NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HOÁ HỌC VÀ HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA HAI LOÀI MỘC LAN LÂM ĐỒNG (MAGNOLIA LAMDONGENSIS) VÀ MỘC LAN TIẾP (MAGNOLIA TIEPII)
Hoá học các hợp chất thiên nhiên
Luận án này trình bày nghiên cứu tiên phong về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của hai loài Mộc lan đặc hữu tại Việt Nam là Magnolia lamdongensis và Magnolia tiepii. Mặc dù chi Magnolia đã được nghiên cứu rộng rãi trên thế giới về các hợp chất có giá trị trong y học cổ truyền, các loài này, được công bố vào năm 2015, vẫn chưa có công bố về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu phân lập các hợp chất từ lá của M. lamdongensis (phân bố tại Lâm Hà, Lâm Đồng) và M. tiepii (phân bố tại Khánh Vĩnh, Khánh Hòa), xác định cấu trúc hóa học của chúng và khảo sát một số hoạt tính sinh học.
Từ lá của M. lamdongensis, 18 hợp chất đã được phân lập và định danh, trong đó có 9 hợp chất được ghi nhận lần đầu tiên từ chi Magnolia. Các hợp chất này bao gồm flavonoid, cerebroside, lignan, sterol và acid béo. Đối với M. tiepii, 20 hợp chất đã được phân lập, với 8 hợp chất lần đầu tiên được ghi nhận từ chi Magnolia, thuộc các nhóm flavonoid, phenylethanoid, lignan, megastigmane, phenolic glycoside và sterol. Tổng cộng, 32 hợp chất khác nhau đã được làm sáng tỏ cấu trúc từ hai loài này.
Về hoạt tính sinh học, cao chiết methanol của cả hai loài M. lamdongensis và M. tiepii đều thể hiện khả năng chống oxy hóa đáng kể. Một số hợp chất tinh sạch cũng cho thấy hoạt tính chống oxy hóa (ML1, MT4), kháng viêm in vitro (MT2, MT11) bằng cách ức chế sản sinh NO, và ức chế enzyme α-glucosidase (ML1, ML2, MT13). Đáng chú ý, hợp chất ML11 còn cho thấy hoạt tính gây độc tế bào yếu trên ba dòng tế bào ung thư. Luận án cung cấp những kết quả đầu tiên về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của hai loài Mộc lan này, góp phần vào việc phát triển nguồn nguyên liệu dược và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Luận án bao gồm 146 trang với 36 bảng, 107 hình và 153 tài liệu tham khảo.