Luận án Nghiên cứu thành phần hoá học và một số hoạt tính sinh học của cây Chùm ngây (Moringa oleifera)

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ MỘT SỐ HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA CÂY CHÙM NGÂY (Moringa oleifera)

Ngành:

Khoa học Vật chất (Mã số: 9 44 01 17)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án “Nghiên cứu thành phần hoá học và một số hoạt tính sinh học của cây Chùm ngây (Moringa oleifera)” của tác giả Trần Văn Hiện được thực hiện tại Học viện Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Đề tài tập trung vào việc nghiên cứu thành phần hóa học và các hoạt tính sinh học tiềm năng của cây Chùm ngây (Moringa oleifera), một loài thực vật được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng và y dược.

Mục tiêu chính của luận án là phân lập và xác định các hợp chất hóa học từ lá và rễ cây Chùm ngây, tìm kiếm các cấu trúc hóa học mới, đồng thời khảo sát các hoạt tính sinh học của các dịch chiết và hợp chất phân lập được. Cụ thể, nghiên cứu đã tiến hành thu hái mẫu tại Hoành Bồ, Quảng Ninh và sử dụng các phương pháp sắc ký cột, sắc ký lớp mỏng (TLC), sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) để phân lập. Cấu trúc hóa học của các hợp chất được xác định bằng các phương pháp phổ hiện đại như IR, MS, 1D-NMR, 2D-NMR.

Kết quả nghiên cứu đã phân lập được tổng cộng 30 hợp chất từ cây Chùm ngây, trong đó 18 hợp chất từ phần rễ và 16 hợp chất từ phần lá. Đáng chú ý, một hợp chất mới với cấu trúc chưa từng được công bố là 7-epi-lasiodipline D (MO-02) đã được tìm thấy từ rễ cây. Bốn hợp chất bao gồm vanillic acid (MO-12), ferulic acid (MO-13), isolariciresinol (MO-16) và pinoresinol (MO-17) được tìm thấy ở cả rễ và lá.

Về hoạt tính sinh học, luận án đã đánh giá khả năng ức chế sản sinh nitric oxide (NO) liên quan đến kháng viêm và hoạt tính kháng vi sinh vật. Các cao chiết tổng methanol và ethyl acetate từ lá và rễ Chùm ngây cho thấy khả năng ức chế NO rõ rệt. Đặc biệt, hợp chất 3,4-dihydroxybenzoic acid (MO-11) thể hiện hoạt tính ức chế NO mạnh nhất. Đối với hoạt tính kháng vi sinh vật, lần đầu tiên nghiên cứu đã thử nghiệm khả năng kháng các dòng vi khuẩn Vibrio gây hại thủy sản. Cao chiết tổng methanol và cao chiết ethyl acetate từ rễ Chùm ngây thể hiện hoạt tính kháng khuẩn tốt trên dòng Vibrio parahaemolyticus (Vp) với giá trị MIC là 32 µg/ml. Các cao chiết từ lá cũng cho hoạt tính trung bình trên dòng Vp (MIC 64 µg/ml).

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc công bố một hợp chất mới và lần đầu tiên đánh giá hoạt tính kháng các dòng vi sinh vật Vibrio gây bệnh trên thủy sản của các cao chiết và hoạt chất từ cây Chùm ngây. Kết quả này cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc nghiên cứu sâu hơn và phát triển các ứng dụng tiềm năng của cây Chùm ngây trong y dược và nuôi trồng thủy sản.