Luận án Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến việc ra quyết định quản lý chất thải chăn nuôi lợn trên địa bàn thành phố Hà Nội

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC RA QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ CHẤT THẢI CHĂN NUÔI LỢN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Ngành:

Khoa học môi trường

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu bối cảnh quản lý chất thải chăn nuôi lợn tại Hà Nội, một địa phương có ngành chăn nuôi lợn phát triển mạnh mẽ nhưng đối mặt với lượng chất thải ngày càng tăng và ô nhiễm môi trường. Mặc dù Việt Nam đã có nhiều nỗ lực và quy định về quản lý chất thải, hiệu quả thực thi còn hạn chế, đặc biệt là do ý thức và hành vi của chủ cơ sở chăn nuôi chưa phù hợp. Luận án xác định rằng việc ra quyết định quản lý chất thải của các cơ sở chăn nuôi phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm nhận thức về lợi ích, điều kiện sản xuất và trách nhiệm xã hội.

Nghiên cứu được triển khai nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định quản lý chất thải chăn nuôi lợn tại các cơ sở trên địa bàn Hà Nội, từ đó đề xuất các giải pháp tối ưu hướng tới bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Các mục tiêu cụ thể bao gồm phân tích bối cảnh thực tế, xác định yếu tố ảnh hưởng, mô phỏng tích hợp hành vi quản lý chất thải bằng mô hình đa tác tố, và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý.

Về mặt lý luận, đây là nghiên cứu đầu tiên xây dựng và hoàn thiện mô hình dựa trên thuyết hành vi dự định (TPB) của Ajzen, kết hợp kỹ thuật phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) và mô hình tác tố (ABM) để xác định các yếu tố ảnh hưởng. Về thực tiễn, nghiên cứu cung cấp thông tin lượng hóa và kiểm chứng khoa học về các yếu tố ảnh hưởng, hỗ trợ địa phương trong việc thực hiện các kế hoạch phát triển nông nghiệp bền vững và tái sử dụng phế phụ phẩm nông nghiệp. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học tin cậy cho việc xây dựng và thực hiện các chính sách quản lý chất thải chăn nuôi trên địa bàn.

Kết quả cho thấy, phần lớn các cơ sở chăn nuôi tại Hà Nội vẫn là quy mô nhỏ, nằm gần khu dân cư, và đa số đã áp dụng ít nhất một giải pháp xử lý chất thải nhưng hiệu quả chưa triệt để, với chất lượng nước thải sau xử lý vẫn chưa đạt quy chuẩn. Các yếu tố tâm lý (thái độ, niềm tin, ý thức trách nhiệm) và hoàn cảnh bên ngoài (tuổi, trình độ học vấn, kinh nghiệm chăn nuôi, quy mô, chính sách quản lý môi trường) có tác động đáng kể đến quyết định quản lý chất thải. Mô hình ABM đã được kiểm chứng có khả năng dự báo hành vi quản lý chất thải một cách tin cậy. Phân tích kịch bản chính sách cho thấy các can thiệp như kiểm soát ô nhiễm qua cam kết, di dời trại chăn nuôi, và hỗ trợ đầu tư thiết bị tách phân đều góp phần giảm tải lượng ô nhiễm COD.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN 1. MỞ ĐẦU

  • 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

  • 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

    • 1.2.1. Mục tiêu tổng quát

    • 1.2.2. Mục tiêu cụ thể

  • 1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU

  • 1.4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI

  • 1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI

• PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 2.1. NGHIÊN CỨU VỀ XÁC ĐỊNH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI VIỆC RA QUYẾT ĐỊNH CỦA NÔNG HỘ TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP VÀ QUẢN LÝ CHẤT THẢI

  • 2.2. ĐẶC ĐIỂM CHĂN NUÔI VÀ QUẢN LÝ CHẤT THẢI CỦA CÁC CƠ SỞ CHĂN NUÔI LỢN TẠI VIỆT NAM

  • 2.3. TỔNG HỢP CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ CHẤT TẢI TẠI CÁC CƠ SỞ CHĂN NUÔI TẠI VIỆT NAM

  • 2.4. NHẬN ĐỊNH TỔNG HỢP VÀ ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU

• PHẦN 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 3.1. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU

  • 3.2. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

  • 3.3. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

  • 3.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

    • 3.4.1. Khung tiếp cận nghiên cứu

    • 3.4.2. Giả thuyết nghiên cứu

    • 3.4.3. Phương pháp nghiên cứu

• PHẦN 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

  • 4.1. BỐI CẢNH THỰC TẾ CỦA HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CHẤT THẢI CHĂN NUÔI TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI

    • 4.1.1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội Thành phố Hà Nội

    • 4.1.2. Thực trạng chăn nuôi và quản lý chất thải trên địa bàn nghiên cứu

    • 4.1.3. Hiệu quả của hoạt động quản lý chất thải chăn nuôi tới môi trường

  • 4.2. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ CHẤT THẢI CỦA CÁC CƠ SỞ CHĂN NUÔI LỢN THEO TIẾP CẬN CỦA THUYẾT HÀNH VI DỰ ĐỊNH

    • 4.2.1. Thực trạng quản lý chất thải và nhận thức của các chủ cơ sở chăn nuôi được điều tra

    • 4.2.2. Ảnh hưởng của thái độ, niềm tin và ý thức trách nhiệm đến hành vi quản lý chất thải của chủ cơ sở chăn nuôi lợn

      • 4.2.2.1. Mô hình theo thuyết TBP về các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi xử lý chất thải chăn nuôi lợn

      • 4.2.2.2. Mô hình theo thuyết TBP về các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi sử dụng chất thải chăn nuôi lợn

    • 4.2.3. Ảnh hưởng của đặc điểm nhân khẩu và các yếu tố hoàn cảnh đến đến hành vi quản lý chất thải chăn nuôi của chủ cơ sở chăn nuôi

  • 4.3. MÔ PHỎNG TÍCH HỢP HÀNH VI QUẢN LÝ CHẤT THẢI CHĂN NUÔI LỢN BẰNG MÔ HÌNH ĐA TÁC TỐ

    • 4.3.1. Xây dựng mô hình tác tố

    • 4.3.2. Đánh giá độ tin cậy của mô hình tác tố

      • 4.3.2.1. Đánh giá độ nhạy các yếu tố đầu vào mô hình ABM

      • 4.3.2.2. Hiệu chỉnh mô hình ABM

      • 4.3.2.3. Kiểm chứng kết quả mô hình ABM

  • 4.4. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ CHẤT THẢI CHĂN NUÔI LỢN

    • 4.4.1. Thành lập kịch bản quản lý chất thải chăn nuôi để đánh giá tác động của chính sách

    • 4.4.2. Phân tích hiệu quả của kịch bản chính sách can thiệp định hướng hành vi trên mô hình ABM

    • 4.4.3. Các khuyến nghị để nâng tỷ lệ xử lý và sử dụng chất thải chăn nuôi

• PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

  • 5.1. KẾT LUẬN

  • 5.2. KIẾN NGHỊ

• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN