Luận án Quản lý thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam

Tên luận án:

QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

Ngành:

TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG (MÃ SỐ: 9.34.02.01)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Quản lý thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam" của Phạm Minh Việt tập trung nghiên cứu vai trò thiết yếu của bảo hiểm xã hội (BHXH) như một chính sách xã hội trọng yếu, góp phần ổn định xã hội, đảm bảo an sinh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam. Đề tài xuất phát từ thực tiễn công tác quản lý thu BHXH, mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu kể từ khi chính sách BHXH được đổi mới và đặc biệt sau khi Luật BHXH 2007 có hiệu lực, nhưng vẫn còn đối mặt với nhiều hạn chế. Những hạn chế này bao gồm diện bao phủ thấp (chỉ gần 29% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH vào năm 2017, với hơn 300.000 doanh nghiệp chưa tham gia), nguy cơ mất cân đối quỹ trong dài hạn, các chế độ BHXH chưa đa dạng, thủ tục chưa thực sự thuận lợi, tình trạng lợi dụng kẽ hở pháp luật, nợ đọng và trốn đóng BHXH còn khá phổ biến, và tốc độ tăng trưởng nguồn thu chưa tương xứng với tiềm năng. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nghiên cứu và đề xuất giải pháp để mở rộng, tăng trưởng nguồn thu BHXH và phát triển bền vững quỹ BHXH.

Mục đích chính của luận án là đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý thu BHXH bắt buộc ở Việt Nam, dựa trên nghiên cứu lý luận và thực tiễn. Luận án đã giải quyết các vấn đề như làm rõ lý luận cơ bản về quản lý thu BHXH, xác định các nhân tố ảnh hưởng và tiêu chí đánh giá, rút ra bài học kinh nghiệm từ một số quốc gia (Singapore, Trung Quốc, Nhật Bản), phân tích thực trạng quản lý thu BHXH tại Việt Nam giai đoạn 2007-2017 để chỉ ra kết quả, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đưa ra định hướng và các nhóm giải pháp phù hợp đến năm 2025 và những năm tiếp theo. Luận án nghiên cứu quản lý thu BHXH bắt buộc từ góc độ cơ quan BHXH, không bao gồm bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp và hoạt động đầu tư quỹ. Các đóng góp mới của luận án bao gồm việc hệ thống hóa các vấn đề lý luận, xác định nhân tố và tiêu chí, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp toàn diện để nâng cao hiệu quả công tác quản lý thu BHXH.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu

  • 1.1. Tổng quan những nghiên cứu liên quan đến quản lý thu BHXH
  • 1.1.1. Những nghiên cứu về quản lý đối tượng tham gia BHXH
  • 1.1.2. Những nghiên cứu về quản lý căn cứ đảm bảo đóng BHXH
  • 1.1.3. Những nghiên cứu về quản lý tổ chức thu BHXH
  • 1.1.4. Những nghiên cứu về quản lý rủi ro BHXH
  • 1.1.5. Những nghiên cứu về thanh tra, kiểm tra BHXH
  • 1.2. Đánh giá tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án và những khoảng trống nghiên cứu

• Chương 2: Những vấn đề lý luận về quản lý thu BHXH

  • 2.1. Tổng quan về bảo hiểm xã hội và tài chính bảo hiểm xã hội
  • 2.1.1. Tổng quan về bảo hiểm xã hội
  • 2.1.2. Tổng quan về tài chính bảo hiểm xã hội
  • 2.2. Thu bảo hiểm xã hội
  • 2.2.1. Khái niệm thu bảo hiểm xã hội
  • 2.2.2. Vai trò của thu bảo hiểm xã hội
  • 2.2.3. Nguyên tắc thu bảo hiểm xã hội
  • 2.2.4. Phương thức thu bảo hiểm xã hội
  • 2.3. Quản lý thu BHXH
  • 2.3.1. Khái niệm quản lý thu BHXH
  • 2.3.2. Mục tiêu của quản lý thu BHXH
  • 2.3.3. Tiêu chí đánh giá quản lý thu bảo hiểm xã hội
  • 2.3.4. Nhân tố ảnh hưởng đến quản lý thu bảo hiểm xã hội
  • 2.4. Nội dung quản lý thu BHXH
  • 2.4.1. Quản lý đối tượng tham gia BHXH
  • 2.4.2. Quản lý căn cứ đảm bảo đóng BHXH
  • 2.4.3. Quản lý tổ chức thu BHXH
  • 2.4.4. Quản lý rủi ro thu BHXH
  • 2.4.5. Thanh tra, kiểm tra chuyên ngành về đóng BHXH
  • 2.5. Kinh nghiệm quản lý thu bảo hiểm xã hội của một số quốc gia trên thế giới và bài học cho Việt Nam
  • 2.5.1. Kinh nghiệm quản lý thu BHXH của một số quốc gia trên thế giới
  • 2.5.2. Một số bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam

• Chương 3: Thực trạng quản lý thu BHXH ở Việt Nam

  • 3.1. Bối cảnh tổ chức thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam
  • 3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của BHXH Việt Nam
  • 3.1.2. Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức quản lý thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam
  • 3.1.3. Khung khổ pháp lý tổ chức thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam
  • 3.2. Thực trạng quản lý thu BHXH ở Việt Nam từ năm 2007-2017
  • 3.2.1. Thực trạng quản lý đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội
  • 3.2.2. Thực trạng quản lý căn cứ đảm bảo đóng bảo hiểm xã hội
  • 3.2.3. Thực trạng quản lý tổ chức thu bảo hiểm xã hội
  • 3.2.4. Thực trạng quản lý rủi ro bảo hiểm xã hội
  • 3.2.5. Thực trạng thanh tra, kiểm tra chuyên ngành về đóng BHXH
  • 3.3. Đánh giá thực trạng quản lý thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam
  • 3.3.1. Kết quả đạt được
  • 3.3.2. Những hạn chế
  • 3.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế

• Chương 4: Giải pháp tăng cường quản lý thu BHXH ở Việt Nam

  • 4.1. Quan điểm quản lý thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam
  • 4.1.1. Dự báo bối cảnh kinh tế - xã hội Việt Nam
  • 4.1.2. Định hướng phát triển bảo hiểm xã hội ở Việt Nam
  • 4.1.3. Mục tiêu phát triển bảo hiểm xã hội ở Việt Nam
  • 4.1.4. Dự báo thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam
  • 4.1.5. Quan điểm quản lý thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam
  • 4.2. Giải pháp tăng cường quản lý thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam
  • 4.2.1. Nhóm các giải pháp về mở rộng, phát triển đối tượng tham gia BHXH
  • 4.2.2. Nhóm các giải pháp hoàn thiện căn cứ đảm bảo đóng BHXH
  • 4.2.3. Nhóm các giải pháp về quản lý tổ chức thu BHXH
  • 4.2.4. Nhóm các giải pháp hạn chế rủi ro thu BHXH
  • 4.2.5. Nhóm các giải pháp tăng cường hiệu quả thanh tra, kiểm tra thu BHXH
  • 4.2.6. Các giải pháp khác
  • 4.3. Điều kiện thực hiện có hiệu quả các giải pháp tăng cường quản lý thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam
  • 4.3.1. Đối với Quốc hội
  • 4.3.2. Đối với Chính phủ
  • 4.3.3. Đối với các Bộ ngành có liên quan