Tên luận án:
NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG DỊ HÌNH TÀN TẬT Ở NGƯỜI MẮC BỆNH PHONG VÀ HIỆU QUẢ MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤC HỒI CHỨC NĂNG TẠI BA TỈNH BẮC TRUNG BỘ (2015 – 2017)
Ngành:
Vệ sinh xã hội học và tổ chức y tế
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu thực trạng dị hình tàn tật ở người mắc bệnh phong (NMBP) và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phục hồi chức năng (PHCN) tại ba tỉnh Bắc Trung Bộ (Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Tĩnh) trong giai đoạn 2015-2017. Bệnh phong, do trực khuẩn Mycobacterium leprae gây ra, không chỉ dẫn đến dị hình, tàn tật mà còn gây ra sự kỳ thị, xa lánh. Mặc dù công tác điều trị đã có nhiều hiệu quả với phác đồ đa hóa trị liệu, tình trạng dị hình tàn tật và thách thức trong quản lý, chăm sóc NMBP vẫn còn đáng kể, đặc biệt tại khu vực Bắc Trung Bộ.
Mục tiêu chính của nghiên cứu là mô tả thực trạng dị hình tàn tật, nhu cầu PHCN của NMBP tại ba tỉnh trên vào năm 2015, và đánh giá hiệu quả của một số biện pháp phục hồi thể chất, tâm lý xã hội cho NMBP tại tỉnh Nghệ An. Luận án, với 118 trang, 48 bảng và 10 biểu đồ, được tiến hành bằng thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang và can thiệp so sánh trước sau.
Kết quả nghiên cứu cho thấy thực trạng dị hình, tàn tật ở NMBP là rất cao (94,2%), với 68,1% ở mức độ 2, và thể nhiều khuẩn chiếm 70,9%. Các bộ phận bị tàn tật nhiều nhất là tay (90,1-91,2%) và chân (81,8-83,7%). Nhu cầu PHCN thể chất và tâm lý xã hội của NMBP là rất lớn và đa dạng, bao gồm vật lý trị liệu/PHCN cho các tình trạng như bàn tay/chân mất cảm giác, loét ổ gà, và phẫu thuật chỉnh hình. Mức độ tự kỳ thị và kỳ thị tiếp thu của NMBP, cũng như sự kỳ thị và xa cách của người dân và nhân viên y tế đối với NMBP, vẫn còn đáng kể.
Sau can thiệp tại Nghệ An, luận án ghi nhận hiệu quả tích cực trong phục hồi thể chất, với tỷ lệ và mức độ dị hình, tàn tật giảm đáng kể (tỷ lệ tàn tật độ 1 giảm từ 40,0% xuống 17,1%; độ 0 tăng từ 4,6% lên 8,3%). Hiệu quả phục hồi tâm lý xã hội cũng rõ rệt, khi mức độ tự kỳ thị và kỳ thị tiếp thu của NMBP giảm. Đồng thời, kiến thức, thái độ của người dân và nhân viên y tế về phòng chống bệnh phong được cải thiện, và mức độ kỳ thị, xa cách giảm.
Luận án kiến nghị tiếp tục duy trì và đổi mới các chương trình truyền thông giáo dục sức khỏe về phòng chống bệnh phong, đồng thời cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn về phục hồi nghề nghiệp cho NMBP.
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 1.1. ĐẠI CƯƠNG VỀ BỆNH PHONG
- 1.1.1. Đặc điểm dịch tễ học bệnh phong
- Sơ lược lịch sử bệnh phong
- Định nghĩa về bệnh phong
- Phân bố bệnh phong
- Nguồn lây và đường lây truyền
- Yếu tố nguy cơ của bệnh phong
- Sinh bệnh học bệnh phong
- 1.1.2. Chẩn đoán và phân loại bệnh phong
- Chẩn đoán bệnh phong
- Phân loại bệnh phong
- Đa hóa trị liệu trong điều trị, quản lý NMBP
- Khái niệm “Loại trừ bệnh phong”, “Thanh toán bệnh phong”
- 1.2. DỊ HÌNH TÀN TẬT Ở NGƯỜI BỆNH PHONG
- 1.2.1. Đặc điểm dị hình tàn tật ở NMBP
- 1.2.2. Phân loại tàn tật ở NMBP
- 1.2.3. Thực trạng dị hình tàn tật của NMBP
- * Trên thế giới:
- * Ở Việt Nam:
- 1.3. PHỤC HỒI CHỨC NĂNG CHO NMBP
- 1.3.1. Đại cương về phục hồi chức năng
- 1.3.2. Phục hồi chức năng cho người mắc bệnh phong
- 1.3.2.1. Phục hồi thể chất
- 1.3.2.2. Phục hồi tâm lý xã hội
- 1.3.2.3. Phục hồi nghề nghiệp
- 1.3.3. Hiệu quả của một số giải pháp phục hồi chức năng cho NMBP đã được áp dụng tại Việt Nam
