Tên luận án:
“NGHIÊN CỨU TỶ LỆ LƯU HÀNH VÀ ĐẶC TÍNH SINH HỌC PHÂN TỬ CỦA VI KHUẨN Escherichia coli VÀ Salmonella spp. KHÁNG KHÁNG SINH PHÂN LẬP TỪ THỊT LỢN VÀ THỊT GÀ Ở MỘT SỐ TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG”
Ngành:
Dịch tễ học Thú y
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Đề tài nghiên cứu về tình trạng kháng kháng sinh của vi khuẩn Escherichia coli (E. coli) và Salmonella spp. trên thịt lợn và thịt gà tại một số tỉnh Đồng bằng sông Hồng, một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh mối quan ngại toàn cầu về sức khỏe cộng đồng. Kháng kháng sinh, đặc biệt là các chủng sản sinh enzyme β-lactamase phổ rộng (ESBL) và AmpC β-lactamase, đang đe dọa hiệu quả phòng ngừa và điều trị nhiễm trùng, gây tốn kém và tăng nguy cơ tử vong. Thịt lợn và thịt gà là hai loại thực phẩm chính trong khẩu phần ăn của người Việt Nam, nhưng quy trình giết mổ, vận chuyển và buôn bán không đảm bảo vệ sinh có thể dẫn đến nhiễm vi khuẩn kháng kháng sinh. Mặc dù đã có một số nghiên cứu tại Việt Nam, nhưng chúng thường có phạm vi nhỏ và chưa giải trình tự các gen mã hóa enzyme ESBL/AmpC.
Mục tiêu của nghiên cứu là xác định tỷ lệ lưu hành, tính kháng kháng sinh và đặc tính sinh học phân tử của các gen kháng kháng sinh của E. coli và Salmonella trên thịt lợn và thịt gà tại các tỉnh Đồng bằng sông Hồng, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc thiết lập các biện pháp kiểm soát hiệu quả.
Nghiên cứu đã thu thập mẫu thịt từ các chợ truyền thống tại Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh và Hải Dương. Các phương pháp phân lập vi khuẩn, kiểm tra khả năng kháng kháng sinh (phương pháp pha loãng nồng độ), xác định khả năng sản sinh enzyme ESBL/AmpC và giải trình tự gen mã hóa ESBL/AmpC đã được thực hiện.
Kết quả cho thấy tỷ lệ lưu hành của E. coli và Salmonella trên thịt lợn và thịt gà lần lượt là 72,86% và 44,46%. E. coli phân lập được có tỷ lệ kháng cao với tetracycline (90,72%), ampicillin (89,05%), florfenicol (84,11%), streptomycin (80,11%), trong đó 93,26% là chủng đa kháng. Salmonella cũng có tỷ lệ kháng cao với tetracycline (91,58%), ampicillin (66,52%), florfenicol (65,32%), với 75,49% là chủng đa kháng. Tỷ lệ E. coli sản sinh ESBL, AmpC và đồng thời ESBL+AmpC lần lượt là 12,15%, 1,27% và 3,07%. Đối với Salmonella, các tỷ lệ này là 9,19%, 0,66% và 1,97%. Nghiên cứu cũng phát hiện các gen mã hóa enzyme ESBL thuộc họ CTX-M (như blaCTX-M-14, blaCTX-M-27, blaCTX-M-65, blaCTX-M-55) và TEM (như blaTEM-1, blaTEM-104, blaTEM-164, blaTEM-176, blaTEM-215), cùng với gen blaCMY-2 thuộc họ AmpC. Đặc biệt, chủng Salmonella Virchow được phát hiện lần đầu tiên trên thịt tại Việt Nam.
