Phát triển doanh nghiệp công nghệ cao ở vùng Đồng bằng sông Hồng
Kinh tế chính trị
Luận án "Phát triển doanh nghiệp công nghệ cao ở vùng Đồng bằng sông Hồng" tập trung nghiên cứu vai trò thiết yếu của doanh nghiệp công nghệ cao (DNCNC) trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, mang lại những thay đổi sâu sắc trong sản xuất, quản lý và đời sống xã hội. DNCNC được xác định là lực lượng tiên phong trong nền kinh tế tri thức, tạo ra giá trị gia tăng cao, ít tiêu hao tài nguyên, và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, góp phần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thu hút nhân lực chất lượng cao, và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Nghiên cứu này phù hợp với định hướng của Đảng về đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch sang nền kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ và năng suất lao động, với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia có năng lực đổi mới sáng tạo thuộc nhóm dẫn đầu ASEAN vào năm 2030.
Vùng Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH) là địa bàn chiến lược, có tiềm năng phát triển DNCNC nhờ hạ tầng giao thông phát triển, hệ thống trung tâm nghiên cứu, trường đại học, khu công nghiệp và khu công nghệ cao. Tuy nhiên, việc phát triển DNCNC tại đây còn đối mặt với nhiều hạn chế, như thiếu sự phối hợp giữa các khu vực và khung chính sách phù hợp, khó khăn trong tiếp cận công nghệ lõi, quy mô nhỏ và ít tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Các nghiên cứu hiện tại về DNCNC ở vùng ĐBSH chủ yếu dừng lại ở mô tả tổng quan, chưa phân tích sâu các yếu tố tác động và đề xuất giải pháp cụ thể.
Mục đích của luận án là làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn về DNCNC cũng như phát triển DNCNC tại vùng ĐBSH, từ đó đề xuất quan điểm và giải pháp phát triển đến năm 2035. Phạm vi nghiên cứu khảo sát thực trạng DNCNC ở vùng ĐBSH từ năm 2008 (khi Luật Công nghệ cao được ban hành) đến hết năm 2024. Luận án được xây dựng trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm, chủ trương của Đảng; cơ sở chính trị từ các văn kiện, nghị quyết của Đảng; cơ sở pháp lý từ hiến pháp, pháp luật và các quy định của Nhà nước; cùng cơ sở thực tiễn từ kết quả khảo cứu của một số nước và thực tiễn DNCNC ở vùng ĐBSH.
Về giá trị, luận án góp phần làm sâu sắc thêm những vấn đề lý luận về DNCNC và phát triển DNCNC ở phạm vi cấp vùng. Về thực tiễn, kết quả nghiên cứu có thể làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà hoạch định chính sách, các nhà nghiên cứu trong phát triển DNCNC, đồng thời làm tài liệu tham khảo cho giảng dạy môn Kinh tế chính trị.