫu nghiên cứu
    • 4.2.4. Phương pháp ước lượng mô hình nghiên cứu
  • 4.3. Kết quả nghiên cứu
• Chương 5 – Ảnh hưởng của QTLN nhằm tránh lỗ đến TSSL trên cổ phiếu của các CTNY trên TTCK Việt Nam
  • 5.1. Giả thuyết nghiên cứu
  • 5.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 5.2.1. Mô hình nghiên cứu
    • 5.2.2. Đo lường các biến trong mô hình nghiên cứu
    • 5.2.3. Mẫu nghiên cứu
    • 5.2.4. Phương pháp ước lượng mô hình nghiên cứu
  • 5.3. Kết quả nghiên cứu
• Chương 6 – Các hàm ý chính sách và kiến nghị
  • 6.1. Các hàm ý chính sách
  • 6.2. Kiến nghị
    • 6.2.1. Đối với Bộ Tài chính và các cơ quan nhà nước
    • 6.2.2. Đối với các công ty kiểm toán độc lập
    • 6.2.3. Đối với các tổ chức tín dụng
  • 6.3. Những hạn chế của luận án và định hướng nghiên cứu trong tương lai