Luận án Quản lý giáo dục pháp luật cho học sinh các trường trung học phổ thông trong bối cảnh hiện nay

Tên luận án:

QUẢN LÝ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

Ngành:

Quản lí giáo dục (Mã số: 9.14.01.14)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Quản lý giáo dục pháp luật cho học sinh các trường trung học phổ thông trong bối cảnh hiện nay" của Vũ Thị Thu Thủy nghiên cứu về tầm quan trọng và thực trạng của công tác giáo dục pháp luật (GDPL) tại các trường THPT ở Việt Nam. Trong bối cảnh xã hội thay đổi mạnh mẽ và hội nhập quốc tế, hành vi pháp luật của học sinh THPT có nhiều biến đổi, đòi hỏi sự giáo dục và điều chỉnh kịp thời để phát triển nhân cách toàn diện và giảm thiểu hành vi vi phạm pháp luật. Công tác GDPL và quản lý GDPL được xác định là bộ phận cơ bản của giáo dục phổ thông nhưng còn bộc lộ nhiều bất cập.

Mục đích của đề tài là đề xuất các biện pháp quản lý GDPL hiệu quả cho hiệu trưởng các trường THPT, dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn. Giả thuyết khoa học cho rằng việc áp dụng các biện pháp quản lý GDPL theo tiếp cận chức năng, phù hợp với bối cảnh, đặc điểm lứa tuổi và điều kiện nhà trường sẽ nâng cao hiệu quả GDPL và giảm thiểu hành vi vi phạm pháp luật ở học sinh THPT.

Nghiên cứu đã khảo sát thực trạng hoạt động GDPL và quản lý GDPL tại các trường THPT ở Hà Nội, Lào Cai, Lâm Đồng và TP. Hồ Chí Minh, với sự tham gia của 745 cán bộ quản lý, giáo viên và lực lượng xã hội. Kết quả cho thấy công tác GDPL về hình thức, nội dung, phương pháp và các biện pháp quản lý của hiệu trưởng (lập kế hoạch, tổ chức bộ máy, thực hiện, kiểm tra, quản lý cơ sở vật chất) đều được đánh giá ở mức trung bình và khá. Các yếu tố chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến công tác quản lý GDPL đều có mức độ tác động đáng kể và tương đương nhau.

Trên cơ sở đó, luận án đã xây dựng khung lý luận về quản lý GDPL cho học sinh THPT và đề xuất 06 biện pháp quản lý, bao gồm: nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên; lập kế hoạch GDPL theo chủ điểm; bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng GDPL cho giáo viên và cộng tác viên; chỉ đạo thực hiện GDPL qua môn học và hoạt động ngoài giờ lên lớp; kiểm tra, giám sát việc thực hiện kế hoạch. Các biện pháp này được chuyên gia đánh giá cao về tính cần thiết và khả thi. Đặc biệt, thực nghiệm hai biện pháp đã chứng minh hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng hoạt động GDPL và hành vi pháp luật của học sinh THPT, góp phần vào việc hình thành nhân cách đạo đức cho học sinh.

Mục lục chi tiết:

MỞ ĐẦU

• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
  • 3.1. Khách thể nghiên cứu
  • 3.2. Đối tượng nghiên cứu
• 4. Giả thuyết khoa học
• 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 6. Phạm vi nghiên cứu
  • 6.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
  • 6.2. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu
  • 6.3. Giới hạn về thời gian lấy số liệu
  • 6.4. Giới hạn về khách thể khảo sát
• 7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
  • 7.1. Phương pháp luận
  • 7.2. Phương pháp nghiên cứu
• 8. Nơi thực hiện đề tài nghiên cứu
• 9. Các luận điểm bảo vệ
• 10. Đóng góp mới của luận án
• 11. Cấu trúc của luận án

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
  • 1.1.1. Các công trình nghiên cứu về giáo dục pháp luật
  • 1.1.2. Các công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục pháp luật
  • 1.1.3. Nhận xét các công trình nghiên cứu và xác định các vấn đề cần giải quyết trong luận án
• 1.2. Giáo dục pháp luật cho học sinh THPT
  • 1.2.1. Pháp luật
    • 1.2.1.1. Khái niệm
    • 1.2.1.2. Những thuộc tính cơ bản của pháp luật
    • 1.2.1.3. Vai trò của pháp luật
  • 1.2.2. Giáo dục pháp luật cho học sinh THPT
    • 1.2.2.1. Khái niệm
    • 1.2.2.2. Các thành tố của hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh THPT
  • 1.2.3. Trường THPT trong hệ thống giáo dục quốc dân và đặc điểm lứa tuổi học sinh THPT
    • 1.2.3.1. Trường THPT trong hệ thống giáo dục quốc dân
    • 1.2.3.2. Đặc điểm lứa tuổi học sinh THPT
• 1.3. Bối cảnh hiện nay và công tác GDPL cho học sinh THPT
  • 1.3.1. Bối cảnh hiện nay của công tác GDPL và quản lý GDPL
  • 1.3.2. Yêu cầu đặt ra đối với công tác GDPL và quản lý GDPL cho học sinh THPT
• 1.4. Phân cấp quản lý trong công tác GDPL cho học sinh THPT
  • 1.4.1. Phân cấp quản lý trong quản lý Nhà nước về giáo dục pháp luật cho học sinh THPT
  • 1.4.2. Phân cấp quản lý trong nhà trường THPT về giáo dục pháp luật cho học sinh
• 1.5. Quản lý GDPL cho học sinh của hiệu trưởng trường THPT
  • 1.5.1. Lập kế hoạch GDPL cho học sinh THPT
  • 1.5.2. Tổ chức bộ máy GDPL cho học sinh THPT
  • 1.5.3. Chỉ đạo, điều khiển hoạt động giáo dục GDPL cho học sinh THPT
  • 1.5.4. Kiểm tra hoạt động GDPL cho học sinh THPT
  • 1.5.5. Quản lý cơ sở vật chất phục vụ hoạt động GDPL cho học sinh THPT
• 1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý GDPL cho HS THPT
  • 1.6.1. Các yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến quản lý GDPL cho học sinh THPT
  • 1.6.2. Các yếu tố khách quan ảnh hưởng đến quản lý GDPL cho học sinh THPT
• Kết luận chương 1

