Luận án Nghiên cứu thực trạng tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm tại cộng đồng và hiệu quả một số biện pháp can thiệp

Tên luận án:

Nghiên cứu thực trạng tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm tại cộng đồng và hiệu quả một số biện pháp can thiệp

Ngành:

(Không tìm thấy thông tin cụ thể trong tài liệu)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Dựa trên tình hình toàn cầu về bệnh truyền qua thực phẩm (BTQTP) gây tiêu chảy nghiêm trọng, trong đó số liệu tại Việt Nam còn chưa phản ánh đúng thực trạng, luận án này tập trung nghiên cứu thực trạng tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm (TCCTP) tại cộng đồng và đánh giá hiệu quả các biện pháp can thiệp. Mục tiêu của nghiên cứu là mô tả thực trạng TCCTP ở ba tỉnh Quảng Ninh, Thái Bình, Phú Thọ năm 2013, xác định các yếu tố ảnh hưởng, và đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp truyền thông nhằm cải thiện kiến thức, thực hành về vệ sinh an toàn thực phẩm (ATTP).

Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 6/2013 đến tháng 6/2015, bao gồm nghiên cứu mô tả, cắt ngang và nghiên cứu can thiệp tại cộng đồng. Kết quả cho thấy tỷ lệ mắc TCCTP tại cộng đồng là 0,56%/2 tuần, chiếm 81,76% tổng số ca tiêu chảy cấp. Các yếu tố nguy cơ phổ biến bao gồm thực phẩm không nấu chín kỹ (28,10%), thức ăn đường phố (16,53%), bữa ăn gia đình (16,53%). Phần lớn người bệnh tự điều trị (87,60%), chủ yếu bằng thuốc Tây. Nghiên cứu cũng chỉ ra khoảng trống lớn giữa số liệu TCCTP thực tế tại cộng đồng và số liệu báo cáo của hệ thống y tế công (21,56 lần) và nhà thuốc (7,01 lần).

Kiến thức và thực hành ATTP còn nhiều hạn chế, đặc biệt về nguyên nhân ngộ độc thực phẩm, nguồn gây ô nhiễm và thời điểm rửa tay. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc TCCTP của hộ gia đình bao gồm kiến thức về “xử trí tiêu chảy cấp” (giảm nguy cơ) và số nhân khẩu ≥5 người (tăng nguy cơ).

Sau can thiệp, các chỉ số về kiến thức, thái độ và thực hành ATTP của người dân được cải thiện đáng kể. Hiệu quả can thiệp cao ở các chỉ tiêu như hiểu đúng khái niệm ATTP, nguyên nhân và dấu hiệu ngộ độc thực phẩm, cũng như thực hành rửa tay bằng xà phòng trước/trong khi chế biến thực phẩm và trước khi ăn. Tỷ lệ mắc TCCTP trong nhóm can thiệp giảm từ 1,73% xuống 0,29% (p<0,01), với hiệu quả can thiệp đạt 48,33%. Luận án kiến nghị triển khai thêm các nghiên cứu và nhân rộng mô hình can thiệp truyền thông dựa vào cộng đồng.

Mục lục chi tiết:

• ĐẶT VẤN ĐỀ

• MỤC TIÊU:

  • Mô tả thực trạng tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm tại cộng đồng 3 tỉnh Quảng Ninh, Thái Bình, Phú Thọ năm 2013.
  • Xác định một số yếu tố ảnh hưởng tới thực trạng tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm tại địa bàn nghiên cứu.
  • Đánh giá hiệu quả một số biện pháp can thiệp cải thiện kiến thức, thực hành về vệ sinh an toàn thực phẩm dự phòng tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm tại cộng đồng.

• ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN

• CẤU TRÚC LUẬN ÁN

• CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 1.1. Tiêu chảy liên quan thực phẩm
    • 1.1.1. Một số khái niệm và thuật ngữ
    • 1.1.2. Bệnh truyền qua thực phẩm gây hội chứng tiêu chảy
      • 1.1.2.1. Bệnh truyền qua thực phẩm có nguồn gốc vi khuẩn
      • 1.1.2.2. Bệnh truyền qua thực phẩm có nguồn gốc virus
      • 1.1.2.3. Bệnh truyền qua thực phẩm có nguồn gốc ký sinh trùng
      • 1.1.2.4. Các bệnh truyền qua thực phẩm có nguồn gốc độc chất tự nhiên và hóa học
    • 1.1.3. Một số nghiên cứu tiêu chảy liên quan thực phẩm trên thế giới
    • 1.1.4. Một số nghiên cứu tiêu chảy liên quan thực phẩm tại Việt Nam
      • 1.1.4.1. Tỷ lệ mắc tiêu chảy liên quan thực phẩm
      • 1.1.4.2. Nghiên cứu tại Việt Nam về nguyên nhân gây tiêu chảy liên quan thực phẩm
      • 1.1.4.3. Kiến thức, thái độ, thực hành (KAP) của cộng đồng về an toàn thực phẩm (ATTP) tại Việt Nam
  • 1.2. Một số yếu tố liên quan đến tiêu chảy truyền qua thực phẩm
    • 1.2.1. Các đường lây truyền tiêu chảy qua thực phẩm
    • 1.2.2. Một số yếu tố vệ sinh liên quan đến cơ chế lây truyền bệnh tiêu chảy
    • 1.2.3. Một số yếu tố xã hội học liên quan đến tỷ lệ mắc tiêu chảy tại cộng đồng
  • 1.3. Giải pháp can thiệp phòng chống tiêu chảy liên quan thực phẩm trong cộng đồng
    • 1.3.1. Cơ sở lý luận dự phòng bệnh tiêu chảy liên quan thực phẩm
    • 1.3.2. Một số giải pháp can thiệp chung của cộng đồng thế giới
    • 1.3.4. Một số giải pháp của hệ thống y tế Việt Nam
      • 1.3.4.1. Giải pháp về tăng cường hệ thống tổ chức, quản lý ATTP
      • 1.3.4.2. Giải pháp về cơ chế chính sách
      • 1.3.4.3. Một số mô hình điểm bảo đảm an toàn thực phẩm

• CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng, địa điểm, thời gian nghiên cứu
    • 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.1.2. Tiêu chuẩn chọn đối tượng nghiên cứu
    • 2.1.3. Địa điểm nghiên cứu
    • 2.1.4. Thời gian nghiên cứu
  • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
    • 2.2.2. Cỡ mẫu và chọn mẫu nghiên cứu
      • 2.2.2.1. Mục tiêu 1 & 2 (Nghiên cứu thực trạng)
      • 2.2.2.2. Mục tiêu 3 (Nghiên cứu can thiệp)
    • 2.2.3. Công cụ thu thập thông tin
      • 2.2.3.1. Công cụ thu thập thông tin
      • 2.2.3.2. Nội dung biện pháp can thiệp
    • 2.2.4. Phương pháp và tiến trình thu thập thông tin
      • 2.2.4.1. Mục tiêu 1 & 2 (Nghiên cứu thực trạng)
      • 2.2.4.2. Mục tiêu 3 (Nghiên cứu can thiệp)
    • 2.2.5. Các chỉ số và biến số nghiên cứu
      • 2.2.5.1. Mục tiêu 1 & 2 (Nghiên cứu thực trạng)
      • 2.2.5.2. Mục tiêu 3 (Nghiên cứu can thiệp)
  • 2.3. Tổ chức nghiên cứu
  • 2.4. Xử lý và phân tích số liệu
  • 2.6. Đạo đức nghiên cứu

• CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Thực trạng tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm
    • 3.1.2. Kết quả điều tra tiêu chảy liên quan thực phẩm trong cộng đồng
    • 3.1.3. Đặc điểm kiến thức, thái độ, thực hành về an toàn thực phẩm
      • 3.1.3.1. Đặc điểm kiến thức về an toàn thực phẩm
      • 3.1.3.3. Đặc điểm thực hành về an toàn thực phẩm tại cộng đồng
  • 3.2. Một số yếu tố ảnh hưởng tỷ lệ mắc tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm trong cộng đồng
    • 3.2.1. Phân tích hồi quy đơn biến về tình trạng tiêu chảy liên quan thực phẩm và một số yếu tố ảnh hưởng
      • 3.2.1.1. Yếu tố ảnh hưởng tới TCCTP của cá nhân
      • 3.2.1.2. Yếu tố ảnh hưởng tới TCCTP của hộ gia đình
    • 3.2.2. Phân tích hồi quy đa biến về tình trạng tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm và một số yếu tố ảnh hưởng
  • 3.3. Hiệu quả một số biện pháp can thiệp truyền thông an toàn thực phẩm đến thực trạng tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm tại cộng đồng
    • 3.3.1. Hiệu quả can thiệp truyền thông tại cộng đồng
      • 3.3.1.1. Hiệu quả can thiệp kiến thức ATTP tại cộng đồng
      • 3.3.1.3. Hiệu quả can thiệp thực hành ATTP tại cộng đồng
    • 3.3.2. Hiệu quả can thiệp tỷ lệ tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm tại cộng đồng

• CHƯƠNG 4. BÀN LUẬN

  • 4.1. Thực trạng tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm trong cộng đồng
  • 4.2. Một số yếu tố liên quan tới tiêu chảy cấp truyền qua thực phẩm trong cộng đồng
    • 4.2.2. Một số yếu tố ảnh hưởng đến tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm
      • 4.2.2.1. Ảnh hưởng của một số yếu tố xã hội học với tỷ lệ mắc tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm của cá nhân người dân trong cộng đồng
      • 4.2.2.2. Phân tích đơn biến một số yếu tố xã hội học và kiến thức, thái độ, thực hành về an toàn thực phẩm của hộ gia đình với tỷ lệ mắc tiêu chảy liên quan thực phẩm
      • 4.2.2.3. Phân tích đa biến một số yếu tố với tỷ lệ mắc tiêu chảy liên quan thực phẩm
  • 4.3. Sự khác biệt tỷ lệ tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm tại cộng đồng và qua báo cáo của hệ thống y tế
  • 4.4. Hiệu quả biện pháp can thiệp trong cộng đồng
    • 4.4.1. Hiệu quả can thiệp kiến thức, thái độ, thực hành về An toàn thực phẩm
    • 4.4.2. Hiệu quả can thiệp tỷ lệ mắc tiêu chảy cấp liên quan thực phẩm

• KẾT LUẬN

• KIẾN NGHỊ