PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG TỈNH THANH HOÁ TRONG BỐI CẢNH BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Kinh tế phát triển (Mã số: 9310105)
Luận án tiến sĩ "Phát triển nông nghiệp bền vững tỉnh Thanh Hóa trong bối cảnh biến đổi khí hậu" được thực hiện do thực trạng nông nghiệp Việt Nam nói chung và Thanh Hóa nói riêng đang chịu thiệt hại lớn từ biến đổi khí hậu và dịch bệnh, trong khi thành tựu phát triển nông nghiệp bền vững còn hạn chế. Sự lúng túng trong lý luận và hoạch định chính sách là một trong những nguyên nhân. Thanh Hóa, với tiềm năng nhưng sản xuất chưa hiệu quả và thiếu bền vững, được chọn làm địa bàn nghiên cứu điển hình, với kỳ vọng kết quả có thể tham khảo cho các tỉnh ven biển tương đồng.
Mục tiêu nghiên cứu của luận án là đề xuất định hướng và giải pháp phát triển nông nghiệp bền vững cho tỉnh Thanh Hóa đến năm 2025 trên cơ sở khoa học. Để đạt được mục tiêu này, luận án tập trung vào ba nhiệm vụ chính: làm rõ các vấn đề lý luận cơ bản về phát triển nông nghiệp bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu đối với một tỉnh; đánh giá thực trạng phát triển nông nghiệp bền vững của Thanh Hóa giai đoạn 2011-2019, phân tích các thành công, hạn chế, nguyên nhân và vai trò của quản lý nhà nước; và đề xuất định hướng, giải pháp cụ thể.
Quá trình nghiên cứu tuân thủ quan điểm duy vật biện chứng, tư tưởng phát triển vì người dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, và quan điểm phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Đảng. Các phương pháp tiếp cận bao gồm hệ thống, từ lý thuyết đến thực tiễn, liên ngành - liên vùng, và nhân - quả. Luận án sử dụng đa dạng các phương pháp nghiên cứu như phân tích hệ thống, thống kê, chuyên gia, so sánh, dự báo, mô hình toán (phương pháp véc-tơ), SWOT, và điều tra khảo sát để thu thập, phân tích dữ liệu và thẩm định kết quả.
Những đóng góp mới của luận án mang ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Về lý luận, luận án làm rõ bản chất của phát triển nông nghiệp bền vững ở cấp tỉnh trong bối cảnh biến đổi khí hậu, xác định các yếu tố ảnh hưởng, kiến nghị phương cách phát triển (như hình thành chuỗi giá trị, tổ hợp nông - công nghiệp, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao) và xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá. Về thực tiễn, công trình cung cấp căn cứ khoa học vững chắc cho chính quyền Thanh Hóa trong việc hoạch định phương hướng và giải pháp phát triển nông nghiệp bền vững đến năm 2025. Đồng thời, luận án cũng hỗ trợ người sản xuất nông nghiệp tại tỉnh có thêm thông tin và hiểu biết để đưa ra các quyết định hiệu quả hơn trong phát triển cây trồng, vật nuôi gắn với các hình thức tổ chức sản xuất tiên tiến.
Chương 1 tổng quan các công trình khoa học liên quan, kế thừa các tư tưởng về phát triển bền vững và chỉ ra những vấn đề cốt lõi cần nghiên cứu sâu như quan niệm rõ ràng hơn về phát triển nông nghiệp bền vững trong biến đổi khí hậu và hệ thống chỉ tiêu đánh giá. Chương 2 xây dựng cơ sở lý luận, làm rõ nội dung, bản chất phát triển nông nghiệp bền vững, các dấu hiệu nhận biết (hài hòa, nhịp nhàng, cân đối, thích ứng, hiệu quả), các yếu tố ảnh hưởng, và xác định hệ thống chỉ tiêu để đánh giá phát triển nông nghiệp bền vững của tỉnh.