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

• 2.1. Tổ chức khảo sát thực trạng quản lý GDPL cho học sinh các trường THPT
  • 2.1.1. Mục đích khảo sát
  • 2.1.2. Nội dung khảo sát
  • 2.1.3. Phương pháp khảo sát
  • 2.1.4. Tiêu chí và thang đánh giá
    • 2.1.4.1. Tiêu chí đánh giá
    • 2.1.4.2. Thang đánh giá
    • 2.1.4.3. Cách thức khảo sát
  • 2.1.5. Địa bàn nghiên cứu và mẫu khảo sát thực trạng
• 2.2. Thực trạng GDPL cho học sinh các trường THPT
  • 2.2.1. Thực trạng mức độ đạt được mục tiêu GDPL cho học sinh THPT
  • 2.2.2. Thực trạng mức độ thực hiện các nội dung GDPL cho học sinh THPT
  • 2.2.3. Thực trạng các hình thức GDPL cho học sinh THPT
  • 2.2.4. Thực trạng mức độ thực hiện các phương pháp GDPL cho học sinh THPT
  • 2.2.5. Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ công tác GDPL cho học sinh THPT
  • 2.2.6. Thuận lợi và khó khăn trong công tác GDPL cho học sinh các trường THPT
• 2.3. Thực trạng quản lý GDPL cho học sinh các trường THPT
  • 2.3.1. Lập kế hoạch GDPL cho học sinh THPT
  • 2.3.2. Tổ chức bộ máy nhân sự thực hiện hoạt động GDPL cho học sinh THPT
  • 2.3.3. Tổ chức và chỉ đạo các hoạt động GDPL cho học sinh THPT
  • 2.3.4. Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch GDPL cho học sinh THPT
  • 2.3.5. Quản lý CSVC phục vụ công tác GDPL cho học sinh THPT
• 2.4. Thực trạng yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý GDPL cho học sinh THPT
  • 2.4.1. Các yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến công tác quản lý GDPL cho học sinh THPT
  • 2.4.2. Các yếu tố khách quan ảnh hưởng đến công tác quản lý GDPL cho học sinh THPT
• 2.5. Đánh giá thực trạng công tác quản lý GDPL cho học sinh THPT
  • 2.5.1. Thành công
  • 2.5.2. Hạn chế
  • 2.5.3. Nguyên nhân
    • 2.5.3.1. Nguyên nhân khách quan
    • 2.5.3.2. Nguyên nhân chủ quan
• Kết luận chương 2

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
  • 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi
  • 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
  • 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
  • 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
  • 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính bền vững
• 3.2. Biện pháp quản lý GDPL cho học sinh các trường THPT
  • 3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về GDPL cho học sinh
  • 3.2.2. Lập kế hoạch GDPL theo chủ điểm giáo dục phù hợp với học sinh THPT
  • 3.2.3. Tổ chức bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng GDPL cho giáo viên và cộng tác viên
  • 3.2.4. Chỉ đạo thực hiện GDPL cho học sinh theo yêu cầu của chương trình giáo dục pháp luật phổ thông qua môn học
  • 3.2.5. Chỉ đạo đa dạng hóa các hoạt động ngoài giờ lên lớp theo các chủ điểm GDPL
  • 3.2.6. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện kế hoạch GDPL cho học sinh THPT
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý GDPL cho HSTHPT
• 3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý GDPL cho học sinh THPT
  • 3.4.1. Mục đích khảo sát
  • 3.4.2. Mẫu và địa bàn khảo sát
  • 3.4.3. Phương pháp khảo sát, tiêu chí và thang đánh giá khảo sát
• 3.5. Tổ chức thực nghiệm Giải pháp quản lý hoạt động GDPL cho học sinh THPT
  • 3.5.1. Mục đích thực nghiệm
  • 3.5.2. Giả thuyết thực nghiệm
  • 3.5.3. Tiến trình thực nghiệm
  • 3.5.4. Mẫu thực nghiệm
  • 3.5.5. Kế hoạch và phương pháp tiến hành thực nghiệm
  • 3.5.6. Thực nghiệm thăm dò
  • 3.5.7. Thực nghiệm tác động
• 3.6. Xử lý chung kết quản thực nghiệm
  • 3.6.1. Tổng hợp kết quả thực nghiệm
    • 3.6.1.1. Mô tả dữ liệu
    • 3.6.1.2. So sánh dữ liệu liên tục
    • 3.6.1.3. So sánh dữ liệu rời rạc
    • 3.6.1.4. Kiểm định tương quan
  • 3.6.2. Đánh giá kết quả thực nghiệm
• Kết luận chương 3

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

• 1. Kết luận
  • 1.1.
  • 1.2.
  • 1.3.
• 2. Khuyến nghị
  • 2.2. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo
  • 2.3. Đối với các trường THPT
  • 2.4. Đối với các cơ quan liên quan đến GDPL