Tên luận án:
PHÁT TRIỂN KINH TẾ BỀN VỮNG VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG TRONG BỐI CẢNH BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Ngành:
Biến đổi khí hậu
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu vấn đề phát triển kinh tế bền vững (PTKT bền vững) tại Vùng kinh tế trọng điểm Đồng bằng sông Cửu Long (KTTĐ ĐBSCL) trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH). Mục tiêu chính là làm rõ cơ sở lý luận, nội hàm về PTKT bền vững cho các vùng KTTĐ dưới tác động của BĐKH; đánh giá thực trạng phát triển kinh tế bền vững của KTTĐ ĐBSCL giai đoạn 2013-2019; và đề xuất các định hướng, giải pháp chiến lược đến năm 2030.
Phương pháp nghiên cứu bao gồm tiếp cận hệ thống, tổng hợp, động và lịch sử, từ trên xuống và từ dưới lên, cùng với quan điểm phát triển bền vững và ứng phó BĐKH. Luận án đã xây dựng bộ tiêu chí đánh giá PTKT bền vững gồm 17 chỉ tiêu, được phân loại theo ba chủ đề chính: PTKT bền vững nội tại ứng phó với BĐKH, tác động lan tỏa, và liên kết kinh tế. Quy trình xây dựng tiêu chí áp dụng phương pháp Delphi và kiểm định Kendall's W để đảm bảo độ tin cậy và đồng thuận cao từ chuyên gia.
Kết quả đánh giá thực trạng giai đoạn 2013-2019 cho thấy PTKT của KTTĐ ĐBSCL tuy phát triển đúng hướng nhưng còn nhiều bất cập, thiếu bền vững, chưa cân đối giữa các địa phương và chưa phát huy được vai trò đầu tàu. Các hạn chế bao gồm quy mô GRDP nhỏ, tốc độ tăng trưởng thấp, GRDP/người thấp hơn mục tiêu, tiêu hao năng lượng cao, phát thải khí nhà kính gia tăng, tỷ lệ thất nghiệp cao và liên kết kinh tế vùng còn yếu. Nguyên nhân được xác định là do cơ cấu kinh tế chưa hiện đại, hạ tầng chưa đồng bộ, cơ chế chính sách chưa đầy đủ và nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu.
Trên cơ sở đó, luận án đề xuất ba nhóm giải pháp chính để thúc đẩy PTKT bền vững cho KTTĐ ĐBSCL đến năm 2030: (1) giải pháp phát triển kinh tế bền vững nội tại ứng phó với BĐKH, (2) giải pháp tăng cường tác động lan tỏa, và (3) giải pháp gia tăng mức độ liên kết kinh tế vùng.
Mục lục chi tiết:
-
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ BỀN VỮNG CỦA VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM TRONG BỐI CẢNH BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
- 1.1. Phát triển kinh tế và phát triển kinh tế bền vững
- 1.1.1. Phát triển kinh tế
- 1.1.2. Phát triển bền vững và phát triển kinh tế bền vững
- 1.2. Phát triển kinh tế bền vững của vùng kinh tế trọng điểm trong bối cảnh biến đổi khí hậu
- 1.2.1. Lý thuyết phát triển kinh tế vùng
- 1.2.2. Khái niệm và vai trò của vùng kinh tế trọng điểm
- 1.2.3. Phát triển kinh tế bền vững của vùng kinh tế trọng điểm
- 1.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế bền vững của vùng kinh tế trọng điểm
- 1.2.5. Tác động của biến đổi khí hậu đến phát triển kinh tế
- 1.3. Đánh giá phát triển kinh tế bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu
- 1.4. Các nghiên cứu về phát triển kinh tế và biến đổi khí hậu vùng đồng bằng sông Cửu Long
- 1.5. Những nhận định rút ra và khoảng trống trong các nghiên cứu
-
CHƯƠNG 2. ĐỊA ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. Giới thiệu vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long
- 2.1.3. Kịch bản biến đổi khí hậu và NBD vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long