- 1.4. MỘT SỐ THÔNG TIN VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
- CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
- 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
- 2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
- 2.1.3. Thời gian nghiên cứu
- 2.2. Phương pháp nghiên cứu
- 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
- 2.2.2. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
- 2.2.2.1. Với nghiên cứu mô tả cắt ngang
- 2.2.2.2. Với nghiên cứu can thiệp
- 2.2.3. Các biến số nghiên cứu
- 2.2.4. Công cụ và phương pháp thu thập số liệu
- 2.2.5. Các bước tiến hành:
- 2.2.6. Xử lý và phân tích số liệu
- 2.3. Sai số và biện pháp khắc phục
- 2.4. Đạo đức nghiên cứu
- CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 3.1. THỰC TRẠNG DỊ HÌNH TÀN TẬT VÀ NHU CẦU PHCN CỦA NMBP TẠI 3 TỈNH BẮC TRUNG BỘ, NĂM 2015
- 3.1.1. Một số thông tin chung về NMBP trong nghiên cứu
- 3.1.2. Thực trạng tàn tật ở NMBP tham gia nghiên cứu
- 3.1.3. Thực trạng tự kỳ thị và sự kỳ thị tiếp thu của NMBP
- 3.1.4. Thực trạng nhu cầu PHCN cho NMBP có dị hình, tàn tật
- 3.1.5. Thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành và sự kỳ thị, sự xa cách của người dân và NVYT đối với NMBP
- 3.2. HIỆU QUẢ MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤC HỒI THỂ CHẤT VÀ TÂM LÝ- XÃ HỘI CHO NMBP TẠI TỈNH NGHỆ AN
- 3.2.1. Một số thông tin về NMBP trước và sau can thiệp
- 3.2.2. Hiệu quả phục hồi thể chất ở NMBP
- 3.2.2.1. Kết quả phục hồi thể chất cho NMBP
- 3.2.2.2. Hiệu quả một số biện pháp phục hồi thể chất cho NMBP trước và sau can thiệp
- 3.2.3. Hiệu quả một số biện pháp phục hồi tâm lý xã hội
- 3.2.3.1. Hiệu quả đối với người mắc bệnh phong
- 3.2.3.2. Hiệu quả thay đổi kiến thức, thái độ, thực hành về bệnh phong của người dân
- 3.2.3.3. Hiệu quả thay đổi kiến thức, thái độ, thực hành về bệnh phong của nhân viên y tế
- CHƯƠNG 4. BÀN LUẬN
- 4.1. Thực trạng dị hình tàn tật và nhu cầu phục hồi chức năng của NMBP tại 3 tỉnh Bắc Trung bộ năm 2015
- Thực trạng tàn tật ở NMBP tham gia nghiên cứu:
- Thực trạng tự kỳ thị và sự kỳ thị tiếp thu của NMBP:
- Thực trạng nhu cầu PHCN cho NMBP có dị hình, tàn tật:
- Thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành về bệnh phong và sự kỳ thị, sự xa cách với NMBP của người dân và NVYT:
- 4.2. Hiệu quả một số biện pháp phục hồi thể chất và tâm lý xã hội cho NMBP tại tỉnh Nghệ An
- Hiệu quả một số biện pháp phục hồi thể chất cho NMBP:
- Hiệu quả một số biện pháp phục hồi tâm lý xã hội:
- Hiệu quả đối với NMBP:
- Hiệu quả đối với người dân và NVYT:
- 4.3. Hạn chế của nghiên cứu
- KẾT LUẬN
- 1. Thực trạng dị hình, tàn tật và nhu cầu phục hồi chức năng của người mắc bệnh phong tại ba tỉnh Bắc Trung bộ năm 2015
- 2. Hiệu quả một số biện pháp phục hồi thể chất và tâm lý xã hội cho người mắc bệnh phong tại Nghệ An
- KIẾN NGHỊ
- 1. Tiếp tục duy trì các biện pháp phục hồi thể chất và tâm lý xã hội cho người mắc bệnh phong ở các địa bàn khác có điều kiện tương đồng để khẳng định tính bền vững của các giải pháp.
- 2. Thực hiện thường xuyên và đổi mới các chương trình truyền thông giáo dục sức khỏe phòng chống bệnh phong.
- 3. Trong thời gian tới cần có thêm các nghiên cứu trên phạm vi rộng hơn, cung cấp những thông tin toàn diện hơn về tình hình tàn tật của người mắc bệnh phong trên phạm vi toàn quốc. Mặt khác, cần tiến hành nghiên cứu và áp dụng các biện pháp phục hồi nghề nghiệp cho người mắc bệnh phong.