Tên luận án:
NGHIÊN CỨU SỰ HIỆN DIỆN CÁC GEN cagA, vacA, iceA CỦA HELICOBACTER PYLORI Ở BỆNH NHÂN UNG THƯ DẠ DÀY VÀ VIÊM DẠ DÀY MẠN
Ngành:
Nội khoa (Mã số: 9 72 01 07)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Nghiên cứu này tập trung vào mối liên hệ giữa vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori) và ung thư dạ dày (UTDD) cũng như viêm dạ dày mạn (VDDM), một vấn đề sức khỏe toàn cầu và đặc biệt nghiêm trọng ở các nước đang phát triển như Việt Nam. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã công bố H. pylori là nguyên nhân nhóm I gây UTDD. Các chủng H. pylori có mức độ gây bệnh khác nhau, trong đó các gen độc lực như cagA, vacA và iceA đóng vai trò quan trọng. Đặc biệt, gen iceA, được cho là hoạt động độc lập với cagA và vacA, có mối liên quan với bệnh loét dạ dày, nhưng vai trò của nó trong UTDD và VDDM ở bệnh nhân Việt Nam còn ít được nghiên cứu.
Đề tài được thực hiện nhằm hai mục tiêu chính: xác định tỷ lệ các gen cagA, vacA, iceA của H. pylori ở bệnh nhân UTDD và VDDM, và xác định mối liên quan giữa các gen này với đặc điểm nội soi, mô bệnh học ở bệnh nhân UTDD. Đây là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam về sự hiện diện gen iceA của H. pylori ở bệnh nhân UTDD và VDDM.
Nghiên cứu được tiến hành trên 183 bệnh nhân (91 bệnh nhân UTDD và 92 bệnh nhân VDDM) có H. pylori dương tính tại Bệnh viện Bạch Mai từ tháng 5/2017 đến 12/2019, sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang có đối chứng. Các kỹ thuật bao gồm nội soi, sinh thiết, xét nghiệm urease test, mô bệnh học và PCR để xác định các gen cagA, vacA, iceA.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc xác định tỷ lệ H. pylori mang gen iceA ở nhóm UTDD là 62,6%, trong đó kiểu gen iceA1 chiếm 54,9% và iceA2 chiếm 11%. Kết quả cho thấy người nhiễm H. pylori mang gen iceA có nguy cơ UTDD gấp 4,3 lần (OR=4,256). Đối với kiểu gen iceA1, nguy cơ này tăng lên 4,7 lần (OR=4,685). Đặc biệt, sự hiện diện đồng thời cả ba gen cagA-vacA-iceA làm tăng nguy cơ UTDD lên 3,2 lần (OR=3,2). Tỷ lệ H. pylori mang gen cagA ở nhóm UTDD là 71,4% cao hơn đáng kể so với nhóm VDDM là 46,7% (OR=2,8). Những phát hiện này cung cấp bằng chứng khoa học quan trọng về vai trò của các gen độc lực của H. pylori, đặc biệt là gen iceA, trong sinh bệnh học ung thư dạ dày tại Việt Nam, góp phần vào việc chẩn đoán và tiên lượng bệnh.