- 2.2. Quan điểm và khung tiếp cận nghiên cứu
- 2.2.1. Quan điểm tiếp cận nghiên cứu
- 2.2.1. Khung tiếp cận nghiên cứu
- 2.3. Phương pháp nghiên cứu
- 2.3.1. Phương pháp thu thập và kế thừa số liệu
- 2.3.2. Phương pháp xây dựng bộ tiêu chí đánh giá phát triển kinh tế bền vững vùng kinh tế trọng điểm
- 2.3.3. Phương pháp chuẩn hoá số liệu
- 2.3.4. Phương pháp tính toán chỉ số tổng hợp
- 2.3.5. Phương pháp so sánh
- 2.3.6. Phương pháp kiểm định mức độ liên kết kinh tế vùng
- 2.3.8. Phương pháp phân tích SWOT
-
CHƯƠNG 3. ĐÁNH GIÁ PHÁT TRIỂN KINH TẾ BỀN VỮNG VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
- 3.1. Đề xuất tiêu chí/ chỉ tiêu đánh giá phát triển kinh tế theo hướng bền vững của vùng kinh tế trọng điểm trong bối cảnh biến đổi khí hậu
- 3.1.1. Rà soát và chọn lọc sơ bộ danh sách các chỉ tiêu đánh giá phát triển kinh tế bền vững vùng kinh tế trọng điểm
- 3.1.2. Kết quả tham vấn chuyên gia
- 3.1.3. Các chỉ tiêu đánh giá phát triển kinh tế theo hướng bền vững của vùng kinh tế trọng điểm trong bối cảnh biến đổi khí hậu
- 3.2. Đánh giá chung về thực trạng phát triển kinh tế của vùng kinh tế trọng điểm đồng bằng sông Cửu Long
- 3.3. Đánh giá tính bền vững về phát triển kinh tế vùng kinh tế trọng điểm đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh biến đổi khí hậu
- 3.3.1. Đánh giá theo các Chỉ số phát triển kinh tế bền vững thành phần
- 3.3.2. Đánh giá theo các chủ đề phát triển
- 3.3.2. Đánh giá tổng hợp về tính bền vững phát triển kinh tế vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2013-2019
- 3.4. Một số hạn chế trong phát triển kinh tế vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng Sông Cửu Long và nguyên nhân
- 3.4.1. Hạn chế trong phát triển kinh tế vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng Sông Cửu Long
- 3.4.2. Nguyên nhân những hạn chế trong phát triển kinh tế vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng Sông Cửu Long
- 3.5. Các cơ chế, chính sách phát triển kinh tế vùng kinh tế trọng điểm đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh biến đổi khí hậu
-
CHƯƠNG 4. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ BỀN VỮNG VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG TRONG BỐI CẢNH BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
- 4.1. Những vấn đề đặt ra đối với phát triển kinh tế bền vững vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long
- 4.1.1. Từ bối cảnh trong nước và quốc tế
- 4.1.2. Từ định hướng phát triển kinh tế - xã hội vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long
- 4.1.3. Từ dự báo xu hướng biến đổi khí hậu vùng đồng bằng sông Cửu Long
- 4.1.4. Tóm lược điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức đối với phát triển kinh tế bền vững vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long
- 4.2. Các xu hướng phát triển kinh tế bền vững hiện nay
- 4.3. Định hướng phát triển kinh tế bền vững vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long bối cảnh biến đổi khí hậu
- 4.4. Một số giải pháp phát triển kinh tế bền vững của vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030
- 4.4.1. Giải pháp phát triển kinh tế bền vững nội tại ứng phó với biến đổi khí hậu
- 4.4.2. Giải pháp tăng cường tác động lan tỏa
- 4.4.3. Nhóm giải pháp gia tăng mức độ liên kết kinh tế
-
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