Nghiên cứu các yếu tố của kiểm soát nội bộ tác động tới hiệu quả kinh doanh tại các doanh nghiệp vận tải đường bộ Việt Nam
Nghiên cứu không nêu rõ ngành cụ thể của luận án. Tuy nhiên, nội dung đề tài tập trung vào lĩnh vực kiểm soát nội bộ và hiệu quả kinh doanh trong các doanh nghiệp vận tải đường bộ.
Luận án nghiên cứu các yếu tố của kiểm soát nội bộ (KSNB) tác động đến hiệu quả kinh doanh (HQKD) tại các doanh nghiệp vận tải đường bộ (DNVTĐB) Việt Nam. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết khi ngành vận tải đường bộ, dù đóng vai trò quan trọng, đang đối mặt với nhiều rủi ro (dịch bệnh, chi phí, nhân lực, thị phần, chính sách) và chịu ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch Covid-19, đòi hỏi DNVTĐB phải kiểm soát KSNB tốt để tồn tại và phát triển.
Nghiên cứu tổng quan cho thấy các công trình trước đây tập trung vào KSNB theo hướng quản trị, chất lượng thông tin kế toán, giá trị doanh nghiệp, và đánh giá rủi ro. Tuy nhiên, ít nghiên cứu kết hợp cả phương pháp định tính và định lượng, và kết quả có thể khác biệt tùy thuộc vào bối cảnh quốc gia. Đây là khoảng trống nghiên cứu mà luận án hướng tới.
Mục tiêu chung của luận án là xác định các nhân tố KSNB và đo lường mức độ ảnh hưởng của chúng đến HQKD, từ đó đề xuất khuyến nghị cải thiện KSNB và HQKD cho DNVTĐB Việt Nam. Các mục tiêu cụ thể bao gồm nghiên cứu đặc điểm DNVTĐB trong bối cảnh hội nhập và Covid, cũng như xác định mức độ tác động của các yếu tố KSNB đến HQKD.
Đối tượng nghiên cứu là KSNB với 5 yếu tố theo COSO 2013 (môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin truyền thông, giám sát) và yếu tố “chính sách Nhà nước”, tác động tới HQKD (đo bằng lợi nhuận, doanh thu, ROA, ROE, ROS, số vòng quay TSCĐ, năng suất lao động). Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các DNVTĐB quy mô lớn và vừa tại Việt Nam, sử dụng dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2016-2020 và dữ liệu sơ cấp thu thập từ quản lý DNVTĐB năm 2021.
Phương pháp nghiên cứu bao gồm định tính (phỏng vấn sâu chuyên gia) để khám phá, điều chỉnh thang đo và mô hình, và định lượng (khảo sát 500 DNVTĐB, sử dụng SPSS 26 để kiểm định độ tin cậy Cronbach’s alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích hồi quy tuyến tính). Luận án có những đóng góp mới về lý luận khi đưa ra các thang đo KSNB phù hợp với đặc thù DNVTĐB (kiểm soát chất lượng dịch vụ vận tải, an toàn lao động, phòng cháy nổ) và đưa yếu tố “chính sách Nhà nước” vào mô hình, đồng thời kiểm định mô hình này trong bối cảnh Việt Nam. Về thực tiễn, nghiên cứu cung cấp tài liệu tham khảo cho quản lý doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý nhà nước để nâng cao hiệu quả KSNB và HQKD.