Tên luận án:
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TẬP TRUNG KINH TẾ TRONG LĨNH VỰC BÁN LẺ TẠI VIỆT NAM
Ngành:
Kinh tế
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Quản lý nhà nước về tập trung kinh tế trong lĩnh vực bán lẻ tại Việt Nam" của Bùi Nguyễn Anh Tuấn, thuộc ngành Kinh tế, nghiên cứu sự gia tăng nhanh chóng của các hoạt động tập trung kinh tế (TTKT), đặc biệt là mua bán và sáp nhập (M&A), trong lĩnh vực bán lẻ tại Việt Nam. Bối cảnh này đặt ra những thách thức đáng kể đối với công tác quản lý nhà nước (QLNN), do sự gia nhập của các tập đoàn xuyên quốc gia, sự phát triển của thương mại điện tử, và nguy cơ hình thành vị thế thống lĩnh, hạn chế cạnh tranh, ảnh hưởng đến lợi ích người tiêu dùng. Mặc dù pháp luật cạnh tranh đã có những đổi mới, thực tiễn vẫn còn hạn chế về tiêu chí đánh giá, cơ sở dữ liệu và năng lực phối hợp.
Mục tiêu chính của luận án là đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện QLNN về TTKT trong lĩnh vực bán lẻ tại Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, luận án tập trung vào bốn nhóm nhiệm vụ: làm rõ các vấn đề lý luận cơ bản về TTKT và QLNN trong bán lẻ, phân tích thực trạng hoạt động TTKT và QLNN tại Việt Nam giai đoạn 2007-2024, đánh giá những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất quan điểm, định hướng và hệ thống giải pháp hoàn thiện QLNN đến năm 2030, phù hợp với bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và chuyển đổi số.
Về mặt khoa học, luận án góp phần làm sáng tỏ, hệ thống hóa cơ sở lý luận về QLNN đối với TTKT trong lĩnh vực bán lẻ, làm rõ nội hàm, đặc điểm, mục tiêu, nguyên tắc, nội dung và công cụ quản lý phù hợp. Nó cũng vận dụng các lý thuyết hiện đại về cạnh tranh, phúc lợi người tiêu dùng để lý giải mối quan hệ giữa TTKT, cạnh tranh và vai trò điều tiết của Nhà nước, đồng thời tổng hợp kinh nghiệm quốc tế. Về mặt thực tiễn, luận án cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc hoạch định và hoàn thiện cơ chế QLNN, chỉ ra kết quả, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể đến năm 2030, hướng tới một môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch và phù hợp với thông lệ quốc tế. Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu đa dạng như phân tích thống kê, so sánh, phỏng vấn chuyên gia, diễn giải, quy nạp và dự báo.
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
- 1. Tổng hợp các nghiên cứu trước đây
- 1.1.1. Các nghiên cứu lý luận về TTKT
- 1.1.2. Các nghiên cứu về PLCT và QLNN về TTKT
- 1.1.3. Các nghiên cứu về QLNN đối với TTKT trong lĩnh vực bán lẻ
- 2. Khoảng trống nghiên cứu
- 3. Những giá trị Luận án kế thừa và hướng nghiên cứu của Luận án
- 3.1. Những giá trị Luận án kế thừa
- 3.2. Hướng nghiên cứu của Luận án
- CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG TẬP TRUNG KINH TẾ TRONG LĨNH VỰC BÁN LẺ
- 2.1. Tổng quan về tập trung kinh tế (TTKT)
- 2.2. Khái niệm và đặc điểm của lĩnh vực bán lẻ
- 2.3. Tổng quan về QLNN đối với TTKT trong lĩnh vực bán lẻ
- 2.4. Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam
- CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TẬP TRUNG KINH TẾ TRONG LĨNH VỰC BÁN LẺ TẠI VIỆT NAM
- 3.1. Thực trạng hoạt động tập trung kinh tế trong lĩnh vực bán lẻ tại Việt Nam
- 3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của lĩnh vực bán lẻ tại Việt Nam
- 3.1.2. Phân tích hoạt động tập trung kinh tế theo mô hình SCP
- 3.1.2.1. Cấu trúc thị trường
- 3.1.2.2. Hành vi doanh nghiệp
- 3.1.2.3. Kết quả thị trường
- 3.2. Thực trạng pháp luật và quản lý nhà nước về TTKT trong lĩnh vực bán lẻ giai đoạn 2007–2024
- 3.2.1. Pháp luật điều chỉnh hoạt động TTKT
- 3.2.1.1. Cam kết quốc tế
- 3.2.1.2. Pháp luật trong nước
- 3.3. Thực trạng quản lý nhà nước về TTKT trong lĩnh vực bán lẻ tại Việt Nam
- 3.3.1. Tình hình chung
- 3.3.2. Một số vụ việc điển hình
- 3.3.3. Kết quả và hạn chế của việc quản lý nhà nước đối với hoạt động tập trung kinh tế trong lĩnh vực bán lẻ tại Việt Nam
- 3.3.3.1. Những kết quả đạt được
- 3.3.3.2. Những hạn chế tồn tại
- 3.3.3.3. Nguyên nhân của hạn chế
- CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TẬP TRUNG KINH TẾ TRONG LĨNH VỰC BÁN LẺ TẠI VIỆT NAM
- 4.1. Bối cảnh ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về TTKT trong lĩnh vực bán lẻ giai đoạn đến năm 2030
- 4.1.1. Bối cảnh quốc tế
- 4.1.2. Bối cảnh trong nước
- 4.2. Quan điểm và định hướng hoàn thiện QLNN về TTKT trong lĩnh vực bán lẻ
- 4.2.1. Quan điểm
- 4.2.2. Định hướng
- 4.3. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về tập trung kinh tế trong lĩnh vực bán lẻ
- 4.3.1. Hoàn thiện pháp luật về QLNN về TTKT trong lĩnh vực bán lẻ
- 4.3.2. Tăng cường công tác phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế trong quản lý nhà nước về tập trung kinh tế trong lĩnh vực bán lẻ
- 4.3.3. Các giải pháp khác
- 4.3.3.1. Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về tập trung kinh tế
- 4.3.3.2. Đẩy mạnh công tác truyền thông, phổ biến chính sách, pháp luật về quản lý nhà nước đối với hoạt động tập trung kinh tế trong lĩnh vực bán lẻ
- 4.4. Khuyến nghị đối với doanh nghiệp bán lẻ tham gia tập trung kinh tế
- 4.4.1. Xem xét điều kiện giao dịch
- 4.4.2. Chuẩn bị hồ sơ thông báo đầy đủ và đúng quy định
- 4.4.3. Nâng cao hiểu biết pháp luật và tham vấn UBCTQG