Mục lục chi tiết:
- Đặt vấn đề (02 trang)
- Chương 1 - Tổng quan (34 trang)
- 1.1. Ung thư dạ dày
- 1.1.1. Dịch tễ học ung thư dạ dày
- 1.1.2. Các yếu tố nguy cơ
- 1.1.2.1. Yếu tố môi trường và chế độ ăn uống
- 1.1.2.2. Vai trò của vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori)
- 1.1.2.3. Tiền sử bệnh lý ở DD
- 1.1.2.4. Yếu tố di truyền
- 1.1.2.6. Các yếu tố khác
- 1.1.3. Chẩn đoán UTDD
- 1.1.3.1. Triệu chứng lâm sàng
- 1.1.3.2. Các xét nghiệm cận lâm sàng chẩn đoán UTDD
- 1.1.4. Đặc điểm mô học UTBM tuyến DD
- 1.2. Viêm dạ dày mạn
- 1.3. Helicobacter pylori
- 1.3.1. Vi khuẩn học
- 1.3.2. Các yếu tố liên quan tới động lực của H. pylori
- 1.3.2.1. Lông và khả năng di động
- 1.3.2.2. Urease
- 1.3.3. Các yếu tố kết dính
- 1.3.4. Gen cagA
- 1.3.5. Tiểu đảo bệnh lý cagPAI
- 1.3.6. Gen vacA
- 1.3.7. Gen iceA
- 1.3.9. Một số protein sốc nhiệt (Heat shock protein - Hsp)
- 1.3.10. Coccoid forms (thể không hoạt động)
- 1.3.11. Các enzym
- 1.3.12. Mối liên quan giữa H. pylori và bệnh lý UTDD
- 1.3.12.1. Bệnh UTDD và tỷ lệ nhiễm H. pylori
- 1.3.12.2. Giả thuyết gây bệnh UTDD của H. pylori
- 1.3.12.3. Mối liên quan giữa typ H. pylori có gen cagA với bệnh UTDD
- 1.3.12.4. Mối liên quan giữa H. pylori có gen vacA với UTDD
- 1.4. Mối liên quan giữa các gen cagA, vacA, iceA với MBH của UTDD
- Chương 2 - Đối tượng và phương pháp nghiên cứu (24 trang)
- 2.1. Đối tượng nghiên cứu
- 2.1.1. Nhóm UTDD có H. pylori dương tính
- 2.1.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn
- 2.1.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
- 2.1.2. Nhóm VDDM có H. pylori dương tính
- 2.1.2.1. Tiêu chuẩn lựa chọn
- 2.1.2.2. Tiêu chuẩn loại trừ
- 2.2. Phương pháp nghiên cứu
- 2.2.1. Phương pháp nghiên cứu
- 2.2.2. Cỡ mẫu
- 2.2.3. Phương tiện nghiên cứu
- 2.2.4. Các quy trình kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu
- 2.2.4.1. Kỹ thuật nội soi, lấy mẫu sinh thiết và xét nghiệm urease test
- 2.2.4.2. Kỹ thuật xử lý mô, nhuộm tiêu bản và đọc kết quả mô bệnh học
- 2.2.4.3. Phương pháp xác định gen cagA, vacA, iceA của H. pylori
- 2.2.5. Chỉ tiêu nghiên cứu
- 2.2.5.1. Đặc điểm chung
- 2.2.5.2. Các chỉ tiêu về lâm sàng ở nhóm UTDD
- 2.2.5.3. Các tiêu chí chẩn đoán VDDM trên nội soi
- 2.2.5.4. Các chỉ tiêu về hình ảnh nội soi ở nhóm UTDD
- 2.2.5.5. Các chỉ tiêu về mô bệnh học ở nhóm UTDD
- 2.2.5.6. Phân loại mô bệnh học nhóm viêm dạ dày mạn
- 2.2.5.7. Chỉ tiêu nghiên cứu về cagA, vacA và iceA
- 2.3. Xử lý số liệu
- 2.4. Các biện pháp khống chế sai số
- 2.5. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
- Chương 3 - Kết quả nghiên cứu (24 trang)
- 3.1. Đặc điểm chung nhóm bệnh nhân nghiên cứu
- 3.2. Tỷ lệ các gen cagA, vacA, iceA của H.pylori ở bệnh nhân ung thư dạ dày và viêm dạ dày mạn
- 3.2.1. Tỷ lệ H. pylori mang gen cagA, vacA, iceA ở nhóm UTDD, VDDM
- 3.2.2.Tỷ lệ biểu lộ các gen cagA, vacA, ice A ở nhóm UTDD và VDD mạn
- Chương 4 - Bàn luận (39 trang)
- Kết luận (02 trang)
- Kiến nghị (01 trang)
Luận án có 127 trang, 42 bảng, 35 hình, 1 biểu đồ, 1 sơ đồ và 179 tài liệu tham khảo (12 tiếng Việt, 167 tiếng Anh).