Luận án Nghiên cứu tính đa hình của một số gen liên quan đến loãng xương ở nam giới

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU TÍNH ĐA HÌNH CỦA MỘT SỐ GEN LIÊN QUAN ĐẾN LOÃNG XƯƠNG Ở NAM GIỚI

Ngành:

Nội Khoa – Xương khớp

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ y học này tập trung nghiên cứu về tính đa hình của một số gen liên quan đến loãng xương (LX) ở nam giới, một bệnh lý phổ biến gây gánh nặng kinh tế và giảm chất lượng cuộc sống, đặc biệt ở người cao tuổi. Loãng xương chịu ảnh hưởng lớn từ yếu tố di truyền, với 50% – 85% sự biến đổi mật độ xương (MĐX) do gen quy định.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định đặc điểm của ba đa hình gen LRP5 Q89R (rs41494349), MTHFR C677T (rs1801133) và FTO rs1121980 trên đối tượng nam giới loãng xương nguyên phát tại Việt Nam, đồng thời phân tích mối liên quan giữa các đa hình gen này với MĐX và các yếu tố nguy cơ khác. Đây là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam khảo sát đồng thời cả ba đa hình gen này trên nam giới.

Nghiên cứu bệnh - chứng được tiến hành trên 400 đối tượng nam giới (200 bệnh nhân loãng xương và 200 đối tượng có MĐX bình thường làm đối chứng), được ghép cặp theo nhóm tuổi. Các đa hình gen được xác định bằng phương pháp cắt enzym giới hạn (RFLP-PCR) và ARMS-PCR, sau đó phân tích thống kê bằng phần mềm Stata 14.0.

Kết quả cho thấy, tỷ lệ kiểu gen AG+GG của LRP5 Q89R, kiểu gen CT+TT của MTHFR C677T và kiểu gen GA của FTO rs1121980, cùng với các alen nguy cơ tương ứng (alen G của LRP5 Q89R, alen T của MTHFR C677T, alen A của FTO rs1121980), đều xuất hiện với tỷ lệ cao hơn có ý nghĩa thống kê ở nhóm bệnh nhân loãng xương so với nhóm chứng. Cụ thể, kiểu gen AG+GG của LRP5 Q89R làm tăng nguy cơ loãng xương gấp 2,62 lần; kiểu gen CT+TT của MTHFR C677T làm tăng nguy cơ loãng xương gấp 1,54 lần; và kiểu gen GA của FTO rs1121980 làm tăng nguy cơ loãng xương cột sống thắt lưng gấp 1,99 lần.

Đáng chú ý, sự xuất hiện càng nhiều alen nguy cơ trong tổ hợp ba gen này càng làm tăng nguy cơ loãng xương ở nam giới (1 alen tăng 2,17 lần, 2 alen trở lên tăng 3,82 lần). Ảnh hưởng của các đa hình gen này được xác định là độc lập với các yếu tố nguy cơ khác như chỉ số BMI, tiền sử hút thuốc, uống rượu, gãy xương và mức độ hoạt động thể lực. Từ đó, nghiên cứu đề xuất việc xác định sớm các đa hình gen này ở nam giới trẻ tuổi có nguy cơ cao để đưa ra chiến lược chẩn đoán, điều trị và dự phòng loãng xương hợp lý, góp phần giảm gánh nặng y tế.

Mục lục chi tiết:

• ĐẶT VẤN ĐỀ

• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 1.1. Dịch tễ học loãng xương nam
    • Trên thế giới
    • Tại Việt Nam
  • 1.1 Gen liên quan đến loãng xương
    • 1.1.1 Nghiên cứu trên thế giới
    • 1.2.2. Nghiên cứu tại Việt Nam

• CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
  • 2.2. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.2.1. Nhóm bệnh
    • 2.2.2. Nhóm chứng
  • 2.3. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu
    • 2.3.2 Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
    • 2.3.3. Các chỉ số, biến số nghiên cứu
    • 2.3.4. Phương pháp phân tích số liệu
  • 2.4. Vấn đề đức của nghiên cứu

• CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
  • 3.2. Đặc điểm đa hình gen LRP5 Q89R, MTHFR C677T và FTO rs1121980
  • 3.3. Mối liên quan của 3 đa hình gen nghiên cứu và một số yếu tố nguy cơ với loãng xương nam giới
    • 3.3.1. Mối liên quan của SNP rs41494349 (Q89R) của gen LRP5 với loãng xương nam giới
    • 3.3.2. Mối liên quan giữa đa hình C677T của gen MTHFR với loãng xương ở nam giới
    • 3.3.3. Mối liên quan giữa đa hình gen FTO rs1121980 với loãng xương ở nam giới
    • 3.3.4. Sự kết hợp của các đa hình gen của 3 gen LRP5 Q89R, MTHFR C677T và FTO rs1121980 với loãng xương ở nam giới
    • 3.3.5. Mối liên quan của 3 đa hình gen LRP5 Q89R, MTHFR C677T và FTO rs1121980 và các yếu tố nguy cơ khác trong mô hình kiểm định đa biến

• CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN

  • 4.1. Đặc điểm 3 đa hình gen nghiên cứu
    • 4.1.1. Đa hình gen LRP5 Q89R rs41494349
    • 4.1.2. Đa hình gen MTHFR C677T
    • 4.1.3. Đa hình kiểu gen FTO rs1121980
  • 4.2. Mối liên quan giữa đa hình gen và các yếu tố nguy cơ loãng xương ở nam giới

• KẾT LUẬN

• KHUYẾN NGHỊ