Những phát hiện này cung cấp dữ liệu quan trọng cho việc giám sát và kiểm soát nguy cơ lây lan các gen kháng kháng sinh trong thực phẩm, làm cơ sở khoa học để xây dựng các chiến lược kiểm soát hiệu quả, bền vững trong tương lai, góp phần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Mục lục chi tiết:
PHẦN 1. MỞ ĐẦU
- 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
- 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
- 1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- 1.4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
- 1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
- 1.5.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
- 1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
PHẦN II. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 2.1. ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA VI KHUẨN E. coli, Salmonella
- 2.1.1. Đặc điểm sinh học của vi khuẩn E. coli
- 2.1.2. Đặc điểm sinh học của vi khuẩn Salmonella
- 2.2. KHÁNG KHÁNG SINH
- 2.2.1. Khái niệm kháng kháng sinh
- 2.2.2. Cơ chế kháng kháng sinh của vi khuẩn
- 2.2.3. Con đường truyền lây gen kháng kháng sinh
- 2.3. ENZYME β-LACTAMASE
- 2.3.1. Đặc điểm của enzym ẞ-lactamase phổ mở rộng (ESBL)
- 2.3.2. Đặc điểm của enzyme AmpC ẞ-lactamase
- 2.3.3. Gen mã hóa enzyme ESBL
- 2.3.4. Gen mã hóa enzyme AmpC
- 2.4. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ THỰC TRẠNG KHÁNG KHÁNG SINH CỦA VI KHUẨN E. COLI VÀ SALMONELLA TRONG THỰC PHẨM
- 2.4.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
- 2.4.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
- 2.5. BỆNH TRUYỀN QUA THỰC PHẨM DO VI KHUẨN
PHẦN III. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.1. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
- 3.1.1. Xác định tỷ lệ lưu hành của vi khuẩn E. coli và Salmonella trên thịt lợn và thịt gà ở một số tỉnh đồng bằng sông Hồng
- 3.1.2. Kiểm tra khả năng kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli và Salmonella phân lập được
- 3.1.3. Xác định đặc tính sinh học phân tử của một số gen kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli và Salmonella phân lập được
- 3.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.2.1. Phương pháp thu thập mẫu
- 3.2.2. Phương pháp phân lập vi khuẩn E. coli
- 3.2.3. Phương pháp phân lập vi khuẩn Salmonella
- 3.2.4. Phương pháp định type các chủng vi khuẩn E. coli và Salmonella
- 3.2.5. Phương pháp kiểm tra khả năng kháng kháng sinh của các chủng E. coli và Salmonella
- 3.2.6. Phương pháp xác định khả năng sản sinh enzyme ESBL/AmpC của các chủng E. coli và Salmonella
- 3.2.7. Phương pháp phát hiện gen mã hóa ESBL/AmpC
- 3.2.8. Phương pháp giải trình tự gen mã hóa ESBL/AmpC
- 3.2.9. Phương pháp xử lý số liệu
PHẦN IV. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
- 4.1. TỶ LỆ LƯU HÀNH CỦA VI KHUẨN E. coli VÀ Salmonella TRÊN THỊT LỢN VÀ THỊT GÀ Ở MỘT SỐ TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG
- 4.1.1. Tỷ lệ lưu hành của vi khuẩn E. coli và Salmonella trên thịt lợn và thịt gà
- 4.1.2. Định type các chủng vi khuẩn E. coli và Salmonella phân lập từ thịt lợn và thịt gà
- 4.2. KHẢ NĂNG KHÁNG KHÁNG SINH CỦA VI KHUẨN E. coli VÀ Salmonella PHÂN LẬP ĐƯỢC
- 4.2.1. Khả năng kháng kháng sinh của E. coli và Salmonella phân lập được
- 4.2.1.1. Khả năng kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli phân lập được
- 4.2.1.2. Khả năng kháng kháng sinh của vi khuẩn Salmonella phân lập được
- 4.2.2. Tỷ lệ lưu hành vi khuẩn E. coli và Salmonella kháng kháng sinh trên thịt lợn và thịt gà
- 4.2.2.1. Tỷ lệ lưu hành vi khuẩn E. coli kháng kháng sinh trên thịt lợn và thịt gà
- 4.2.2.2. Tỷ lệ lưu hành vi khuẩn Salmonella kháng kháng sinh trên thịt lợn và thịt gà
- 4.2.3. Xác định khả năng sản sinh enzyme ESBL/AmpC β-lactamases của các chủng E. coli và Salmonella phân lập được
- 4.2.3.1. Khả năng sản sinh enzyme ESBL/AmpC của vi khuẩn E. coli
- 4.2.3.2. Khả năng sản sinh enzyme ESBL/AmpC của vi khuẩn Salmonella
- 4.3. XÁC ĐỊNH ĐẶC TÍNH SINH HỌC PHÂN TỬ CỦA MỘT SỐ GEN MÃ HÓA ESBL VÀ AMPC
- 4.3.1. Phát hiện gen mã hóa enzyme ESBL/AMPC của các chủng E. coli và Salmonella
- 4.3.1.1. Phát hiện gen mã hóa enzyme ESBL/AmpC của các chủng E. coli
- 4.3.1.2. Phát hiện gen mã hóa enzyme ESBL/AmpC của các chủng Salmonella
- 4.3.2. Giải trình tự gen mã hóa enzyme ESBL/AMPC của các chủng E. coli và Salmonella
PHẦN V. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
- 5.1. KẾT LUẬN
- 5.2. ĐỀ NGHỊ