Luận án Quản lý tài chính trong hoạt động khoa học và công nghệ ở các trường đại học công lập tại Việt Nam

Tên luận án:

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TRONG HOẠT ĐỘNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TẠI VIỆT NAM

Ngành:

Quản trị kinh doanh (Mã số: 9.340.101)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Quản lý tài chính trong hoạt động khoa học và công nghệ ở các trường đại học công lập tại Việt Nam" được thực hiện trong bối cảnh phát triển kinh tế tri thức và cách mạng công nghiệp 4.0, khi các trường đại học công lập (ĐHCL) giữ vai trò trung tâm trong việc tạo ra tri thức mới, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo thông qua hoạt động khoa học và công nghệ (KH&CN). Hoạt động nghiên cứu tại các trường ĐHCL không chỉ phục vụ đào tạo mà còn tạo ra giá trị kinh tế - xã hội đáng kể, với minh chứng là hơn 80% công trình nghiên cứu xuất sắc và 70% công bố quốc tế uy tín tại Việt Nam đều do đội ngũ từ các trường đại học thực hiện.

Tuy nhiên, để phát huy tối đa tiềm năng này, việc đảm bảo nguồn tài chính đủ mạnh và cơ chế quản lý tài chính (QLTC) phù hợp là vô cùng cấp thiết. Hiện tại, phần lớn kinh phí cho hoạt động KH&CN tại các trường ĐHCL phụ thuộc vào ngân sách nhà nước (khoảng 60%), trong khi mức đầu tư chung còn thấp (chỉ khoảng 0,5% GDP). Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao năng lực QLTC nhằm tối ưu hóa nguồn lực, đảm bảo tính bền vững cho các hoạt động nghiên cứu, đặc biệt trong bối cảnh thực hiện tự chủ đại học và đẩy mạnh hội nhập quốc tế.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án là phân tích lý luận và thực trạng QLTC trong hoạt động KH&CN tại các trường ĐHCL ở Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả và tính bền vững của hoạt động này. Để đạt được mục tiêu đó, luận án thực hiện các nhiệm vụ như tổng quan các nghiên cứu liên quan, hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế, phân tích thực trạng QLTC trong giai đoạn 2020–2023, và đề xuất các nhóm giải pháp hoàn thiện.

Đối tượng nghiên cứu là QLTC trong hoạt động KH&CN tại các trường ĐHCL. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào QLTC cho hoạt động KH&CN trong giai đoạn 2020–2023, với khảo sát định lượng thực hiện từ 8–9/2024 tại một số trường ĐHCL ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Luận án kỳ vọng đóng góp mới thông qua việc hệ thống hóa và bổ sung lý luận, tổng hợp kinh nghiệm quốc tế, phân tích thực trạng dựa trên khảo sát định lượng, đề xuất các nhóm giải pháp khả thi và đưa ra các kiến nghị cụ thể cho Chính phủ, Bộ Tài chính và các trường ĐHCL.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4. Câu hỏi nghiên cứu
• 5. Những đóng góp mới của luận án
• 6. Kết cấu của luận án
• Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu về QLTC trong hoạt động KH&CN ở các trường đại học
• CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP, HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
• 1.1. Hệ thống trường đại học công lập
• 1.1.1. Giáo dục đại học
• 1.1.2. Trường đại học công lập
• 1.1.3. Hệ thống trường đại học công lập tại Việt Nam
• 1.2. Hoạt động khoa học và công nghệ
• 1.3. Đặc điểm hoạt động khoa học và công nghệ và quản lý tài chính trong các trường đại học công lập
• 1.3.1. Đặc điểm hoạt động khoa học và công nghệ trong các trường đại học công lập
• 1.3.2. Đặc điểm quản lý tài chính trong các trường đại học công lập
• Chương 2: Cơ sở lý luận về QLTC trong hoạt động KH&CN ở các trường đại học công lập
• CHƯƠNG 2. LÝ LUẬN VỀ QLTC TRONG HOẠT ĐỘNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP
• 2.1. Một số khái niệm
• 2.1.1. Quản lý
• 2.1.2. Tài chính
• 2.1.3. QLTC trong hoạt động KH&CN tại trường đại học công lập
• 2.2. Nguyên tắc QLTC trong hoạt động KH&CN
• 2.3. Cơ chế, chính sách và nội dung QLTC trong hoạt động khoa học công nghệ ở các trường đại học công lập
• 2.3.1. Cơ chế, chính sách tài chính đối với các trường đại học công lập
• 2.3.2. Quản lý tạo lập nguồn thu tài chính trong hoạt động KH&CN
• 2.3.3. Quản lý sử dụng chi trong hoạt động KH&CN
• 2.3.4. Quản lý phân phối chênh lệch thu chi của hoạt động KH&CN
• 2.3.5. Nguồn tài chính đầu tư cho hoạt động KH&CN ở một số quốc gia trên thế giới
• 2.3.6. Kinh nghiệm một số quốc gia về chính sách và QLTC trong KH&CN
• Chương 3: Thực trạng QLTC trong hoạt động KH&CN tại các trường ĐHCL ở Việt Nam
• Chương 4: Giải pháp hoàn thiện QLTC trong hoạt động KH&CN tại các trường ĐHCL ở Việt Nam