TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ HIỆN NAY
CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ
Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu trách nhiệm xã hội (TNXH) của các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay. Xuất phát từ thực tế thuật ngữ TNXH ra đời từ những năm 1950 và ngày càng trở thành yêu cầu cấp thiết, được xem là "triết lý" kinh doanh ở nhiều quốc gia, luận án nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện TNXH đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và xã hội.
Tuy nhiên, ở Việt Nam, dù nhận thức về TNXH đang tích cực hơn, vấn đề này vẫn còn tương đối mới mẻ. Nhiều DNNN đã bước đầu áp dụng và đạt được những kết quả thiết thực, đóng góp quan trọng vào ngân sách Nhà nước, phát triển hạ tầng, đảm bảo an sinh xã hội và bảo vệ môi trường. Các DNNN còn đi đầu trong việc đầu tư vào các ngành, lĩnh vực ít lợi nhuận, ngăn chặn độc quyền và góp phần củng cố an ninh quốc phòng.
Bên cạnh những thành tựu đó, luận án cũng chỉ ra nhiều hạn chế, yếu kém. Không ít DNNN hoạt động kém hiệu quả, thua lỗ, nợ xấu lớn, gây thất thoát vốn và ảnh hưởng đến uy tín chính trị - xã hội. Tình trạng khai thác tài nguyên thiếu khoa học, gây ô nhiễm môi trường, không đảm bảo quyền lợi người lao động, gian lận kinh doanh vẫn còn phổ biến. Các nguyên nhân của những hạn chế này bao gồm khung pháp lý chưa vững chắc, nhận thức chưa đầy đủ của chủ thể DNNN, vai trò hạn chế của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp, và nhận thức về quyền lợi của người lao động, người tiêu dùng chưa đủ sức tác động.
Trên cơ sở phân tích lý luận và thực trạng, luận án đề xuất một hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện TNXH của các DNNN. Các giải pháp này bao gồm hoàn thiện khung pháp luật, nâng cao nhận thức và biện pháp thực hiện TNXH từ phía doanh nghiệp, cũng như phát huy vai trò của các hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, người lao động và người tiêu dùng trong việc thúc đẩy DNNN làm tròn trách nhiệm của mình, hướng tới sự phát triển bền vững trong quá trình hội nhập quốc tế.
1. Tính cấp thiết của đề tài
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục tiêu nghiên cứu
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
3.2. Phạm vi nghiên cứu
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1. Cơ sở lý luận
4.2. Phương pháp nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
5.1. Ý nghĩa khoa học của luận án
5.2. Ý nghĩa thực tiễn của luận án
6. Kết cấu của luận án
1.1. Những công trình nghiên cứu liên quan đến lý luận chung về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Nhà nước trong quá trình hội nhập quốc tế
1.1.1. Những công trình nghiên cứu liên quan những vấn đề lý luận chung về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
1.1.2. Những công trình nghiên cứu liên quan đến những vấn đề lý luận chung về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay
1.2. Những công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng và giải pháp thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam hiện nay
1.3. Giá trị của các công trình đã nghiên cứu và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu, làm sáng tỏ thêm
1.3.1. Giá trị của những công trình đã tổng quan
1.3.2. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu và làm sáng tỏ thêm
2.1. Trách nhiệm xã hội, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và vai trò của việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
2.1.1. Khái niệm trách nhiệm, trách nhiệm xã hội
2.1.2. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và cấu trúc của nó
2.1.3. Vai trò thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
2.2. Hội nhập quốc tế và những yêu cầu của hội nhập quốc tế đối với việc thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam hiện nay
2.2.1. Hội nhập quốc tế và quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam
2.2.2. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Nhà nước và những yêu cầu của hội nhập quốc tế đối với việc thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam hiện nay
2.3. Những nhân tố tác động đến việc thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay
3.1. Thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay - thành tựu và nguyên nhân
3.1.1. Thành tựu thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay
3.1.2. Nguyên nhân của những thành tựu thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay
3.2. Thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay - hạn chế và nguyên nhân
3.2.1. Những hạn chế thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay
3.2.2. Nguyên nhân của những hạn chế trong thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay
4.1. Hoàn thiện khung pháp luật nhằm tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho điều kiện kinh doanh và thực hiện trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay
4.1.1. Xây dựng cơ sở pháp lý để đổi mới quản trị, cơ cấu lại doanh nghiệp Nhà nước theo những điều kiện và thông lệ quốc tế
4.1.2. Xây dựng những chủ trương chính sách, pháp luật để phát huy vai trò của các hội,tổ chức xã hội - nghề nghiệp tác động thúc đẩy doanh nghiệp Nhà nước nâng cao nhận thức, thực hiện trách nhiệm xã hội
4.2. Doanh nghiệp Nhà nước cần nâng cao nhận thức và biện pháp thực hiện trách nhiệm xã hội trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay
4.2.1. Doanh nghiệp Nhà nước cần tự nâng cao nhận thức về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay
4.2.2. Doanh nghiệp Nhà nước cần tự nâng cao biện pháp thực hiện trách nhiệm xã hội trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay
4.3. Nâng cao vai trò của các hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp nhằm tác động thúc đẩy các doanh nghiệp Nhà nước thực hiện tốt trách nhiệm xã hội trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay
4.3.1. Phát huy vai trò tổ chức Công đoàn nhằm tác động thay đổi nhận thức về trách nhiệm xã hội cho các doanh nghiệp Nhà nước
4.3.2. Phát huy vai trò của các hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp nhằm tác động thúc đẩy doanh nghiệp Nhà nước thực hiện tốt trách nhiệm xã hội
4.4. Nâng cao vai trò của người lao động và người tiêu dùng nhằm tác động thúc đẩy các doanh nghiệp Nhà nước thực hiện tốt trách nhiệm xã hội trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay
4.4.1. Phát huy vai trò người lao động nhằm tác động thay đổi nhận thức - thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Nhà nước
4.4.2. Phát huy vai trò người tiêu dùng nhằm tác động thay đổi nhận thức - thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Nhà nước