Tên luận án:
NGHIÊN CỨU MỨC ĐỘ BIỂU HIỆN VÀ GIÁ TRỊ CHẨN ĐOÁN, TIÊN LƯỢNG CỦA MỘT SỐ MICRORNA Ở BỆNH NHÂN NHIỄM KHUẨN HUYẾT
Ngành:
Truyền nhiễm và các bệnh nhiệt đới
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án này tập trung nghiên cứu mức độ biểu hiện và giá trị chẩn đoán, tiên lượng của một số microRNA (miRNA) ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết (NKH). Nhiễm khuẩn huyết là một tình trạng đe dọa tính mạng với tỷ lệ mắc và tử vong cao, đòi hỏi chẩn đoán và điều trị sớm. Các dấu ấn sinh học hiện có còn hạn chế về độ đặc hiệu, thúc đẩy việc tìm kiếm các chỉ dấu mới như miRNA. MiRNA là các phân tử RNA nhỏ đóng vai trò điều hòa nhiều quá trình sinh học, bao gồm cả đáp ứng miễn dịch trong NKH. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra tiềm năng của miRNA-146-3p, miRNA-147b, miRNA-223 và miRNA-155 như các dấu ấn trong chẩn đoán và tiên lượng NKH, tuy nhiên còn thiếu dữ liệu tại Việt Nam.
Mục tiêu của nghiên cứu là khảo sát mức độ biểu hiện và xác định giá trị chẩn đoán, tiên lượng của các miRNA này ở bệnh nhân NKH. Nghiên cứu mô tả cắt ngang này được thực hiện trên 125 bệnh nhân NKH (bao gồm cả sốc nhiễm khuẩn) và 140 đối tượng chứng (71 người khỏe mạnh và 69 bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue) từ tháng 12/2014 đến 12/2017. Các phương pháp kỹ thuật như tách chiết ARN, tổng hợp cDNA và định lượng miRNA bằng qRT-PCR đã được sử dụng.
Kết quả cho thấy mức độ biểu hiện của cả bốn miRNA (miRNA-146-3p, miRNA-147b, miRNA-155, miRNA-223) trong huyết tương bệnh nhân NKH cao hơn có ý nghĩa so với nhóm người khỏe mạnh và bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue. Hơn nữa, mức độ biểu hiện của các miRNA này cũng tăng cao hơn đáng kể ở nhóm bệnh nhân NKH có sốc nhiễm khuẩn hoặc suy các tạng như hô hấp, tim mạch (miRNA-155), và thận (miRNA-147, miRNA-155).
Về giá trị chẩn đoán, các miRNA này có khả năng phân biệt NKH với nhóm chứng khỏe mạnh với độ đặc hiệu cao (93,1% - 98,6%) và diện tích dưới đường cong (AUC) từ 0,709 - 0,821. Riêng miRNA-147b cũng cho thấy giá trị tốt trong chẩn đoán NKH so với sốt xuất huyết Dengue (AUC 0,742, độ đặc hiệu 97,1%). Trong tiên lượng sốc nhiễm khuẩn, miRNA-147b nổi bật với AUC là 0,704. Tuy nhiên, các miRNA này có giá trị hạn chế trong tiên lượng tử vong ở bệnh nhân NKH.
Luận án đóng góp dữ liệu mới về các dấu ấn sinh học tiềm năng cho chẩn đoán và tiên lượng NKH tại Việt Nam, đặc biệt trong việc nhận diện sớm NKH và sốc nhiễm khuẩn. Nghiên cứu khuyến nghị cần tiếp tục khảo sát mức độ biểu hiện của miRNA ở các thời điểm và nhóm bệnh khác nhau để làm rõ hơn vai trò của chúng.
Mục lục chi tiết:
- ĐẶT VẤN ĐỀ
- Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 1.1. Tổng quan về nhiễm khuẩn huyết
- 1.1.1 Định nghĩa nhiễm khuẩn huyết
- 1.1.2. Căn nguyên, ổ nhiễm khuẩn tiên phát và yếu tố nguy cơ
- 1.1.3.Cơ chế bệnh sinh của nhiễm khuẩn huyết
- 1.1.4. Vai trò các dấu ấn sinh học trong nhiễm khuẩn huyết
- 1.2. miRNA và vai trò của một số miRNA trong nhiễm khuẩn huyết
- 1.2.1. Nguồn gốc sinh học của miRNA
- 1.2.2. Cơ chế hoạt động của miRNA ở người
- 1.2.3. Đặc tính sinh học của miRNA
- 1.2.4. Các kỹ thuật định lượng miRNA
- 1.2.5. Vai trò của miRNA trong chẩn đoán và tiên lượng bệnh ở người
- 1.2.6. Vai trò của miRNA ở bệnh nhân khuẩn huyết
- Chương 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. Đối tượng nghiên cứu
- 2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân nghiên cứu
- 2.1.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết
- 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ.
- 2.2. Địa điểm, thời gian nghiên cứu.
- 2.2.1. Địa điểm nghiên cứu
- 2.2.2. Thời gian nghiên cứu
- 2.3. Phương pháp nghiên cứu.
- 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu
- 2.3.2. Phương pháp tiến hành nghiên cứu
- 2.3.2.1. Tiến hành lấy mẫu và xử lý, bảo quản lưu trữ mẫu
- 2.3.2.2. Tách chiết ARN và tổng hợp cDNA
- 2.3.2.2. Quy trình định lượng miRNA
- 2.4. Nội dung nghiên cứu
- 2.4.1. Chỉ tiêu nghiên cứu
- 2.4.2. Định nghĩa các biến số cần thu thập
- 2.5. Phương tiện, sinh phẩm, và kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu.
- 2.5.1. Khám lâm sàng
- 2.5.2. Các xét nghiệm huyết học và sinh hóa cơ bản.
- 2.5.3. Xét nghiệm PCT
- 2.5.4. Cấy khuẩn và định danh
- 2.5.5.Kỹ thuật multiplex PCR xác định DNA của vi khuẩn trong máu
- 2.6. Phương tiện nghiên cứu
- 2.7. Xử lý số liệu
- 2.8. Đạo đức nghiên cứu
- Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 3.1. Đặc điểm nhóm bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết
- 3.2. Mức độ biểu hiện của miRNA ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết
- 3.2.3. Mức độ biểu hiện tương đối 4 miRNA với rối loạn chức năng các cơ quan
- 3.2.4.1. Sự thay đổi mức độ biểu hiện của miRNA theo suy hô hấp
- 3.2.4.2. Mức độ biểu hiện của miRNA theo RLCN tim mạch
- 3.2.4.3. Sự thay đổi mức độ biểu hiện của miRNA theo rối loạn chức năng thận
- 3.2.5. Sự thay đổi mức độ biểu hiện của miRNA theo mức độ bệnh
- 3.2.8. Sự thay đổi về mức độ biểu hiện của miRNA theo kết quả điều trị
- 3.3. Giá trị của 4 miRNA trong chẩn đoán và tiên lượng nhiễm khuẩn huyết
- 3.3.1. Giá trị của 4 miRNA trong chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết
- 3.3.3. Độ nhạy, độ đặc hiệu của 4 miRNA trong tiên lượng bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết.
- Chương 4. BÀN LUẬN
- 4.1. Sự thay đổi mức độ biểu hiện tương đối của miRNA trong huyết tương bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết.
- 4.2.1. Mức độ biểu hiện miRNA ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết cao hơn nhóm chứng là người khỏe mạnh và bệnh nhân SXH Dengue
- 4.2.2. Sự thay đổi mức độ biểu hiện của các miRNA ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết với rối loạn chức năng cơ quan.
- 4.2. Giá trị của 4 miRNA với vai trò là chỉ dấu sinh học trong chẩn đoán và tiên lượng nhiễm khuẩn huyết
- 4.2.1. Vai trò của 4 miRNA trong chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết
- 4.2.2. Vai trò của 4 miRNA trong tiên lượng nhiễm khuẩn huyết
- KẾT LUẬN
- 1. Mức độ biểu hiện của miRNA ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết
- 2. Giá trị của miRNA trong chẩn đoán, tiên lượng nhiễm khuẩn huyết
- KHUYẾN NGHỊ